Мақолалар

САБРГА УНДОВЧИ ҲАДИСЛАРДАН НАМУНАЛАР

Чоп этилди Avgust 30, 2019 САБРГА УНДОВЧИ ҲАДИСЛАРДАН НАМУНАЛАРda fikr bildirishni o'chirish

عن أبي موسى رضي الله عنه : عن النبي صلى الله عليه و سلم قال ( ليس أحد أو ليس شيء أصبر على أذى سمعه من الله إنهم ليدعون له ولدا وإنه ليعافيهم ويرزقهم )

Абу Мусо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Набий (соллаллоҳу алайҳи васаллам): «Ўзи эшитган озорга сабр қилишда Аллоҳ таолога тенг келадиган бирор зот йўқ. Улар У зотга тенгдош қилурлар. Улар У зотга бола қилурлар. Шундоқ бўлса ҳам У зот уларни ризқлантирур ва афв қилур», дедилар».

(Икки шайх ривоят қилган).

***

عن عبد الله قال : قسم النبي صلى الله عليه و سلم يوما قسمة فقال رجل من الأنصار إن هذه لقسمة ما أريد بها وجه الله قلت أما والله لآتين النبي صلى الله عليه و سلم فأتيته وهو في ملأ فساررته فغضب حتى احمر وجهه ثم قال ( رحمة

الله على موسى أوذي بأكثر من هذا فصبر )

Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Набий (соллаллоҳу алайҳи васаллам): тақсим қилдилар. У зот баъзи тақсимларига ўхшатиб тақсим қилдилар. Шунда ансорлардан бир киши: «Аллоҳга қасамки, бу тақсимлашда Аллоҳнинг розилиги ирода қилинмади», деди.

Бас, мен «Аллоҳга қасамки, Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам)га хабар бераман» дедимда у зотнинг ҳузурларига бордим. У зот ўз саҳобалари билан эканлар. Мен у зотга у айтган гап ҳақида сир равишда хабар бердим. Бу у зотга оғир ботди. У зотнинг юзлари ўзгариб, ғазаблари чиқиб кетди. Ҳатто мен «у зотга хабар бермасам бўлар экан» дедим. Сўнгра у зот: «Аллоҳ Мусони раҳмат қилсин! У бундан ҳам кўпроқ озор еб сабр қилган эди», дедилар.

(Икки шайх ва Имом Термизий ривоят қилган).

***

عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ حُنَيْنٍ آثَرَ رَسُولُ اللَّهِ -صلى الله عليه وسلم- نَاسًا فِى الْقِسْمَةِ فَأَعْطَى الأَقْرَعَ بْنَ حَابِسٍ مِائَةً مِنَ الإِبِلِ وَأَعْطَى عُيَيْنَةَ مِثْلَ ذَلِكَ وَأَعْطَى أُنَاسًا مِنْ أَشْرَافِ الْعَرَبِ وَآثَرَهُمْ يَوْمَئِذٍ فِى الْقِسْمَةِ فَقَالَ رَجُلٌ وَاللَّهِ إِنَّ هَذِهِ لَقِسْمَةٌ مَا عُدِلَ فِيهَا وَمَا أُرِيدَ فِيهَا وَجْهُ اللَّهِ. قَالَ فَقُلْتُ وَاللَّهِ لأُخْبِرَنَّ رَسُولَ اللَّهِ -صلى الله عليه وسلم- – قَالَ – فَأَتَيْتُهُ فَأَخْبَرْتُهُ بِمَا قَالَ – قَالَ – فَتَغَيَّرَ وَجْهُهُ حَتَّى كَانَ كَالصِّرْفِ ثُمَّ قَالَ « فَمَنْ يَعْدِلُ إِنْ لَمْ يَعْدِلِ اللَّهُ وَرَسُولُهُ ». قَالَ ثُمَّ قَالَ « يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى قَدْ أُوذِىَ بِأَكْثَرَ مِنْ هَذَا فَصَبَرَ ». قَالَ قُلْتُ لاَ جَرَمَ لاَ أَرْفَعُ إِلَيْهِ بَعْدَهَا حَدِيثًا.

Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Ҳунайн куни бўлганда Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) тақсимлашда баъзи одамларни устун қўйдилар. У зот ал-Ақраъ ибн Ҳобисга юзта туя бердилар. Уяйнага ҳам шунча бердилар. Арабларнинг ашрофларидан баъзиларига ҳам бердилар ва уларни ўша куни тақсимлашда устун қўйдилар. Шунда бир киши: «Аллоҳга қасамки, бу тақсимлашда адолат қилинмади. Бунда Аллоҳнинг розилиги ирода қилинмади», деди.

Бас, мен «Аллоҳга қасамки, Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам)га хабар бераман» дедимда у зотнинг ҳузурларига бориб у айтган гап ҳақида хабар бердим.

У зотнинг юзлари ўзгариб тери бўяладиган қизил қонга ўхшаб кетди ва: «Агар Аллоҳ ва Унинг Расули адолат қилмаса, ким адолат қилади?! Аллоҳ Мусони раҳмат қилсин! У бундан ҳам кўпроқ озор еб сабр қилган эди», дедилар.
Шунда мен «Бундан кейин у зотга гап кўтариб келмасам бўлар экан», дедим».

(Имом Муслим ривоят қилган).

***

عن أبى سعيد الخدرى قال سمعت رسول الله -صلى الله عليه وسلم- يقول « من يتصبر يصبره الله ومن يستغن يغنه الله ومن يستعفف يعفه الله وما أجد لكم رزقا أوسع من الصبر ».

Абу Саъид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам): «Ҳеч кимга сабрдан кўра яхшироқ ва кенгроқ ато берилмаган», дедилар»

(Бешовлари ривоят қилган).

***

عن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه : إن ناسا من الأنصار سألوا رسول الله صلى الله عليه و سلم فأعطاهم ثم سألوه فأعطاهم حتى نفذ ما عنده فقال ( ما يكون عندي من خير فلن أدخره عنكم ومن يستعفف يعفه الله ومن يستغن يغنه الله ومن يتصبر يصبره الله وما أعطي أحد عطاء خيرا وأوسع من الصبر )

Абу Саъид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Ансорийлардан бир қанча одамлар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан (мол) сўрадилар. Бас, У зот уларга бердилар. Сўнгра яна сўрадилар. Яна бердилар. Сўнгра яна сўрадилар. Яна бердилар. Ҳаттоки, ҳузурларидаги нарса қолмади. Шунда У зот: «Ҳузуримда не яхшилик бўлса, сизларга бермай олиб қолмасман. Ким иффат талаб бўлса, Аллоҳ уни иффатли қилур. Ким беҳожатлик талаб қилса, Аллоҳ уни беҳожат қилур. Ким сабр талаб қилса, Аллоҳ уни сабрли қилур. Ҳеч кимга сабрдан кўра яхшироқ ва кенгроқ ато берилмаган», дедилар»

(Бешовлари ривоят қилган).

***

قال النبي صلى الله عليه و سلم : المسلم إذا كان مخالطا الناس ويصبر على أذاهم خير من المسلم الذي لا يخالط الناس ولا يصبر على أذاهم

Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам): «Одамларга аралашиб, уларнинг озорларига сабр қилган мусулмон уларга аралашмайдиган ва озорларига сабр қилмайдиган мусулмондан яхшидир», дедилар».

(Имом Термизий ривоят қилган).

***

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم في الحديث الطويل الذي رواه أَبِو مَالِكٍ الأَشْعَرِىِّ «… وَالصَّبْرُ ضِيَاءٌ «.

Абу Молик ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилган узун ҳадисда Расулуллоҳ (саллоллоҳу алайҳи васаллам) жумладан: «Сабр зиёдир», деганлар.

(Имом Муслим, Имом Термизий ва Имом Насаий ривоят қилган).

***

قال ابن عباس – رضي الله عنهما -: «الصبر في القرآن على ثلاثة أوجه: صبر على أداء فرائض الله – تعالى – فله ثلاثمائة درجة، وصبر عن محارم الله – تعالى – فله ستمائة درجة، وصبر على المصيبة عند الصدمة الأولى فله تسعمائة درجة«.


Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳу): «Қуръондаги сабр уч турлидир: Аллоҳ таолонинг фарзларига сабр қилиш. Унга юз даража берилади.
Аллоҳ таоло ҳаром қилган нарсаларга сабр қилиш. Унга олти юз даража берилади. Мусибатга биринчи зарба пайтида сабр қилиш. Унга тўққиз юз даража берилади», деганлар.

 

 

Муҳаммад Зоҳид ҚЎТҚУнинг

“Сабр” китобидан

Асар “Мовароуннаҳр” нашриётида чоп этилган.

Нашриётдан харид нархи 5000 сўм