Мақолалар

Қатода ибн Нўъмон

Чоп этилди Mart 23, 2020 Қатода ибн Нўъмонda fikr bildirishni o'chirish

Қатода ибн Нўъмон Авс қабиласининг Бану Зуфр уруғидан. Расу­луллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга иккинчи Ақобада байъат берган етмиш ансорийнинг бири. Ўшанда барчалари Набий алайҳиссаломга ёрдам бериш, у зотни ўз аҳлларини асрагандек ҳимоя қилишга онт ичишди. Шундай бўлди ҳам. Барчалари ваъдаларига содиқ қолишди. Уларга Аллоҳнинг раҳмати ёғилсин.

Имом Воқидий, Мусо ибн Ақба, Абу Машъар ибн Балхий ривоятлари Қатоданинг иккинчи ақобада қатнашгани­ни тасдиқлайди. Фақат Ибн Ис­ҳоқнинг ривояти бундан мус­тасно. Қатода ибн Нўъмон Абу Саид Худрий розияллоҳу ан­ҳунинг она бир укасидир. Оналари Аниса бинти Қайс Нажжория Хазражия.

Қатода ибн Нўъмон Ислом­ни илк қабул қилган ҳамда Мадинада Қуръони карим­нинг Марям сурасини тўлиқ ёд олган биринчи ансорий­дир. Саҳоба Расулуллоҳ сол­лаллоҳу алайҳи ва саллам би­лан Уҳудда елкама-елка туриб курашди. Мушриклар таз­йиқларини кучайтириб, Набий алайҳиссаломни ўлдириш па­йига тушишди. Жанг жиддий тус олди. Расулуллоҳ соллал­лоҳу алайҳи ва саллам олдиларида оз сонли саҳобалар қолди. Қатода ўша озчиликнинг бири эди.

Набий алайҳиссалом Қа­то­дага камон бердилар. У Пай­ғамбаримиз алайҳиссалом ­олдиларида туриб мушрикларни ўққа тута бошлади. Бир пайт ўқлар тугади. Қараса, Набий алайҳиссаломни ҳимоя қи­лиш учун ҳеч нима қолмабди. Нима қилишини билмай, охи­ри у зот алайҳиссаломни ҳи­моя қилиш учун кўксини қал­қон қилди. Шу вақт дайди ўқ тегиб, унинг кўзи оқиб тушди. Саҳобалар кўзини узиб ташлашга ишора қилишди. Лекин у бундай қилмади. Каф­тида кўзини кўтарганча Набий алайҳиссаломнинг ҳузурларига келди. Пайғам­ба­р алайҳиссалом Қатода­ни кўриб йиғлаб юбордилар. Сўнг Раббиларига: “Ё Аллоҳ, унинг кўзини ўткир қилгин”, дея дуо қилдилар. Аллоҳ таоло Набийсининг илтижосини ижобат қилди.

Ҳайсам ибн Адий отасидан қилган ривоятда бундай дейи­лади: «Уҳуд куни Қато­да ибн Нўъмоннинг кўзи оқиб тушди. Уни қўлида кўтарган­­ча Набий алайҳиссалом ҳу­зур­ларига келди. У зот алай­ҳиссалом: “Қатода бу нима?” деб сўра­ди­лар. “Ё Расулуллоҳ, кўриб тур­ганингиздек”, де­­ди. Шунда Набий алайҳисса­лом: “Агар сабр қилсанг, сенга жан­нат насиб этади. Лекин иста­санг, уни жойига қўйиб, Аллоҳ тао­лога дуо қиламан, аввал­гидан яхшироқ кўра­ди”, дедилар. Қатода: “Аллоҳга қа­­самки, ё Расулуллоҳ, жаннат олий мукофот, бебаҳо инъом. Лекин аёлларни ёқти­раман. Кейин мени ғилай деб, хоҳ­лашмайди. Сиз яхшиси, кў­зимни ўрнига қайтариб, Ал­лоҳ таолодан жаннатни ҳам сўраб берсан­гиз”, деди. Шун­дан сўнг Пайғамбар алай­ҳиссалом: “Шундай қи­ламан, эй Қатода”, деб розилик билдирдилар.

