Касал бўлмасингдан олдин соғлигингни қадрла
Инсон комилликка эришмоғи учун ўз эҳтиёжларини қондириб боришга алоҳида эътибор қаратмоғи лозим. Ҳар томонлама мукаммаллик эса тансиҳатликка бевосита боғлиқ. Саломатлик кўплаб бойликдан афзалдир. Халқимизнинг: “Тансиҳатлик – туман бойлик” деган ҳикматли сўзи бунинг исботидир. Касалликни даволаш ва шифо топиш эвазига киши ҳар қанча бойликдан воз кечиб юборишга тайёр эканига кундалик ҳаётимиздан кўплаб мисоллар келтиришимиз мумкин. Чунки инсон саломат бўлмаса, унга дунёнинг барча бойликлари ва лаззатларини муҳайё қилиб қўйсангиз ҳам, ҳеч бири татимайди. Бундан ташқари, одам касаллик ҳолатига қараб соғлом вақтида қиладиган ибодатлари ёки маиший ишларининг баъзисини ёки ҳаммасини қилишдан тўсилиб қолиши мумкин. Шунинг учун Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) ушбу васиятларида “касалликдан олдин соғлиғингни ғанимат бил”, дея бу ҳолатга алоҳида урғу бермоқдалар.
Инсонга етадиган касалликлар фақат жисмоний эмас, балки қалбий ҳам бўлиши мумкин. Куфр, ширк, нифоқ, нафсоний шаҳватларга ҳирс қўйиш ҳамда ҳасад, гина-кудурат, адоват кабилар қалб хасталиклари жумласига киради. Уларнинг давоси битта, у ҳам бўлса, Аллоҳни таниб, Унинг илоҳий таълимотларига чин ихлос билан амал қилмоқдир. Мана шундагина қалб мараздан холи бўлади ва ижобий самарасини вужудимиз аъзоларида акс эттиради. Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) ҳадисларининг бирида бунга ишора қилиб: “Танада бир аъзо бор, у соғлом экан, барча аъзолар соғлом бўлади, агар у касалликка чалинса, қолган аъзолар ҳам касал бўлади. Билиб қўйинглар, у қалбдир”, деганлар. Қалб саломатлиги бошқа аъзоларнинг соғлом бўлишида муҳим ўрин тутаркан, демак, амалларнинг солиҳ бўлиши ҳам қалб соғломлигига боғлиқ. Қуръони каримда Иброҳим (алайҳиссалом)нинг тилидан бундай дейилган:
«…“Қайта тириладиган кунда (қиёматда) мени шарманда қилмагин!” У кунда на мол-дунё ва на фарзандлар фойда бермас, фақат Аллоҳ ҳузурига соғлом дил билан келган кишиларгагина (фойда берур)» (Шуаро, 87–89).
Бу ояти каримада на мол-дунё ва на фарзанд ёрдам бера олмайдиган қиёмат куни Аллоҳ таоло ҳузурида фақатгина соғлом қалб эгалари учун фойда борлиги айтиляпти.
Жисмоний касалликлар ҳар хил бўлиб, уларнинг сабаблари ҳам турличадир. Динимиз инсонларнинг соғлиғига, уларда юзага келиши мумкин бўлган касалликларнинг олдини олишга жиддий эътибор бериш билан бирга, бадан соғлиғини тиклаш, уни қувватлантиришга ҳам катта аҳамият қаратади. Касалликни даволашдан кўра унинг олдини олиш муҳимроқ ва осонроқ эканлиги тиббиёт амалиётида қадимдан исботини топиб келаётган оддий ҳақиқатдир.
Мўмин киши Аллоҳ таоло раво кўрган тақдирга ишончи мукаммал бўлгани ҳолда касалликлардан даволаниш учун чора-тадбирлар кўриши ва буни бир сабаб, деб эътиқод қилиши ҳам лозим. Саҳобалардан бири: “Ё Расулуллоҳ! Бизлар дорилар билан даволанамиз, нима дейсиз, бу ишимиз Аллоҳнинг тақдиридан бирор нарсани ўзгартира оладими?” деб сўради. Шунда Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Даволаниш ҳам Аллоҳнинг тақдиридандир”, деб жавоб бердилар.
Инсон саломатлиги энг улуғ неъмат экани барчага маълум бўлгани ҳолда, унинг қадрига етиш, уни асраб-авайлаш ҳар доим муҳим масалалардан бўлиб келган. Соғлом одам оламни тиниқ мушоҳада қилади ва аниқ фикрлайди. Аждодларимиз: “Соғлом танда соғ ақл”, деб бежиз айтишмаган. Зеро, дунё ободлиги, юрт тинчлиги, халқ фаровонлигига эришишда сиҳат-саломатлик асосий ўрин тутади. Хулоса қилиб айтадиган бўлсак, бизнинг танамиз ва ундаги ҳар бир аъзо Аллоҳ таоло бизга ато қилган омонатдир. Соғломлигимизда уларни ғанимат билиб, Яратган Зот рози бўладиган ишларга хизмат қилдиришимиз, агар хасталанса, парваришлаб, муолажа этишимиз даркор. Аллоҳ таоло ҳаммамизга сиҳат-саломатликда умргузаронлик қилишни насиб этсин.

Усмонхон АЛИМОВнинг
“Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг муборак васиятлари” китобидан (2-жилд)
Асар “Мовароуннаҳр” нашриётида чоп этилган.
Нашриётдан харид нархи 30000 сўм