Мақолалар

Талабанинг кундалиги ёхуд кампирлари ҳам қория бўлган юрт

Чоп этилди Aprel 16, 2021 Талабанинг кундалиги ёхуд кампирлари ҳам қория бўлган юртda fikr bildirishni o'chirish

Ҳозир ислом дини илмларини ўрганиш учун кўпчилик Миср, Саудия Арабистони каби давлатларга боришади. Ҳақиқатан бу давлатларнинг университетлари, устоз-шайхлари кучли илмга эга, минглаб талабалар у ерларда таълим олишмоқда. Бироқ Африканинг нариги тарафида, Атлантика соҳилларида бир мамлакат борки, у ҳақда биз жуда кам нарса биламиз. Араблар Мағриб, европаликлар Мавритания деб атайдиган давлатда ҳам Ислом динини ўргатишнинг ўзига хос усуллари бор экан.  Қирғизистонлик бир талабанинг у ерда таълим олгани ва Мавритания ҳақида ёзган ҳикоялари асосида бир мақола тайёрладик ва сиз азизларга илиндик…
* * *
Мавританияга келишимдан анча олдин, бу ер кўплаб Қуръон ҳофизлари юрти эканлигини эшитган эдим. Ҳақиқатан шундай экан. Бу ерда улар Қуръонни болаликдан ёдлашни бошлашади, шундан кейингина бошқа китобларни ўрганишга киришадилар.
Яқинда мен Нуакшотга борганимда, бир мавританиялик кекса аёл ҳам таксида ўтирган экан. Ўша аёл 3-4 соат давом этган сафаримиз давомида тўхтамасдан Қуръонни ёддан ўқиди. Назаримда у шу вақт давомида 10 пора ўқиди, шекилли.

Ҳофиз ким?
Мавританияликларнинг фикрича, ҳофиз Қуръонни ҳар қандай жойдан ва бирон бир хатосиз ўқий оладиган одамдир.
Қуръондан ижоза олган мавританиялик бир танишим бу юртда ижоза олиш жуда қийинлигини айтади. Бунинг учун ҳар куни бешта жузни битта ҳам хатосиз ёддан ўқий олиш шарт экан. Бунинг устига ўша бешта жузни ҳам устознинг ўзи танлайди.

Устоз шайхлар ўқувчилардан бошқа китоб-дарсликларни ёдлашни талаб қилмаса-да, ўқувчилар уларни ёдлаб олишга ҳаракат қилишади.
Назаримда, бунинг сабаби шайхларнинг шахсий намунасидир, яъни ўқувчилар шайхлари ўнлаб дарсликларни ёддан билиши ва дарсга китобсиз келишини кўришади. Чунки уларга эҳтиёж йўқ, чунки ҳамма китоб устозларнинг мияларида.

Шайх ўқувчилар унга ўқиб берган барча матнларни  ёддан билади. Бундан ташқари, у оятлар, ҳадислар, олимларнинг фикри ва бошқа далилларни дарҳол мисол тариқасида келтиради. Мавританиялик устоз китоблар, доска, компютер ва ҳатто дарс тунда бўлса ёруғликка ҳам муҳтож эмас.
Мавритания шайхлари: “Агар саудиялик шайх уйида ноутбукини унутиб қўйса, дарсини ўта олмайди”, деб саудиялик шайхлар устидан кулишади
Исталган Мавритания қишлоғида сиз қуйидаги ҳолатни кўришингиз мумкин: етти-саккиз ёшли бола, ўқитувчиси ортидан юриб, унга ёддан Қуръон ўқиб, дарсини топширади ва агар хато бўлса, ўқитувчи уни дарҳол тузатади. Ўқитувчи уйидаги тўсиқни тузатиши, ҳайвонларни боқиши, сояда бир жойда ётиши, чой ичиши, умуман олганда, хоҳлаган ишини қилиши ва шу билан бирга шогирдини тинглаб дарс бериши мумкин.

Бошқа талабалар ҳам худди шундай қилишади: идиш ювишда, кийим юваётиб, масжид йўлида, дўконда харид қилаётганда, хонани тозалашда Қуръондан бир неча жузни такрорлашга вақтлари бор. Ва буларнинг барчаси махдар (дарсхона)даги асосий такрорлаш ва ёдлашга қўшимча. Энг муҳими: ҳеч ким унга вақт етишмаётганидан шикоят қилмайди.
Яқинда мен Франциядан келган талаба билан гаплашиб қолдим. У тилни ўрганишдаги тажрибаси билан ўртоқлашди.

Уммул-Қурога келишдан олдин у бу ерда француз тилини биладиган талабалар кўплигини билса-да у қанчалик қийин бўлмасин, фақат араб тилида гаплашишга қарор қилган. Улар у билан француз тилида гаплашишса, у уларни эшитмаганга олар экан. Баъзилар унга “Биз сен билан ҳеч қачон араб тилида гаплашмаймиз” дейишган ва у билан француз тилида гаплашишда давом этишган. Аммо бир мунча вақт ўтгач, ҳамма унинг ҳазиллашмаганини тушуниб, унга фақат араб тилида мурожаат қила бошлашган. Унинг ўзи: “Энди ҳамма мен билан араб тилида гаплашяпти. Шу қисқа вақт ичида менинг арабчам анча яхшиланди”, дейди.

Мавританияликларнинг меҳмондўстлиги ҳақида
Мени роса ажаблантирган томони – маҳаллий арабларнинг меҳмондўстлиги бўлди. Мен Нуакшотдаги кафелардан бирида буюртмамни кутиб ўтирганимда, ўша ерда ўтирганлар: “Кел, биз билан бирга овқатлан” деб меҳмонга чақиришди. СубҳанаАллоҳ, мен уларни ҳатто билмайман. Бундай ҳолни яна қаердан топишингиз мумкин?
Мавританияда одамни ҳеч қандай сабабсиз меҳмонга таклиф қилиш, у билан бирга ўтириш ва овқатланиш одатий ҳолдир. Баъзи бир байрамларни кутиш керак эмас. Мен шайхдан тортиб деярли танимайдиган одамларга қадар неча марта меҳмонга таклиф қилганларнинг ҳисобини йўқотдим.
Агар сизни меҳмонга айтишса, сизга фақат бир коса овқат, бирон бир ичимлик билан нон бўлади, холос. Ва бу одам камбағал ёки сизга нисбатан ҳурматсизлик қилди, дегани эмас. Бу ерда ярмидан кўпи истеъмол қилинмайдиган турли хил таомлар билан катта дастурхон ёзиш одат эмас. Камтаргина дастурхон одамлар бир-бирларини иложи борича тез-тез меҳмонга таклиф қилишга замин яратади, бунда ҳеч қандай қийинчиликларга дуч келинмайди. Бу жуда ажойиб анъанани юртимиз мусулмонлари ҳам инобатга олиб, бунга амал қилишларини хоҳлар эдим.
Бизнинг юртларимизда-чи? Бирор кишини уйингизга таклиф қилиш учун сиз кўплаб, сархил озиқ-овқат маҳсулотларига кўп пул ишлатиш билан бирга бир неча хил таом тайёрлашга кўп вақт сарфлашингиз керак. Кейинги сафар уйга меҳмон чақиришга ҳам ўйланиб қоласиз. Меҳмонга борадиган одам ҳам хижолат бўлиши ҳам бор гап.

У Исломни қабул қилди ва илм олиш учун қолди…
Ётоқхонанинг иккинчи қаватида алоҳида меҳмонхонаси бор. Тахминан бир ҳафта олдин Франциядан келган саёҳатчилар бизнинг қишлоқда бир неча кун туришди. Улар айнан шу меҳмонларга аталган хонада яшашди. Саёҳатчилардан бири Ислом динига қизиқиб қолди. Унга Исломдан озгина маълумот берганимиздан сўнг унинг динга қизиқиши кучайди.
Алҳамдулиллаҳ, икки кунлик иккиланишдан сўнг у Исломни қабул қилди. Худди шу куни унга намоз ўқишни ўргатишди.
Энди у беш маҳал намоз ўқийди, араб алифбосини ўрганяпти ва 3-4 мавританияликларга француз тилидан таълим ҳам беряпти.

Жалолободийнинг кўрган-кечирганлари асосида Ёқуб Умар тайёрлади

  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • padibet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor 777
  • slot gacor
  • ayamjp
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor hari ini
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • rejekibetapk77.online -hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • bandar togel
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot 5k
  • slot depo 5k
  • toto slot
  • slot gacor
  • toto
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • hongkong pools
  • depo 5k
  • situs toto
  • situs toto
  • situs togel
  • situs togel
  • hk pools
  • situs toto
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot gacor
  • bandar togel
  • desabet
  • toto togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4d
  • situs toto
  • desabet
  • toto slot
  • toto slot
  • slot gacor
  • judi bola
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4D
  • kudamania
  • rejekibet
  • situs togel
  • slot gacor
  • toto togel
  • Slot Gacor Hari Ini
  • toto togel
  • kudamania
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot dana
  • situs toto
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • situs toto
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • judi bola
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • situs togel
  • toto slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot resmi
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot dana
  • hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • desabet
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • slot gacor
  • desa bet
  • desabet
  • Kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot resmi
  • situs hk pools
  • desabet
  • slot gacor
  • slot hoki
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • kuda hoki
  • desabet
  • situs judi
  • desabet
  • situs gacor
  • desabet
  • situs gacor
  • desa bet
  • desabet
  • toto
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • desabet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot 5k
  • desa bet
  • slot gacor
  • situs gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet