Мақолалар

Ҳаромдан сақлан, одамларнинг энг обиди бўласан…

Чоп этилди Mart 1, 2020 Ҳаромдан сақлан, одамларнинг энг обиди бўласан…da fikr bildirishni o'chirish

Ҳар бир инсон ҳаётлик чоғида қайсидир қонун-қоидаларга амал қилиб яшайди. Мусулмон киши учун унинг ҳаётида амал қилиши керак бўладиган қонун-қоидаларни, яъни ҳалол ва ҳаром очиқ-рав­шан баён қилиб берилган. Мусулмон доимо ҳалол ризқ топишга ҳаракат қилмоғи ва ҳаромдан худди ўт­дан қочгани каби қочмоғи лозим.

Оламлар Раббиси Аллоҳ таоло марҳамат қилади:

 «Эй имон келтирганлар! Аллоҳдан қўрқингиз ва Унга (яқинлаштирувчи савобли ишлардан) васила (восита) излангиз ҳамда Унинг йўли (тоати)да жидду жаҳд қилингиз, токи (охиратда) нажот топгайсиз!» (Моида, 35).

Бу ояти каримада эътибор қилишимиз лозим бўлган бир неч­та жиҳат бор. Булардан бири Аллоҳ­га тақво қилишдир. Яъни, Аллоҳнинг азобидан қўрқиб, ҳаромдан, гуноҳдан, чиркин ишлардан сақ­ланишдир, мабодо, гуноҳ қилиб қўйган бўлса, дарҳол тавба қилишдир. Аллоҳ таолога тақво қилиш, Аллоҳдан қўрқиб, ҳар қандай ҳаромдан, гуноҳ ишлардан узоқ бўлиш мусулмон кишининг комил сифатларидандир. Динимизда ҳаром ва ҳалол аниқ белгилаб қўйилган. Бирламчи масала ҳаромдан сақ­ланишга оид ҳисобланади. Фиқҳий китобларда айтилади: “Зарарни даф қилиш манфаат келтириш­дан устундир”. Яъни, зарари, зиёни бўлган нарсадан сақланиш, фойдали нарсани қўлга киритишдан устун бўлиб, аввал келади. Масалан, нафл рўза тутиш фойдали бўлиб, савобга васила бўлади. Аммо рўзадор киши ғийбат қилса, ёлғон гапирса, кўзини ҳаромга тикса, фойдасиз нарсани сўзласа, бекорчи иш­лар билан банд бўлса, тутаётган рўзасининг фазилатига зарар беради, амал дафтарига рўза ёзилса-да, савоби кам бўлади. Ҳаром ишларни қилмасликка сабр қилиш нафл ибодатдан афзалдир. Маса­лан, ғийбат қилмаслик нафл рўза тутишдан афзалдир. Шунинг учун мазарратни – киши ҳаёти ва динига зарар етказувчи омилларни даф этиш ҳар бир мусулмоннинг қилиши лозим бўлган амалдир.

Нўъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қили­на­ди: «Мен Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бундай де­ганларини эшитдим: “Дарҳақиқат, ҳалол нарсалар аниқдир, ҳаром нарсалар ҳам аниқдир. Иккисининг ўртасида эса шубҳали бўлган нарсалар ҳам борки, кўпчилик уларни билмайди. Бас, кимки шундай шубҳали нарсалардан ўзини эҳ­тиёт қилса, динини ҳам, номус-обрўсини ҳам покиза асраб қолади. Бунинг мисоли бировнинг қўрғони атрофида сурувни ўтлатиб юрган чўпонга ўхшайди. У қўйларининг бехосдан ўша қўр­ғонга ҳам кириб кетишидан омонда бўлмагани сингари, шуб­ҳали нарсалардан ўзини эҳтиёт қилмаган киши ке­йинчалик ҳаромга ҳам аралашиб қолади. Огоҳ бўлинг, ҳар бир подшоҳ­нинг қўрғони бўлади. Огоҳ бў­линг, Аллоҳнинг қўрғони Унинг ҳаром қилган нарсаларидир. Огоҳ бўлинг, жасадда бир парча гўшт борки, агар у соғлом бўлса, бутун жасад соғ-сало­мат бў­лади. Агар у айниса, жасаднинг қолган қисми ҳам бузи­ла­ди. Огоҳ бўлинг, у парча гўшт қалбдир”».

Ушбу ҳадиси муборакда ҳам Пайғамбаримиз (алай­ҳиссалом) ҳаромдан сақланишга ва ҳалол йўл­да юришга буюрмоқдалар. Киши дунёда обид (ибодатли) бўлмоқчи бўлса, аввал ҳаромдан сақланиши лозим. Чунки у ўзини Аллоҳнинг ҳақиқий бандаси деб биладиган бўлса, ҳаром қилган нарсаларни, гуноҳларни тарк қилиши лозим.

Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Набий (сол­лал­лоҳу алайҳи ва саллам)дан ривоят қилади: «Расулул­лоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Еттита ҳалок қи­лувчилардан сақланинглар”, дедилар. Саҳобалар: “Ё Расулуллоҳ, улар қайсилар?” дейишди.

Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Аллоҳ­га ширк (шерик) келтириш, сеҳргарлик, Аллоҳ ҳа­ром қилган жонни ўлдириш, лекин ҳақ билан (қасос йў­лида) бўлса, жоиз, ри­бо­хўрлик, етимлар молини ейиш, уруш куни ортга қочиш, пок аёлларга зино билан туҳмат қилиш”, дедилар» (Имом Бу­хо­рий ва Муслим ривоят қилишган).

Ушбу ҳадиси шарифда санаб ўтилган буйруқлар­ни бажариш шарт. Амал қилмаслик ёки уларни бузиш ҳаром саналади. Набий (алайҳиссалом) кишининг дунё ҳаётида бахтли ва охиратда Аллоҳ таоло марҳаматига сазовор бўлиши учун лозим бўлган амалларни, кўрсатмаларни очиқ ва равшан баён қи­либ бер­ганлар. Шун­дай бўлса-да, ушбу буйруқлар­га амал қил­май­диган­лар ҳам учраб ту­ради. Аллоҳ таоло марҳамат қилади:

«Раҳмоннинг (суюкли) бандалари ерда камтарона юрадиган, жоҳил кимсалар (бемаъни) сўз қотганда “Саломатлик бўлсин!” деб жавоб қиладиган кишилардир.

Улар яна тунларни Парвардигорга сажда қил­ган ва тик турган (ибодат билан бедор) ҳолда ўт­казадиган киши­лардир.

Улар: ”Парвардигоро, Ўзинг бизлардан жаҳаннам азобини даф этгин. Дарҳақиқат, унинг азоби ҳалокатлидир. Дарҳақиқат, у энг ёмон қароргоҳ ва энг ёмон мақом­дир, дейдиган кишилардир.

Улар эҳсон қилганларида исроф ҳам, хасислик ҳам қилмаслар, (тутган йўллари) бунинг ўртасида – мўътадилдир.

Улар Аллоҳга қўшиб, бошқа «илоҳ»га илтижо қилмас­лар ва Аллоҳ ўлдиришни ман этган жон­ни ноҳақ ўлдир­мас­лар ҳамда зино қилмаслар. Ким мана шу (гуноҳлар)ни (имонсиз ҳолда) қилса, гуноҳга (уқубатга) учрар, қиёмат кунида унга азоб бир неча баробар зиёда қилинур ва у жойда хорланган ҳолида ман­гу қолур. Илло, кимки (шу дунёда) тавба қилса ва имон келтириб, яхши амал қилса, бас, Аллоҳ ана ўша­ларнинг ёмонлик (гуноҳ)ларини яхшилик (савоб)ларга айлантириб қўяр. Аллоҳ мағфиратли ва раҳмли Зотдир. Кимки тавба қилиб эзгу (ишларни) қилса, бас, албатта, у Аллоҳ (ризоси ва мағфирати)га қайтган бўлур. Улар (Раҳмоннинг суюкли бандалари) ёлғон гу­воҳлик бермаслар ва беҳуда (сўз ё иш) олдидан ўтган вақтлари­да олижаноблик билан (ундан юз ўгирган ҳолда) ўтарлар. Уларга Парвардигорларининг оятлари эслатилган вақ­ти­да уларга (эҳтиром юзасидан) кар ва кўр ҳолларида йи­қил­май­дилар (балки уларга анг­лаб-билиб амал қилурлар). Улар: “Парвардигоро, хотинларимиздан ва зур­риёт­ла­римиз­дан бизларга кўз қувончини бахш эт ва бизларни тақ­во­дорларга пешво қил­гин!” дейдиган кишилардир. Айнан ўшалар сабр қилганлари сабабли (жаннатдаги) юксак да­ражалар билан мукофотла­нурлар ва у жойда (фариш­талар томонидан) салом ва омонлик билан қарши олинурлар. Улар ўша жойда мангу қолурлар. У энг гўзал қароргоҳ ва энг гўзал даргоҳдир» (Фурқон, 63–76).

Ушбу ояти карималарда мустаҳкам имон ва чин ихлосли, со­лиҳ мўминларнинг яхши сифатлари мадҳ этилган. Гарчи улар тавсиф шаклида зикр этилган бўлса-да, барча мўмин-мусулмон уларни илоҳий тавсия, ҳатто буйруқ сифатида қабул қилишлари лозим.

Инсон доим ҳаромдан сақланиб, ҳалол яшашни ният қилса, у ҳалол ва ҳаром ўртасида турувчи шуб­ҳалардан ҳам эҳтиёт бўлиши лозим. Чунки ўша шуб­ҳалар сабаб киши ҳаром ишларга қўл уриши ёки ўзи билмаган ҳолда шубҳаларга ўрганиб қолгани боис ҳаром ишни қилаётганини билмаслиги мумкин.

Мусулмон киши учун Пайғамбаримиз (сол­лаллоҳу алай­ҳи ва саллам)нинг: “Ҳалол очиқ-ойдиндир, ҳаром очиқ-ойдиндир ва улар ўртасида шубҳали ишлар бор. Кимки ўша шубҳаларга тушса, ҳаромга тушибди”, дея марҳамат қилган ҳадислари кифоя­дир. Чунки Пайғамбаримиз (алайҳиссалом)­нинг кўрсатмалари киши­нинг дунё ва охиратда бахту саодатга эришишига кифоя қилади.

 

 

Усмонхон АЛИМОВнинг

“Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг муборак васиятлари” китобидан (2-жилд)

Асар “Мовароуннаҳр” нашриётида чоп этилган.

Нашриётдан харид нархи 26 000 сўм

  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • padibet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor 777
  • slot gacor
  • ayamjp
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor hari ini
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • rejekibetapk77.online -hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • bandar togel
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot 5k
  • slot depo 5k
  • toto slot
  • slot gacor
  • toto
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • hongkong pools
  • depo 5k
  • situs toto
  • situs toto
  • situs togel
  • situs togel
  • hk pools
  • situs toto
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot gacor
  • bandar togel
  • desabet
  • toto togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4d
  • situs toto
  • desabet
  • toto slot
  • toto slot
  • slot gacor
  • judi bola
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4D
  • kudamania
  • rejekibet
  • situs togel
  • slot gacor
  • toto togel
  • Slot Gacor Hari Ini
  • toto togel
  • kudamania
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot dana
  • situs toto
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • situs toto
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • judi bola
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • situs togel
  • toto slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot resmi
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot dana
  • hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • desabet
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • slot gacor
  • desa bet
  • desabet
  • Kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot resmi
  • situs hk pools
  • desabet
  • slot gacor
  • slot hoki
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • kuda hoki
  • desabet
  • situs judi
  • desabet
  • situs gacor
  • desabet
  • situs gacor
  • desa bet
  • desabet
  • toto
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • desabet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot 5k
  • desa bet
  • slot gacor
  • situs gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet