Сўраган эдингиз…
Савол: Намозда қаерга қараш керак?
Жавоб: Намозни бошлаган киши тик турган ҳолида сажда қиладиган жойига, руку ҳолатида оёқ устига, сажда ҳолатида бурнининг учига, ўтирганда эса бағрига қараб ўтириши одобдан ҳисобланади (“Бадоеус саное”).
Савол: Жаноза намозини ўқиётган айрим кишиларга аҳамият берилса, имом ҳар “Аллоҳу акбар” деганида, бошларини тепага кўтариб қўядилар. Шу тўғрими?
Жавоб: Жаноза намози асносида имом такбир айтганда, иқтидо қилганлар юзини осмонга кўтариши шариатимизга зиддир.
Шу ўринда билишимиз керакки, жаноза намозини тўрт такбирини айтиш имомга фарз бўлгани каби, иқтидо қилувчиларга ҳам фарздир. Агар иқтидо қилувчи такбирлардан бирортасини айтмаса, намози дуруст бўлмайди (“Ҳидоя”).
Савол: Аёл киши узрли бўлган (ҳайз ва нифос) пайтида истиғфор, тасбеҳ ва зикрларни айтиб юрса бўладими? .
Жавоб: Аёллар узрли бўлган пайтларида тасбеҳ, таҳлил, истиғфор ва салавотлар айтиб, дуолар қилиш каби савобли ишларни бажаришларига шариатимиз рухсат берган.
Имом Нававий раҳматуллоҳи алайҳ “Ал-Азкор” китобида бундай деган: “Таҳоратсиз, жунуб, ҳайз ва нифос ҳолатидаги кимсалар қалблари ва тиллари билан зикр қилишлари жоиз эканига уламолар иттифоқ қилишган. Зикр қилиш – тасбеҳ (Субҳаналлоҳ), таҳлил (Лаа илааҳа иллаллоҳ), ҳамд (Алҳамдулиллаҳ), такбир (Аллоҳу акбар) ва Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга салавот айтишдир”. Узрли аёллар Қуръони каримни ушламайди ва ўқимайди. Лекин эшитишлари жоиз.
Савол: Қизимнинг турмуш ўртоғи сафарга кетган эди. Айрим кишиларнинг айтишича, эр-хотин олти ой давомида кўришмаса, ўртага талоқ тушиб, қайтадан никоҳ ўқитиш керак экан. Шу гап ростми?
Жавоб: “Эр-хотин олти ойдан ортиқ кўришмасдан яшасалар, ўрталарига талоқ тушади ва никоҳ бузилади”, деган гап нотўғри.
Савол: Қиблага юзланишга қодир бўлмаган бемор намозини қиблага қарамасдан ўқиши мумкинми?
Жавоб: Бемор қиблага ўгирилиб олишга кучи етмаса ёки ёрдам берадиган одам ҳам топа олмаса, қайси томонга қараб намозини ўқиса ҳам бўлаверади. Кейин қайта ўқимайди. Аммо қиблага қаратиб қўядиган одам бўла туриб, ундан ёрдам сўрамай, бошқа тарафга қараб ўқиган намози дуруст эмас (“Фатавои ҳиндийя”).
Савол: Яқинда вилоятлардан бирига сафар қилиб, бир масжиднинг ҳовлисида қушларнинг ҳайкалчаларини кўрдик. Шу жоизми?
Жавоб: Намозхоннинг олд тарафида ҳайкалчалар турса, намоз дуруст бўлмайди. Ён ёки орқа томонда бўлса, макруҳдир (“Бадоеус саное”).
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Фатво бўлими ходими
Ғуломиддин ХОЛБОЕВ тайёрлади.
«Ҳидоят» журналининг 2019 йил, 9-сонидан