Мақолалар

Сўраган эдингиз…

Чоп этилди Dekabr 17, 2020 Сўраган эдингиз…da fikr bildirishni o'chirish

Савол: Бир танишим чет элга бориб даволанмоқчи. Уни муолажа қиладиган европалик шифокор мусулмон эмас экан. Мусулмон кишини бошқа дин вакили муолажа қилса бўлади?

Жавоб: Шариатимиз мусулмонлар орасида барча соҳаларда етук мутахассислар бўлишини талаб этади. Бироқ баъзи соҳада мусулмонлардан етук мутахассис бўлмаса, ўз билими ва тажрибаси, инсонпарварлиги билан танилган ўзга дин вакилига мурожаат этишга рухсат берилган.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам Мадинага ҳижратлари пайтида Бани Дайл қабиласидан бир мушрикни йўл кўрсатувчи қилиб ёллаганлари бунга далилдир (Имом Бухорий ривояти).

Бироқ ўзга дин вакилининг ақида ва ибодат­га тегишли масалаларда маслаҳат­лари олинмайди.

Савол: Масжидимизда янги та­ҳо­ратхона қуриляпти. Ишчи­лар­га ойлик маошини берсам ва та­ҳорат­хонага “Аристон” олиб берсам, шу маблағим ушр ва закот ўрнига ўтадими?

Жавоб: Закот, ушр ва фитр сада­қалар­ни муайян кишига мулк қилиб бериш шарт ҳисобланади. Уни умумий инсонлар фойдаланадиган жойларга: масжид ёки таҳоратхона, йўл ва кўприк қурилишларига бериб бўлмайди.

Шунингдек, ишчиларнинг ойлик маошини тўлашни ҳам закот ва ушр маблағлари ҳисобидан амалга ошириб бўлмайди.

Савол: Эр ёки хотин коронавирус инфекциясини юқтириб олса, бу ҳолда шифокор иккинчи тарафни огоҳ этиши керакми?

Жавоб: Албатта, чунки касаллик бу­тун оила аъзолари ўртасида тар­­қаб кетиши мумкин. Шу боис бун­дай ҳолатда дарҳол томонларни огоҳ­лантириш керак. Кўпчиликнинг манфаати бир кишининг манфаатидан устун қўйилади. Зеро, ҳадиси шарифда: “Зарар бериш ҳам, зарар кўриш ҳам йўқ”, де­йилган (Имом Ибн Можа ривояти).

Савол: Айрим уйларга борсак, дарвозасига отнинг тақаси илингани ёки баъзи хонадонлар эшиги тепасига исириқ осиб қўйилганини кўрамиз. Бунинг бирор бир маъноси борми?

Жавоб: Агар бирор киши тақа, исириқ, кўзтикан, кўзмунчоқ каби нарсалар ҳақида “Шу нарсалар кўз тегишидан ва балолардан асрайди” деса, қалбида шу гапни тасдиқласа, Аллоҳ асрасин, ширк амални қилган бўлади. Чунки у бу гапи билан “Аллоҳ таолодан ташқари яна фалон нарсаларда ҳам асровчилик қуввати бор”, деб ақида қилган бўлади. Ваҳолан­ки, асраш, паноҳ бериш, қутқариш Аллоҳ таолога хосдир. Унга махлуқларни Аллоҳнинг феъл­ларида тенг қилиш ширк амалдир.

Аллоҳ таоло Аҳқоф сурасининг 5-ояти­да бундай марҳамат қилади: «Аллоҳни қўйиб, қиёмат кунига­ча ҳам (дуони) мус­тажоб қила олмайдиганларга илтижо қиладиган кимсадан кўра ким ҳам адаш­ганроқдир?! Ҳолбуки, у (жонсиз нарса)лар ўша (мушрик)ларнинг дуоларидан ғофил (бехабар)дирлар».

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ширк инсонлар орасига махфий ҳолда кириб кетишидан огоҳлантирганлар ва ундан сақланиш дуосини ўргатганлар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Эй одамлар, ширкдан сақланинглар. Чунки у чумоли­нинг ўрмалашидан ҳам махфийроқдир”, деганлар.

У зотга Аллоҳнинг иродаси ила бир киши: “Эй Аллоҳнинг расули! Агар у чумолининг ўрмалашидан ҳам махфийроқ бўлса, қандай қилиб ундан сақланамиз?” деди. Шунда у зот: “Ё Аллоҳ, биз билиб туриб, Сенга ширк келтиришдан паноҳ сўраймиз. Билмаганимизга истиғфор айтамиз, денглар”, деб жавоб берганлар (Имом Аҳмад ривояти).

Савол: Юртимизнинг айрим ҳу­дудларида чақалоқ ёшига тўл­магунича унинг сочи олинмайди. Шу тўғрими?

Жавоб: Туғилган бола, ўғил ёки қиз эканидан қатъи назар, етти кунлик бўлганда сочини олдириш ва сочининг вазни миқдорида кумуш (ёки унинг қийматини) садақа қилиш Пайғамбаримиз алайҳиссалом ўргатган суннатлардан ва Ислом шиорларидан ҳисобланади.

Абу Амр ибн Абдулбарр раҳимаҳул­лоҳ: “Ақиқа вақтида боланинг сочини олишни уламолар мустаҳаб ҳи­соб­лаганлар”, деган.

Самура розийаллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда Пайғамбаримиз алай­ҳиссалом айтадилар: “Ҳар бир бола ақиқаси билан гаровлангандир. Еттинчи куни унинг номидан жонлиқ сўйилади. Ўша куни исм қўйилади ва сочи олинади” (Имом Термизий ривояти).

Шу ҳадисга кўра, бир йилгача чақалоқ­нинг сочини олмаслик Пайғамбари­миз алайҳиссаломнинг суннатларига му­во­фиқ эмас. Агар урф-одат шариат кўрсатмала­рига хилоф бўлса, унга риоя қилинмайди.

Савол: Мен ҳанафий мазҳабининг мўътабар китобларида ден­гиз маҳсулотлари (қисқичба­қа – креветка) ҳалол эмаслиги ҳақи­да ўқиб қолдим. Лекин супермаркет­ларда кўплаб денгиз маҳсулотлари, шу жумладан, қисқичбақа ҳам сотиляпти ва бу маҳсулот қадоғида «Ҳалол» деган ёзув бор. Шу масалага ойдинлик киритиб берсангиз?

Жавоб: Имоми Аъзам Абу Ҳани­фа раҳматуллоҳи алайҳ мазҳаб­ларида денгиз ҳайвонларидан фақат балиқни ейиш ҳалол ҳисобланади. Қисқичбақасимон ҳайвонларни ейиш ҳалол эмас. Айнан креветкани баъзи ҳанафий мазҳабидаги халқлар (масалан, мисрликлар) балиқ, деб ҳисоблаганлари учун уни ейишни ҳалол санаганлар. Лекин бизнинг урфимизда уни ҳеч ким балиқ демаган ва шу сабабли уламоларимиз ҳам уни ейиш дуруст эмас, деганлар.

Толибжон НИЗОМ тайёрлади.

“Ҳидоят” журналининг 2020 йил 10-сонидан
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • padibet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor 777
  • slot gacor
  • ayamjp
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor hari ini
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • rejekibetapk77.online -hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • bandar togel
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot 5k
  • slot depo 5k
  • toto slot
  • slot gacor
  • toto
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • hongkong pools
  • depo 5k
  • situs toto
  • situs toto
  • situs togel
  • situs togel
  • hk pools
  • situs toto
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot gacor
  • bandar togel
  • desabet
  • toto togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4d
  • situs toto
  • desabet
  • toto slot
  • toto slot
  • slot gacor
  • judi bola
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4D
  • kudamania
  • rejekibet
  • situs togel
  • slot gacor
  • toto togel
  • Slot Gacor Hari Ini
  • toto togel
  • kudamania
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot dana
  • situs toto
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • situs toto
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • judi bola
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • situs togel
  • toto slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot resmi
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot dana
  • hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • desabet
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • slot gacor
  • desa bet
  • desabet
  • Kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot resmi
  • situs hk pools
  • desabet
  • slot gacor
  • slot hoki
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • kuda hoki
  • desabet
  • situs judi
  • desabet
  • situs gacor
  • desabet
  • situs gacor
  • desa bet
  • desabet
  • toto
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • desabet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot 5k
  • desa bet
  • slot gacor
  • situs gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet