Мақолалар

Дунё сизни алдаб қўймасин

Чоп этилди Yanvar 7, 2026 Дунё сизни алдаб қўймасинda fikr bildirishni o'chirish

Динимиз ҳар бир бандани ибодатларни ўз вақтида адо этиб, ҳалол касб билан ризқ топишга буюради: “Бас, қачонки намоз адо қилингач, ерда тарқалиб, Аллоҳнинг фазли (ризқи)дан истайверингиз!” (Жума сураси, 10-оят).

Бугун Аллоҳнинг бу амрига итоат этиб, ибодатни ҳам, касбкорни ҳам ўз ўрнига қўйиб, тўкин-сочин, хотиржамликда умр кечираётганлар кўп. Аммо ризққа Аллоҳнинг фазли билан эмас, “ўз меҳнатим орқали топяпман”, деган нотўғри тушунчага бориб, бойликни деб ҳаётда ҳаловат нималигини билмай ўтаётган юртдошларимиз ҳам бор. Бундайлар яхши яшаш, данғиллама ҳовли, қимматбаҳо машиналар, дабдабали тўю ҳашамлар орзусида кечаю кундуз тиниб билмайди. Ҳатто баъзи ёши бир жойга бориб, болаларидан “тинган” кексаларда ҳам аҳвол шу. Ўзи охират сафарига яқин-у, мол-дунёсини орқалаб кетадигандек уни йиғиш билан овора. Уларни кузата туриб, Қуръони каримдаги бу оят ёдга келади: “Бас, дунё ҳаёти сизни алдаб қўймасин” (Фотир сураси, 5-оят).

Анас ибн Молик розияллоҳу анҳу Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламдан ривоят қилади: “Кимнинг ташвиши охират бўлса, Аллоҳ унинг қалбида бойлик пайдо қилади ва хотирини жам этади. (Мол-) дунё унга судралиб келади. Кимнинг ғами дунё бўлса, Аллоҳ унинг икки кўзи олдига фақирлигини келтиради, хаёлини паришон қилади ва унга (мол-)дунёдан фақат ўзига тақдир қилинганигина келади” (Имом Термизий ривояти).

Имом Зоҳид раҳимаҳуллоҳ айтади: “Ҳадис икки маънони англатади. Биринчиси, дунёдан юз ўгириш, охиратга рағбат қилиш ва унга интилиш. Ким охиратни ният қилиб, Аллоҳ розилигини кўзласа, Аллоҳ таоло унга қалб бойлигини, яъни офият ва хотиржамликни беради, ишларини осон қилади. Дунё эса унинг ортидан гўё қувлаб юради, яъни у дунё учун ғам емайди.

Кимнинг нияти дунё бўлса, Аллоҳ уни фақирликка маҳкум этади, доимо нимадир етишмайди, ишлари пароканда бўлади, ҳузур-ҳаловат тополмайди. Қанча елиб-югурса ҳам, фақат тақдирида борини олади.

Иккинчиси, Аллоҳга қайтиш ва У Зотга ҳар доим муҳтож эканини ҳис этиб яшаш, инсон ўзининг ожизлигини тан олиб, ҳар бир нарса Парвардигорнинг қудрати билан бўлишини англаш”.

Бошқа уламоларимиз мазкур ҳадисни бундай шарҳлайдилар: “Кимнинг ташвиши охират бўлса, Аллоҳ унинг қалбини бой қилиб қўяди ва дунёсига Ўзи кифоя қилади. Яъни ризқини мўл қилиб беради. Бундай киши дунёдан юз ўгирган, фақат Аллоҳга суянувчи банда бўлади. Кимнинг ташвиши дунё бўлса, у Аллоҳдан узоқлашади, ғами моддият бўлиб, умри хотиржамликда ўтмайди. Аллоҳ уни шу дунё орзуларига ғарқ қилиб қўядики, доим камбағал бўлиб қолишдан чўчиб яшайди”.

Ҳаётда ҳам, эътибор берсак, айрим кишилар ўзини дунё ғамларидан қийналиб кетгандек тутади. Бир гап сўраб қолсангиз борми, дардини достон қилиб, ҳаётдан нолигани нолиган. Соғлиги, уй-рўзғоридан гап бошласангиз, кам-кўсти йўқ. Борига қаноат қилмай , яна бўлсин дейди. Гоҳида бой-бадавлат кишиларда ҳам шундай ҳолатга гувоҳ бўламиз. Ҳаётида доим нимадир етишмаётгандек, бойлигини кўпайтириш ҳаракатида. “Эртага болаларим қийналмасин, етти авлодимга етсин”, дея қўша-қўша машина олади, уй кўтаради. Шунда ҳам кўнгли таскин топмайди. Чиқими кўпайиб кетса, пули тугаб қолаётгандек бўлаверади. Умри шу ғам билан ўтиб кетганини сезмайди ҳам.

Шунинг учун Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Кишининг мол-дунёга бўлган ҳирси икки оч бўрининг қўйга ҳужум қилишидан ёмонроқдир”, деганлар (Имом Термизий ривояти).

Бу билан Ислом бойликдан қайтарар экан, деган тушунчага бормаслик керак. Балки унга ҳаддан ортиқ ҳирс қўйишдан қайтариб, Аллоҳ Ўзи берган неъматлардан эҳсон қилишга буюради.

Бу ҳақда Қуръони каримда: “Аллоҳ сенга ато этган нарса билан охиратни истагин ва дунёдан бўлган насибангни ҳам унутмагин. Аллоҳ сенга эҳсон қилгани каби сен ҳам (одамларга) эҳсон қил!” (Қасас сураси, 77-оят) дея огоҳлантириш келади. Агар кишининг нияти, мақсади охират бўлса, унинг бу дунёда фақат битта – Аллоҳни рози қилиш ғами қолади. Ниятини тўғри қилса, ҳар бир ҳаракати ибодатга айланади. Масалан, эрталаб киши ҳалол касб, оиламни таъминлайман деган ният билан кўчага чиқса, кунини ибодатда ўтказгандек бўлади.

Мол-дунёни ҳам яқинларга, бева-бечора, етимларга эҳсон қилиш ниятида орттириб, шу йўлда сарфласа, жаннатни шу дунёда нақд қилган бўлади. Зеро, кўплаб бой-бадавлат саҳобалар шу йўлни тутганлар. Улар учун бойлик дунё ғами эмас, балки Аллоҳни рози қилиш йўлидаги бир восита бўлган. Назарини тўқ тутиб, беҳисоб бойликларини ўйламасдан эҳсон қилиб юбораверган. Бугун биз шундай қила оламизми? Ҳакимлардан бири айтади: “Ҳақиқий бой қалби, кўзи тўқ одамдир, ҳақиқий фақир очкўз одамдир”.

Қалбимизга бир назар солайлик. У нима истаяпти? Аллоҳ розилигиними ё мол-дунё ҳирсиними?

Азимжон АЛИМЖОНОВ,

Тошкент шаҳар Олмазор тумани

“Иброҳим ота” жоме масжиди имом-хатиби

(Б. Муҳаммад уюштирди).

“Ҳидоят” журналининг 2025 йил 12-сонидан

http://hidoyatuz.taplink.ws

  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • padibet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor 777
  • slot gacor
  • ayamjp
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor hari ini
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • rejekibetapk77.online -hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • bandar togel
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot 5k
  • slot depo 5k
  • toto slot
  • slot gacor
  • toto
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • hongkong pools
  • depo 5k
  • situs toto
  • situs toto
  • situs togel
  • situs togel
  • hk pools
  • situs toto
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot gacor
  • bandar togel
  • desabet
  • toto togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4d
  • situs toto
  • desabet
  • toto slot
  • toto slot
  • slot gacor
  • judi bola
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4D
  • kudamania
  • rejekibet
  • situs togel
  • slot gacor
  • toto togel
  • Slot Gacor Hari Ini
  • toto togel
  • kudamania
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot dana
  • situs toto
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • situs toto
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • judi bola
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • situs togel
  • toto slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot resmi
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot dana
  • hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • desabet
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • slot gacor
  • desa bet
  • desabet
  • Kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot resmi
  • situs hk pools
  • desabet
  • slot gacor
  • slot hoki
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • kuda hoki
  • desabet
  • situs judi
  • desabet
  • situs gacor
  • desabet
  • situs gacor
  • desa bet
  • desabet
  • toto
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • desabet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot 5k
  • desa bet
  • slot gacor
  • situs gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet