Ойна артган бола
Доктор Муҳаммад Ҳоний айтади: «Кунларнинг бирида машинамда ўтиргандим. Ўсмир бола келиб:
– Олд ойнани артиб тозалаб берайми? – деб сўради.
– Хўп, – дедим.
Ажойиб қилиб тозалади. Унга 20 доллар бердим.
Бола ҳайрон бўлиб:
– Америкадан келдингизми? – деб сўради.
– Ҳа, – дедим.
– Тозалаш ҳақини олмай, эвазига сиздан Америка университетлари ҳақида сўрасам майлими? – деди бола.
У шу даражада одобли эдики, гаплашиш учун ёнимга чақиришга мажбур бўлдим. “Неча ёшдасан?” деб сўрасам, “Ўн олтида”, деди. “Ўрта мактабнинг иккинчи синфида ўқийсанми?” десам, “Йўқ, эъдодия (тайёрлов)нинг олтинчи синфини тамомладим”, деб жавоб берди бола. “Қандай қилиб?” деб сўрадим.
(Араб мамлакатларида мактаблар ўқувчилар ёшига, ўқитиладиган фанларнинг мураккаблигига қараб турлича бўлади. Мутавассита деб номланган ўрта мактабларда кичик ёшдаги болаларга енгил фанлар ўқитилса, эъдодия мактабида ёши каттароқ болалар ўқитилади. Ҳикоядаги бола мутавассита мактабида ўқиш ёшида экан. Аммо эъдодияда ўқияпти.)
– Дарсларни ўзлаштиришда бошқа ўқувчилардан устунлигим ва барча фанлардан баҳоларим беш бўлгани учун улар мени бир неча йил олдинга ўтказишди, – деди.
– Нега бу ерда ишлаяпсан?
– Отам икки ёшлигимда вафот этган. Онам уйда пазандалик қилади, мен ва синглим кўчада ишлаймиз.
– Эшитишимча, Америка университетларида дарсларни пухта ўзлаштирган, аълочи талабаларга стипендия берилар экан, – деди.
– Бу ерда сенга ёрдам берадиган киши борми? – деб сўрадим.
– Ўзимдан бошқа ҳеч ким, – деди.
– Юр, овқатлангани борамиз, – дедим.
– Орқа ойнани артиб бериш шарти билан, – деди.
Рози бўлдим. Ошхонада таомни ўзи емади, балки онаси ва синглисига олиб бориш учун халтага солиб келишларини сўради. Инглиз тилида равон гаплашишини сездим. Бола кўп ишларни маҳорат билан бажарарди.
Ўзининг ҳужжатларини уйидан менга юборишга, мен уларни Америкага жўнатишга уриниб кўришга келишдик. Олти ой ўтгач, уни ўқишга қабул қилишди. Бола менга қўнғироқ қилди ва “Аллоҳга қасамки, биз уйда қувончдан йиғлаяпмиз”, деди.
Икки йилдан сўнг унинг исми “Нью-Йорк таймс” газетасида замонавий технологиялар соҳасидаги энг ёш олим сифатида эътироф этилди. Мен ва оилам бундан хурсанд бўлдик. Аёлим менга билдирмай, боланинг онаси ва синглиси учун виза олибди.
Бола онаси ва синглисини Америкада кўриб, на гапира, на йиғлай оларди.
Бир куни уйда ўтиргандик. Қарасак, у ташқарида машинамни ювяпти. Кутилмаган ҳолдан ҳайратда қолиб: “Нима қиляпсан?” дея сўрадим. У: “Менга берган ёрдамингиз учун ҳозирдан жавоб қайтаряпман”, деди.
Фаластинлик бу йигитнинг исми Фарид Абдул Олий бўлиб, бугун у АҚШдаги Ҳарвард университетининг энг обрўли профессорларидан».
Инсондаги юксак хулқлардан бири қилган яхшилигини миннат қилмаслик ва бировдан кўрган яхшилигини унутмасликдир.
Нозимжон ҲОШИМЖОН
“Ислом нури” газетасининг 2026 йил биринчи сонидан
http://hidoyatuz.taplink.ws