Қишнинг қаҳратон кеча­ларидан бири. Бундай пайт­ларда масжидда намозхон­лар озайиб қоларди. Мана шу куни Қатода Набий алай­ҳиссаломни ҳар кунгидан кўпроқ кўргиси келди. Кейин ўзига-ўзи: “Агар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳузурларига борсам, бирга намоз ўқирдим. Бир йўла ўз­ларини ҳам кўриб, кўнглим хотиржам тортарди”, деб хуф­тон намозига ошиқди.

Масжид эшиги очилганда, чақмоқ чақиб, ёруғида Қато­да кўринди. Шунда Набий алайҳиссалом: “Қатода сенмисан, шу ҳавода келдингми? Намоздан сўнг ёнимга кел”, дедилар. Қатода келга­нида у зот алайҳиссалом унга хурмо шохини бердилар ва: “Уни ўзинг билан олиб юрсанг, (ўн қадам олдингдан, ўн қадам орқангдан) ёритади”, дедилар. Сўнг: “Уйингга кирганингда бурчакда қора нарсани кўрасан. Бирон сўз айтишдан олдин уни мана шу шохча билан ур. Ўша шайтон бўлади”, дедилар. Қатода айтади: “Уйга келганимда Набий алайҳиссалом айтганларидек қора нарсани кўрдим. Шохча билан ургандим, уйимдан чиқиб кетди”.

Қатоданинг Рифоа ибн Зайд исмли амакиси бўлар­ди. Шунингдек, қабиласида Бану Убайриқлар: Бишр, Бушайр ва Мубашширлар бор эди. Улардан Бушайр мунофиқ шеър айтиб саҳобаларни мазах қиларди. Кейин айрим арабларга тарқатиб юборар­ди. Улар фалончи бундай, бун­дай деди, деб айтиб юри­­шар­ди. Кейин шеърлари са­­ҳобаларга етиб келганда, араб­лар: “Биз ҳеч нима демадик, буни анави Ибн Убайриқ айтди”, дердилар.

Бир куни Бушайр ибн Убай­­риқ Рифоанинг идишини те­шиб, ундаги егуликни, шунинг­дек, совут ва қили­чи­ни ҳам ўғирлаб олди. Тонг­да Рифоа ибн Зайд нарсаларини тополмагач, жияни Қатодани хабардор қилди. Сўнг иккаласи ўғрини излашди. Охири топишди: ўғри Ибн Убайриқ экан. Рифоа жиянига: “Набий алайҳиссаломга айтсанг, қандай бўларкин?” деб маслаҳат солди. Қатода: “Ё Расулуллоҳ, оила аъзола­ри­миздан бизга жафо етди. Амаким Рифоа ибн Зайд­нинг уйидан егулик ва қуроллар­­ни ҳам олишди. Бизга қуро­ли­мизни беришсин, егуликни қайтаришмаса ҳам майли”, деди. Набий алайҳиссалом: “Хўп, буюраман”, дедилар.

Бани убайриқлик муно­фиқлар ва уларга ёрдам қи­лувчилар осонликча қўлга тушишни исташмади. Усайр ибн Амрни Пайғамбар алай­ҳиссалом билан гаплашиб ке­лиш учун юборишди. Одам­лар тўпланиб: “Ё Расу­луллоҳ, Қатода ибн Нўъ­мон ва унинг амакиси Ислом аҳлига туҳмат қилмоқ­да. Ҳеч бир да­лил ва ҳуж­жатсиз уларни ўғирликда айблашмоқда”, де­йишди. Набий алайҳиссалом ҳам оддий инсон, фақат Раб­билари билдирган нарсани­гина би­ладилар. .

Қатода ибн Нўъмон келганида Набий алайҳиссалом унга одамларни ҳужжат ва да­лилсиз айблаб бўлмасли­ги­ни тушунтирдилар. Қатода Расулуллоҳ соллаллоҳу алай­ҳи ва салламнинг ранжиб қо­лишларидан қаттиқ қўрқди. Кейин ўзига-ўзи: “Қанийди, Набий алайҳиссаломга бу ҳақ­да гапирмаган бўлсам”, дея қаттиқ пушаймон бўлди.

Шу орада амакиси келиб, Қатодадан: “Нима бўлди?” деб сўради. Жияни Набий алай­ҳиссаломнинг гаплари­ни ун­га етказди. Шунда Рифоа: «Эн­ди Аллоҳнинг набийси Ёқуб алайҳиссалом каби: “Бас, (менинг бурчим) чиройли сабр­дир. Сизлар тавсифлаётган нарсага (сабр қилишга) Аллоҳ (менга) мададкордир” (Юсуф сураси, 18-оят), деб айтамиз, холос», деди.

Шундан сўнг Аллоҳ таоло Нисо сурасининг 105–106-оятларини нозил қилди: “Албат­та, Биз сизга ушбу Китоб (Қуръон)­ни одамлар орасида Аллоҳ кўрсатган йўл билан ҳукм этишингиз учун барҳақ нозил этдик. Хиёнатчиларга эса, ҳимоячи бўлманг! Яна, Аллоҳдан кечирим сўранг. Албатта, Аллоҳ кечирувчи ва раҳмлидир”.

Набий алайҳиссалом Қа­тодани чақириб ушбу оятларни ўқиб бердилар. Қуролларни эса амакиси Рифоага қайтариб бериши учун унга топширдилар. Қатода жуда хурсанд эди. У қурол-аслаҳани қайтариб олгани учун эмас, балки Аллоҳ таолонинг Ўзи уни қўллаб-қув­ватлаганидан суюнганди. Қа­тода кекса амакиси Рифоага қуролларини олиб келиб бер­ганида: “Эй жияним, булар Аллоҳ йўлига”, деди.

* * *

Макка фатҳи куни Қатода ибн Нўъмон розияллоҳу анҳу Бану Зуфр қабиласининг бай­роғини кўтарди. Умар ибн Хаттоб Шомга юборган элчиларининг олд сафида Қатода ҳам бор эди.

Қатода розияллоҳу анҳу ҳижратнинг йигирма учинчи йили 65 ёшида Мадинаи мунавварада вафот этди. Жа­нозасини Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу ўқиди. Нўъ­мон ибн Қатодадан Абдуллоҳ, Умми Амр, Амр, Ҳафса исмли зурриётлар қолди.

Ибн Касирнинг “Тафсирул Қур‘анил азим” асари ва бошқа манбалар асосида

Исмоил НУРИИМОН тайёрлади.

“Ҳидоят” журналининг 2020 йил, 2-сонидан

  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • padibet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor 777
  • slot gacor
  • ayamjp
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor hari ini
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • rejekibetapk77.online -hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • bandar togel
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot 5k
  • slot depo 5k
  • toto slot
  • slot gacor
  • toto
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • hongkong pools
  • depo 5k
  • situs toto
  • situs toto
  • situs togel
  • situs togel
  • hk pools
  • situs toto
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot gacor
  • bandar togel
  • desabet
  • toto togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4d
  • situs toto
  • desabet
  • toto slot
  • toto slot
  • slot gacor
  • judi bola
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4D
  • kudamania
  • rejekibet
  • situs togel
  • slot gacor
  • toto togel
  • Slot Gacor Hari Ini
  • toto togel
  • kudamania
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot dana
  • situs toto
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • situs toto
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • judi bola
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • situs togel
  • toto slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot resmi
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot dana
  • hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • desabet
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • slot gacor
  • desa bet
  • desabet
  • Kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot resmi
  • situs hk pools
  • desabet
  • slot gacor
  • slot hoki
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • kuda hoki
  • desabet
  • situs judi
  • desabet
  • situs gacor
  • desabet
  • situs gacor
  • desa bet
  • desabet
  • toto
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • desabet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot 5k
  • desa bet
  • slot gacor
  • situs gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet