Қарашимиз ибрат олиш бўлсин
Инсон атрофидаги ҳар бир нарса ҳақида чуқур тааммул қилса, Аллоҳнинг ягоналигига шак-шубҳаси қолмайди. Чунки ҳар бир нарсада Унинг ягоналигига ишора борлигини билиш мумкин.
Саҳройи бир арабдан Аллоҳнинг борлиги нима билан, деб сўралганида: “Тезак туяга, оёқ излари эса юрувчига далолат қилади, …юлдузларга тўла осмон, водийларга эга Ер… барчаси Ал-Латиф Ал-Хобир (Аллоҳ)нинг борлигини англатмайдими?!” деган экан.
Орифлар: “Яратилган нарсаларга ибрат назари билан қараш ибодатларнинг энг афзалидир”, дейишган.
Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади:
“Осмонлар ва Ернинг мулку салтанатига, Аллоҳ яратган ҳар (бир) нарса ва ажал (муддат)лари яқинлашиб қолганига (бир) назар ташламайдиларми?!.”(Аъроф, 185).
Яратилган нарсалар икки қисмдан иборат: биринчи қисми самога оид бўлса, иккинчиси Ерга оиддир. Самога оидлари Қуёш, Ой, етти қат осмон, улардаги фаришталар, Арш, Курсий, Байтул Маъмур ва унинг атрофида чарчамай ибодат қиладиган фаришталар, жаннат ва у ердаги қасрлар, анҳорлар, ҳуру ғилмонлар, Аллоҳ таоло Ўзининг мўмин дўстлари учун ҳозирлаб қўйган неъматлардир. Ерга оидлари эса ернинг ости ва устидаги барча нарсалардир. Яна Аллоҳ таоло кофирлар учун ҳозирлаб қўйган дўзах ва ундаги инсоннинг хаёлига келмайдиган турли азоблар ҳам яратилганлар қаторида.
Кўриш қобилияти инсон ақлига маълумот етказувчи сезги аъзолари орасида энг фаоли ва таъсирчанидир. Мутахассисларнинг фикрича, инсон кўзи бир сонияда йигирма тўртта кадр – лавҳани кўрар экан. Инсон тўғрига қараб турганининг ўзида яна тўрт тараф – ўнг-чап, тепа-пастдаги нарсаларни ҳам илғайди. Бир нигоҳда сон-саноқсиз шакл ва ранглар маълумотини қабул қилади. Энди шу неъматнинг қадрини билган инсон ундан ношаръий ишларда фойдаланмаслиги лозим. Бунинг учун ҳар бир нарсага ибрат назари билан қараш зарур бўлади. Мусулмон киши яхши нарсаларни кўриб, уларга эргашиши, ёмон нарсалардан четланиши вожиб ва ҳар бир нарсанинг ягона Яратувчиси борлигини унутмаслиги лозим.
Танадаги энг ҳаракатчан мускул кўз мускуллари ҳисобланади. Улар бир кунда минг, балки ундан ҳам кўп марта ҳаракатланади. Агар кўз пайлари қилган ҳаракатни қўл ёки оёқ бажармоқчи бўлса, узилиб тушиши мумкин. Кўз мускулларининг ҳар ҳаракати бир нигоҳдир. Мусулмон кишининг нигоҳи ибрат, яъни ибодат бўлса, у кўп савоб ишлаши мумкинлигини тасаввур қилаверинг. Аллоҳ субҳонаҳу ва таоло Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)ни ана шундай ибодатга буюрган ва у зот бу амрни қойилмақом қилиб адо этганлар. Демак, биз умматлар ҳам Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)дан ибрат олиб, ҳар бир назаримизни ибодат даражасига етказишимиз керак. Инсон кўзи билан кўради ва унинг асосида ниманидир ўйлайди. Ҳадиси шарифда кўриш ибрат бўлиши кераклиги тавсия қилинмоқда.
Бу насиҳатларнинг гўзаллигига, ҳикматларнинг ҳаётийлигига эътибор қилинг. Содда ва қисқа жумлаларда улкан-улкан маънолар, буюк ҳақиқатлар намоёнлигини ҳис этсаккина, шу оддий кўринган ишларни амалда бажаришга муҳтож эканимизни англаймиз.
Аллоҳдан хуфёна ва ошкора қўрқсак, ғазабланган ва хурсанд бўлганимизда ҳам тўғри ва адолатли, бой ёки камбағаллигимизда ҳам мўътадил ва тежамкор бўлсак, алоқани узган киши билан боғлансак, қандай яхши. Мурувватли, раҳмли бўлиб, жабр қилганларга ҳам саховат қилсак, жим туришимиз тафаккур бўлса, ҳатто нигоҳимиз ҳам ибодатга айланса, биздан кўра саодатли, комил инсон топилиши қийин. Ана шунда имонимиз соғлом, жамиятимиз фаровон, юртимиз тинч, қалбимиз хотиржам яшаймиз. Аллоҳнинг раҳматига эришамиз. Омин.

Усмонхон АЛИМОВнинг
“Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг муборак васиятлари” китобидан (2-жилд)
Асар “Мовароуннаҳр” нашриётида чоп этилган.
Нашриётдан харид нархи 30000 сўм