Мақолалар

Муқаддас китобларда ҳам ўхшаши йўқ бир сура

Чоп этилди Mart 3, 2021 Муқаддас китобларда ҳам ўхшаши йўқ бир сураda fikr bildirishni o'chirish

 “Ҳамд оламларнинг Рабби – Аллоҳгаким, (У) Mеҳрибон, Раҳмли ва жазо (ва мукофот) кунининг (қиёмат кунининг) эгасидир. Сенгагина ибодат қиламиз ва Сендангина ёрдам сўраймиз. Бизни шундай тўғри йўлга йўллагинки, у Сен инъом этган зотларнинг йўли (ҳидоят йўли) бўлсин, ғазабга учраган ва адашганларнинг эмас!” (Фотиҳа ­сураси).

Ҳадисда бундай дейилади: «Аллоҳ Тавротда ҳам, Ин жилда ҳам Фотиҳага ўх шаш сурани нозил қилмаган. У етти такрорланув чи (оятлардан­иборат)- дир. (Аллоҳ:) “У Мен билан бан дам ўртасида иккига тақ симланган. Бандам учун сўрагани (берилади)”». Демак, Фотиҳа сурасини ўқигандан кейин ихлос билан дуо қилинса, тилаклар ижобат бўлади. .

Ибн Аббос розийаллоҳу ан ҳумо ривоят қилади: “Набий алай ҳиссалом Жаброил алай ҳиссалом билан бирга эдилар. Шу пайт тепадан овоз эшитил ди. Жаб ро ил алайҳиссалом ос мон га қа раб: “Бу – осмондан очилган эшик. У ҳеч қачон очил маганди”, деди. Сўнг Пайғамбари миз алайҳиссалом ҳу зурлари га бир фаришта тушиб: “Икки нур билан хурсанд бўлинг. Бу иккиси сиздан олдинги ҳеч бир пайғамбарга берилмаган. Улар Фотиҳа сураси билан Бақаранинг охирги оятларидир.
Фотиҳа сурасининг бир нечта номлари бўлиб, улардан машҳурлари қуйидагилар: “Фотиҳа”, яъни очувчи. Нозил бўлиш жиҳатидан эмас, балки тартиб бўйича Қуръонни очувчи дир. Ибн Жарир Табарий раҳимаҳуллоҳ: “Фотиҳатул Китаб” (Китобнинг очувчиси), сабаби Мусҳаф уни ўқиш билан бошланади, шунингдек, намозлар(ни бошлаш)да ўқилади”, деган.

“Китоблар онаси”. Фотиҳа Қуръоннинг мазмунини, Ислом дини асосларини ўзида жамлайди. Унда Аллоҳ таолога сано, Рубубиятининг исботи, буйруқ ва қайтариқларига бўйсуниш, ҳидоят ва имонда собит туриш, ўтган умматлар қиссалари, саодатга эришганларнинг ҳамда бадбахтларнинг ха барлари бор. Ҳасан Басрий раҳимаҳуллоҳ айтади: “Аллоҳ таоло аввалги китоблар илмини Қуръонда жамлади. Қуръон илмини Муфассалда, Муфассал илмини Фотиҳада жамлади. Ким Фотиҳа сураси тафсирини ўрганса, нозил этилган барча (самовий) китоблар мазмунидан хабардор бўлади”.

“Сабъул масоний”, яъни етти такрорланувчи. Намозда такрор, қайта­қайта ўқилади. Саҳобалар: “Дарҳақиқат, Биз сизга етти такрорланувчи ни ато этдик…”­ (Ҳижр­ сура­си,­ 87-) оятини Фотиҳа сураси назарда тутилмоқда, деб тафсир қилишган. Имом Аҳмад раҳимаҳуллоҳ ривоят қилади: «Убай ибн Каъб Набий алайҳиссаломга “Уммул Қуръон”ни ўқиб берди. Набий алайҳиссалом: “Жоним измида бўлган Зотга қасам, Тавротда ҳам, Инжилда ҳам, Забурда ҳам, ҳатто  Қуръони каримда ҳам ушбу (Фотиҳа)га ўхшаш сура нозил бўлмаган. У Сабъул масоний ва менга берилган буюк Қуръондир”, деб марҳамат қилдилар»
Ушбу сура “Аллоҳга ҳамд” билан бошланади. Ҳамд улуғлаш, қадрлаш борасида гўзал мақтовдир. Имом Қуртубий раҳимаҳуллоҳ: “Ҳамд” араблар каломида: “Комил мақтов”, маъносидадир. Ҳамд айтиш танбеҳнинг зиддидир. Шукрдан кўра умумийроқ. Имом Табарий раҳимаҳуллоҳ: “Ҳамд билан шукр бир маънода. Масалан: “Аллоҳга шукр қилиб ҳамд айтдим”, деб фикр билдиради. Лекин Имом Қуртубий раҳимаҳуллоҳ: “Ҳамд яхшилик кўрсатмаган тақдирда ҳам мақталганни мақташдир. Шукр эса яхшилиги теккандан кейин мақталувчини мақташдир. Мана шунга кўра ҳамд шукрдан кўра умумийроқ”, дейди.

“Оламлар Рабби”. “Рабб” лафзи луғатда “тарбиячи” маъносида. Яъни, ўзга бир шахснинг ишларини тўғрилаш ва бошқаришдир.

“Оламлар” яъни, “олам” сўзининг кўплиги. Ибн Аббос розийаллоҳу анҳумо:  «“Оламлар Рабби” яъни, инсонлар, жинлар ва фаришталар Раббиси», деб тафсир қилган. Фарои ва Абу Убайда раҳимаҳумуллоҳ: «Олам оқиллардан иборат. Улар тўрт умматдир: “Инсонлар, жинлар, фаришталар ва шайтонлар. Ҳайвонлар ғайри оқилдирлар. ”Оламлар” деб кўпликда айтилишига сабаб хоссатан оқилларни жамлагани учундир», деб фикр билдиришади. Баъзи уламолар: “Махлуқларнинг ҳар бир тури бир олам: инсон, жин, фаришта, қушлар, наботот ва жамодот оламлари. “Оламлар Рабби” мана шу барча турдаги оламларни жамлайди”, дейишади. 

“(У) Mеҳрибон, Раҳмли”. Аллоҳ таолонинг раҳмат сифатидан ажралиб чиққан икки сифатидир. Ҳар бири муайян маънога далолат қилади. “Раҳмон”, яъни “меҳрибон” – раҳмати буюк, деганидир. Раҳмат турларини барчасини ўзида жамловчи ушбу исм ҳақида аксар уламолар: “Раҳмон” Аллоҳ азза ва жаллага хос исм, Парвардигордан бошқани ушбу исм билан номлаш мумкин эмас”, деган фикрдалар. Аллоҳ таолонинг ушбу сўзи каби: “Аллоҳ, деб чорлангиз ёки Раҳмон деб чорлангиз” (Ис­ро­сураси,­110-оят).

Раҳим” раҳмати доимийлиги маъносидадир. Имом Хаттобий айтади: «“Раҳмон” махлуқотларининг ризқларидан тортиб манфаатларини ҳам қамровчи Раҳмат эгаси”, маъносида. Бу сифат мўмин ва кофирга ҳам умумий. Аммо “Раҳим” фақат мўминларга хос. Парвардигорнинг ушбу ояти каби: “У мўминларга меҳрибондир” (Аҳзоб­ сураси,­ 43-оят). Мусайлама каззоб ўзини “Ямоманинг Раҳмони”, деб номлашга журъат этди. Шу заҳотиёқ қулоқлари остида “каззоб” сифати янгради. Аллоҳ таоло Мусайламани фақат мана шу васф билан таниладиган этиб қўйди.

“Жазо (ва мукофот) кунининг (қиёмат кунининг) эгасидир”. Жазо ва ҳисоб куни. Яъни, Аллоҳ таоло жазо кунини худди подшоҳ мулкини та­сарруф этгандай бошқаради. Араб тилидаги “дийн” лафзи “жазо” маъносида, “жазо” лафзи эса: ҳам жазо, мукофот маъносида келади.

“Сенгагина ибодат қиламиз”. Хорланамиз, қўрқамиз, бўйсунамиз. Сабаби, бандаликнинг маъноси: хорлик ва ёрдам сўраб мурожаат этишдир. Шунда оятнинг маъноси: “Ё Аллоҳ, Сенгагина хорланамиз, бўйсунамиз, ибодатга фақат Сени лойиқ биламиз. Боиси, Сен барча улуғлик ва ҳурматга муносибсан. Асло Сендан ўзгага ибодат қилмасмиз”.

“Ва Сендангина ёрдам сўраймиз”. Сендан мадад, қувватлаш ва тавфиқ сўраймиз. Ёрдам сўрашда фақат Сени хослаймиз. Сенгина ёрдам, фазл ва эҳсон манбаидирсан.

Ушбу оятдаги мурожаат бирликда эмас, аксинча кўпликда келмоқда. Бу банданинг Аллоҳ таоло қаршисида ёлғиз туришга қосирлик қилишини эътироф этишидир. Гўёки у: “Ҳузурингда ёлғиз ўзим туриб мурожаат этишга лойиқ эмасман. Гуноҳларим ва қусурларимдан хижолатдаман. Балки мен бошқа мусулмонлар сафига қўшиламан. Дуоимни уларники билан бирга қабул эт. Сенгагина ибодат қиламиз ва Сендангина мадад сўраймиз”, демоқда.

“Бизни йўллагинки”. Ҳаққа етказувчи тўғри йўлга далолат қил, муваффақ айла, У томон бошла. Ўзингга яқинлаштирадиган ҳидоят йўлингни кўрсат. “Шундай тўғри йўлга”, мўътадил йўлингга.

 

Давоми бор….

“Ҳидоят” журналининг 2020 йил 12-сонидан

  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • padibet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor 777
  • slot gacor
  • ayamjp
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor hari ini
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • rejekibetapk77.online -hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • bandar togel
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot 5k
  • slot depo 5k
  • toto slot
  • slot gacor
  • toto
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • hongkong pools
  • depo 5k
  • situs toto
  • situs toto
  • situs togel
  • situs togel
  • hk pools
  • situs toto
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot gacor
  • bandar togel
  • desabet
  • toto togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4d
  • situs toto
  • desabet
  • toto slot
  • toto slot
  • slot gacor
  • judi bola
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4D
  • kudamania
  • rejekibet
  • situs togel
  • slot gacor
  • toto togel
  • Slot Gacor Hari Ini
  • toto togel
  • kudamania
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot dana
  • situs toto
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • situs toto
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • judi bola
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • situs togel
  • toto slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot resmi
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot dana
  • hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • desabet
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • slot gacor
  • desa bet
  • desabet
  • Kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot resmi
  • situs hk pools
  • desabet
  • slot gacor
  • slot hoki
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • kuda hoki
  • desabet
  • situs judi
  • desabet
  • situs gacor
  • desabet
  • situs gacor
  • desa bet
  • desabet
  • toto
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • desabet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot 5k
  • desa bet
  • slot gacor
  • situs gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet