Мақолалар

Сўраган эдингиз…

Чоп этилди May 11, 2020 Сўраган эдингиз…da fikr bildirishni o'chirish

САВОЛ: Яқинда бир танишим умра ибодатини адо этиб келди. Уни зиёрат қилгани уйига бордик. Табиийки, тик туриб, эзгу ниятлар билан замзам ичилди. Даврада ўтирганлардан бири Замзамни тик турмасдан ичса ҳам бўлади, деди. Шу тўғрими?

ЖАВОБ: Замзам сувини тик туриб ичишга рухсат бор. Лекин барча сувлар каби Замзамни ҳам ўтириб ичиш суннатдир.

Замонавий тиббий тадқиқот натижалари турган ва ўтирган одамнинг ошқозони турли ҳолда бўлишини исботлади. Доктор Абдураззоқ Киляний “Исломдаги тиббий далиллар” китобида: “Ўтирган ҳолда таомланиш ва сув ичиш хавфсизроқ ва соғлиқ учун фойдалироқдир. Бу ҳолатда инсоннинг барча аъзолари ва ошқозони ҳаловатда бўлади, бу эса сувнинг унинг деворларидан эркин ўтишини таъминлайди”, деб ёзади.

Агар инсон сувни туриб ичса, ошқозонга тушган суюқлик тўғридан-тўғри ўн икки бармоқли ичакка ўтади, ошқозонда ушланиб қолмайди. Ўтирган ҳолда сув ичилса, ошқозонга тушган суюқлик кислоталар билан аралашади ва турли микробларнинг ҳаракатини бартараф этиб, кейин ўн икки бармоқли ичакка ўтади. Натижада инсон бир қанча касалликлардан ўзини сақлаб қолиши мумкин.

САВОЛ: Қиш мавсуми арафасида масжидимиз таҳоратхонасини қайтадан таъмирлаб, “Аристон” ўрнатдик. Алҳамдулиллаҳ, ҳозир бу ерда бир вақтнинг ўзида 20 киши таҳорат олиши мумкин. Таъмир ишларида хизмати сингган бир отахон таҳоратхонада ўзи учун бурчакдан бир жойни тайин қилиб олди. Агар бирор киши унинг жойига ўтирса, койиб беради. Шу иши тўғрими?

ЖАВОБ: Масжидда муайян бир жойни ўзи учун хослаб олиш макруҳ бўлганидек, таҳорат қилиш учун ҳам ўзига хос жойни ва идишни тайин қилиб олиш макруҳдир (“Оламгирия”, “ал-Важиз”).

САВОЛ: Ёшим элликдан ошди. Аллоҳга шукр, яқинда беш вақт намоз ўқишни бошладим. Намоз ўқиётганимда баъзан адашиб қоламан, шунда намозни бузиб, бошидан бошлашим керакми ёки давом эттираверайми?

ЖАВОБ: Умрида биринчи марта намозда неча ракат ўқиганини билмай, иккиланиб қолган киши намозини қайта ўқийди. Агар иккиланиши биринчи маротаба бўлмаётган бўлса, гумонининг ғолиб (устун) тарафини олади. Масалан, икки ракат ўқидимми ёки уч ракат, деб иккиланиб, икки ракат ўқиганига гумони ғолиб бўлса, ўтириб ташаҳҳуд ўқийди ва яна икки ракат ўқиб, намозини тугатади. Агар гумони ғолиб бўлмаса, озини олади. Масалан, уч ракат ўқидимми ёки тўрт ракат, деб иккиланса ва улардан бирига гумони ғолиб бўлмаса, уч ракат ўқиган бўлади. Неча ракат ўқиганини билмай иккиланган киши намозининг охирги ракати деб ўйлаган ҳар бир ракатдан сўнг ўтириб ташаҳҳуд ўқийди (“Мухтасарул виқоя”).

Абдураҳмон ибн Авф розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Қачон бирингиз намозида унутиб қолиб бир ракат ўқидими, икки ракат ўқидими, билолмай қолса, бир ракат ўқидим, деб олсин. Агар икки ракат ўқидими, уч ракат ўқидими, билолмай қолса, икки ракат ўқидим, деб олсин. Агар уч ракат ўқидими, тўрт ракат ўқидими, билолмай қолса, уч ракат ўқидим, деб олсин ва салом беришидан олдин иккита саҳв саждаси қилсин”, дедилар (Имом Аҳмад ва Имом Термизий ривояти).

САВОЛ: Динимиз ғоят гўзал. Ҳар бир масала аниқ далил, ҳужжат ва фатволарга асосланади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам даврларида саҳобалар бирор масалага дуч келишса, дарров Пайғамбаримиздан сўраб билиб олишган. У зот вафотларидан кейин энг кўп фатво берган саҳобалар кимлар?

