Истанбулда «Ислом ва психология» халқаро конференцияси ўтказилди
Инсон табиати, руҳий олами ва психологик ҳолатини исломий анъана ҳамда замонавий илм нуқтаи назаридан ўрганишга бағишланган халқаро конференция Истанбул шаҳрида бўлиб ўтди.
Истанбулда «Ислом ва психология» мавзусида халқаро конференция ташкил этилди. Анжуманда инсоннинг табиати, унинг маънавий ва психологик олами, руҳий эҳтиёжлари ҳамда бу масалаларга исломий анъана ва замонавий илм нуқтаи назаридан ёндашиш масалалари муҳокама қилинди.
Конференция Ислом психологияси талабалари уюшмаси иштирокида, Туркиянинг қатор илмий ва исломий ташкилотлари кўмагида ўтказилди.
Анжуман ишини Истанбул Ускудар университети ректори, профессор доктор Невзат Тархан очиб берди. У ўз табрик нутқида бугунги кунда инсонларнинг психологик ёрдамга бўлган эҳтиёжи тобора яққол намоён бўлаётганини таъкидлади. Профессорнинг қайд этишича, инсоннинг психологик ва маънавий муаммолари унинг ҳаёт тарзи, фикрлаши ва хулқ-атвори билан бевосита боғлиқ.
Невзат Тархан илм ва дин ўртасидаги муносабатлар ҳақида ҳам фикр юритди. Унинг таъкидлашича, ўтмишда кўплаб баҳсларга сабаб бўлган илм ва дин муносабатлари бугун янги босқичга кўтарилмоқда. Замонавий дунёда илмий асосланганлик ва далилга таянишнинг аҳамияти тобора ортиб бораётгани қайд этилди. Профессор, шунингдек, Ғарб фалсафий ва илмий тафаккурида Қуръони каримни ўрганишга қизиқиш ортиб бораётганини таъкидлади.
Конференцияда Кавказ мусулмонлари диний бошқармаси раиси Нафигулла Аширов ҳам иштирок этди. У татар тилида сўзлаган нутқида инсон Яратувчисини англаши учун, аввало, ўзини англаши ва ўз табиатини билиши зарур, деган фикрни билдирди.
Муфтийнинг таъкидлашича, инсон ақл-идрок билан яратилган мавжудот сифатида «Мен кимман?», «Нима учун яратилганман?» каби муҳим саволларга жавоб излайди. Инсоннинг ўз моҳияти ва яратилиш мақсадини англаши эса Аллоҳ таолонинг қудратини янада чуқурроқ идрок этишда муҳим аҳамият касб этади.
Нутқи давомида Нафигулла Аширов Қуръони карим оятларидан иқтибос келтириб, Аллоҳ таоло ақл берилган инсонга танлаш имкониятини берганини таъкидлади. Инсон олдида икки йўл – Яратувчига шукр қилиш ёки неъматларни инкор этиш йўли мавжуд.
Қуръони карим таълимотига кўра, инсоннинг танлови унинг ҳаёти ва оқибатига таъсир қилади. Шукр ва миннатдорлик эзгуликка етакласа, ношукрликнинг ҳам ўз оқибатлари борлиги муқаддас манбаларда баён этилган.
Илм ва маънавият уйғунлиги
«Ислом ва психология» конференциясида кўтарилган масалалар замонавий психология билан инсоннинг маънавий олами ўртасидаги муносабатларга эътибор кучайиб бораётганини кўрсатади. Инсоннинг руҳий ҳолати, ҳаёт тарзи, фикрлаш тарзи ва маънавий қарашлари ўзаро боғлиқ масалалар сифатида муҳокама қилинди.
Анжуман иштирокчилари инсонни фақат психологик жараёнлар нуқтаи назаридан эмас, балки унинг маънавий эҳтиёжлари ва ҳаёт мазмунини излаш жараёни билан биргаликда ўрганиш муҳимлигини таъкидладилар.
Шу жиҳатдан, конференциядаги мулоқотлар исломий мерос ва замонавий илмий ёндашувлар ўртасидаги мулоқотни давом эттириш, инсон табиати ва унинг руҳий оламини чуқурроқ ўрганишга қаратилгани билан аҳамиятли бўлди.
И.Аҳмедов тайёрлади.