ЖАВОБ: Саҳобалардан фатво берадиганлар сони 130 дан зиёд бўлган. Улар орасида эркаклар билан бирга, аёллар ҳам бўлган. Энг кўп фатво берган саҳобалар етти кишидир: Умар ибн Хаттоб, Али ибн Абу Толиб, Абдуллоҳ ибн Масъуд, Ойша бинти Абу Бакр, Зайд ибн Собит, Абдуллоҳ ибн Аббос ва Абдуллоҳ ибн Умар розияллоҳу анҳум.

САВОЛ: Ўргимчак тушган сувдан фойдаланиш, таҳорат олиш жоизми? Баъзилар уни ишлатиб бўлмайди, васваса бўлиб, жонига қасд қилади, дейишади. Шу тўғрими?

ЖАВОБ: Жумҳур уламолар, шу жумладан, ҳанафийлар ҳам ўргимчак, ари, суварак ва капалак сингари қонсиз ҳашаротлар идишдаги сувга ёки таомга тушса, таомнинг қайноқлиги сабаб ўлса ҳам, сув ҳам, таом ҳам ҳаром бўлмайди, дейишган. Шунинг учун ҳашаротлар тушган сувни ичиш ёки таҳорат ва ғусл учун ишлатиш жоиз. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам бундай деганлар: “Агар биронтангизнинг ичимлигига пашша тушса, пашшанинг ҳаммасини ботириб, сўнг олиб ташласин. Зеро, унинг бир қанотида касаллик бўлса, бошқасида даво бор” (Имом Бухорий ривояти).

Уламолар: “Ушбу ҳадис сувга ёки бирор суюқликка пашша тушиб ўлса, уни ҳаром қилмаслигига очиқ далилдир” дейишган. Аллома Ибн Нужайм “Баҳрур роиқ” асарида: “Пашша тўғрисидаги ҳукм асалари, ўргимчак ва шу каби оқар қони бўлмаган ҳашаротларга ҳам тегишлидир”, деган. Ибн Қудома “Ал-муғний” китобида: “Агар пашша, чаён, қўнғиз ва уларга ўхшаш оқар қони бўлмаган ҳашаротлар озгина сувга тушиб ўлса, сувни ҳаром қилмайди”, деган.

САВОЛ: Аллоҳга беадад шукр, ўтган йили умрани адо этдим. Зиёрат асносида қониб-қониб замзам сувидан ичдик. Илтимос, “Замзам” сўзининг маъносини билдирсангиз?

ЖАВОБ: Замзам заминимиздаги энг мусаффо сувдир. Абдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Ер юзидаги энг яхши сув замзам сувидир. Унда очга таом, касалга шифо бордир”, дедилар» (Имом Табароний ривояти).
“Замзам” сўзининг бундай маънолари бор: кўп (замзам қудуғининг суви кўп бўлгани учун шундай дейилган); тўпланган: Ҳожар онамиз ердан сув чиқиб, атрофга ёйила бошлаганда сувга: “Эй муборак сув “зам, зам…” (тўплан)”, деган. Сув ёйилиб кетмасдан тўпланиб қолган; тўсилган: ердан сув чиқиб атрофга ёйила бошлаганда, Ҳожар онамиз тупроқ билан унинг атрофини тўсган.

Истилоҳда эса “Замзам” – Масжидул Ҳаромдаги машҳур қудуқдан олинадиган сув. Каъба ва Замзам қудуғи орасидаги масофа 21 метр.

Толибжон НИЗОМОВ тайёрлади

“Ҳидоят” журналининг 2020 йил, 3-сонидан

  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • padibet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor 777
  • slot gacor
  • ayamjp
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor hari ini
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • rejekibetapk77.online -hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • bandar togel
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot 5k
  • slot depo 5k
  • toto slot
  • slot gacor
  • toto
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • hongkong pools
  • depo 5k
  • situs toto
  • situs toto
  • situs togel
  • situs togel
  • hk pools
  • situs toto
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot gacor
  • bandar togel
  • desabet
  • toto togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4d
  • situs toto
  • desabet
  • toto slot
  • toto slot
  • slot gacor
  • judi bola
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4D
  • kudamania
  • rejekibet
  • situs togel
  • slot gacor
  • toto togel
  • Slot Gacor Hari Ini
  • toto togel
  • kudamania
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot dana
  • situs toto
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • situs toto
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • judi bola
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • situs togel
  • toto slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot resmi
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot dana
  • hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • desabet
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • slot gacor
  • desa bet
  • desabet
  • Kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot resmi
  • situs hk pools
  • desabet
  • slot gacor
  • slot hoki
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • kuda hoki
  • desabet
  • situs judi
  • desabet
  • situs gacor
  • desabet
  • situs gacor
  • desa bet
  • desabet
  • toto
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • desabet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot 5k
  • desa bet
  • slot gacor
  • situs gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet