Мақолалар

Қайла бинти Маҳрама розияллоҳу анҳо

Чоп этилди Mart 2, 2026 Қайла бинти Маҳрама розияллоҳу анҳоda fikr bildirishni o'chirish

Қайла бинти Маҳрама розияллоҳу анҳо Бани Тамим қабиласидан. Исломга илк кирган аёллардан, тушуниш, идрок этиш ва сезиш қобилияти юксак саҳобия эди.

Мадинага келган бир ҳайъат билан Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ҳузурларида бўлиб, даъватларини тинглагач, ҳеч тараддудланмасдан иймон келтирди. Кўрган-кечирганларини ипидан игнасигача мароқли бир шаклда сўзлаб бериш қобилиятига эга эди.  Сўзлари аниқ, юксак фаросат соҳибаси эди. Онаси Сафия бинти Сайфи, жоҳилият давридаги шоир ва нотиқ Ақсам ибн Сайфининг синглиси эди.

Қайла бинти Маҳрама  Бани Бакир ибн Воил қабиласидан тузилган ҳайъатнинг элчиси Ҳурайс ибн Ҳассон билан бирга Мадинага келиб, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга байъат қилди ва ўз қабиласидан Исломга кирган илк аёл бўлди. Мадинага келганида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ҳузурларида бўлиб ўтган воқеаларни атрофлича ёритган бир ҳадиси шариф бор.  

Имом Бухорий “Адабул муфрад” асарида, Имом Абу Довуд ва Имом Термизий  ўз “Сунан”ларида бу ҳадиснинг бир қисмини келтирадилар. Имом Табароний ривоятида эса тўлиқ  келтирган. Ибн Ҳажар Асқалонийнинг “Исоба” асарида ушбу ривоят мавжуд. Қайла бинти Маҳрама розияллоҳу анҳо айтади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ўз тиззаларини қучоқлаб чўккалаб хушу билан ўтирганларини кўриб, қўрқувдан титраб кетдим» (Имом Абу Довуд ва Имом Термизий ривояти).

Буни кўрган бир саҳоба у зотга бундай деди:

– Эй Аллоҳнинг Расули! Бу бечора аёл қўрқувдан титраб кетди. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам орқаларида турган Қайлага қарамасдан, қўллари билан ишора қилиб:

– Эй аёл, тинчлан, хотиржам бўл! – дедилар. Қайла розияллоҳу анҳо:

– Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам шундай деганларидан сўнг Аллоҳ қалбимдан қўрқув ҳиссини чиқариб ташлади, дейди (“Риёзус солиҳин”).

Пайғамбаримиз алайҳиссалом ҳар ишда камтар эдилар. У зотнинг ўтиришлари, туришлари, юришлари, ҳар бир ҳолатлари камтарликга йўғрилган эди. У зотни кўрган инсонда ҳурмат ва муҳаббат уйғонарди.

Қайла бинти Маҳрама розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади: «Пайғамбаримиз  соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ҳузурларига бордик. Бакр ибн Воилнинг элчиси Ҳурайс ибн Ҳассонни назарда тутиб, бундай деди:

– Дўстим мендан олдинда. Ўзи ва қавми учун байъат қилди. Кейин эса бундай деб қўшиб қўйди: “Ё Расулуллоҳ! Биз ва Бани Тамим орасида жойлашган Даҳна ҳақида бир келишув тузилса. Улардан меҳмонлар ва қўшнилардан бошқа ҳеч ким биз томонга ўтмасин”.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам котибларидан бирига бундай дедилар: “Даҳна ҳақида Ҳурайсга бир васиқа ёз”. Мен Даҳнани бериш буюрилаётганини тушунгач, у ернинг ўз уйим бўлмаслигини англаб, хафа бўлдим ва:

– Ё Расулуллоҳ! Бу одам сиздан адолатли нарса талаб қилмаяпти. Аслида Даҳна сизнинг ёнингиздаги туяларингиз боғланган, ўтлаган жой, қўйларнинг яйлови. Тамимликларнинг бола-чақаси шу жойнинг орқасида, – дедим.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам:

  • Шошма, бу аёл тўғри гапирди. Мўмин мўминнинг биродаридир. Даҳнадан олинган сув  ва ўт (Бакр ибн Воилга ҳам, Бани Тамимга ҳам) иккаласига ҳам етади”, дедилар» (Имом Абу Довуд ривояти).

Даҳна Бани Тамим ерларидаги, суви оз бўлса-да, ўт-ўлани мўл бўлган водийнинг номи. Бакр ибн Воил бу ернинг ўзларига берилишини ва бу ҳақда бир васиқа ёзилишини хоҳлаганди.  Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам аввалбошда бунга рози бўлдилар, аммо Қайла розияллоҳу анҳонинг эслатишларидан кейин фикрларидан қайтдилар.

Қайла бинти Маҳрама розияллоҳу анҳо Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг барча тавсияларига амал қилишни ўзи учун бахт деб ҳисобларди. Унинг бу ҳассосиятини хуфтон намозидан кейин ётоғига ётганида ўқиган қуйидаги узун дуосидан ҳам англаш мумкин. Қизи Улайба онасининг дуосини бундай ривоят қилади: «“Аллоҳ номи билан. Аллоҳга суяндим. Ёнбошлаб ётдим. Гуноҳларимга тавба қилдим”. Буни бир неча бор такрорлагач: “Аллоҳдан паноҳ сўрайман. Мен Унинг на яхши, на ёмон одамлар оша олмайдиган сўзларига сиғинаман. Осмондан тушиб, осмонга кўтарилганларнинг; ерга тушиб, ундан чиққанларнинг; куннинг ва тунда келганларнинг ёмонлигидан Аллоҳга сиғинаман. Аллоҳга иймон келтирдим. Унга боғландим, Унга суяндим. Ҳар нарсага қодир Аллоҳга ҳамдлар бўлсин. Ҳамма улуғворлик, шон-шараф ва буюклик эгаси бўлган Аллоҳга ҳамдлар бўлсин. Қудратига, азамати ва иззатига барча бош эгувчи Аллоҳга ҳамдлар бўлсин. Ҳукмига барча мавжудотлар бўйсунувчи Аллоҳга ҳамд бўлсин. Бизларга шундай раҳмат назари билан қарагинки, бу бизларда кечирилмайдиган гуноҳ, раво бўлмайдиган эҳтиёж, ҳалок бўлмайдиган душман, бекитилмайдиган айб, адо этилмайдиган қарз қолдирмасин. Эй марҳаматлиларнинг марҳаматлиси, бу дунё ва охиратда бизнинг манфаатимиз учун барча нарсани жамлаган Аллоҳга иймон келтирдим. Унга боғландим. Унга ишониб, суяндим”.

Кейин 33 маротаба “Субҳаналлоҳ”, 33 маротаба “Алҳамдулиллаҳ”, 33 марта “Аллоҳу акбар”, дерди. Кейин: “Эй қизим, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг қизлари Фотима розияллоҳу анҳо ёрдамчи сўраб келган эди. У зот қизларига: “Бундан ҳам хайрлироқ нарса ўргатайми?” дедилар. Ҳа, дегач, ётишдан аввал ушбу тасбеҳларни айтишни тавсия қилдилар”, деди (Имом Табароний ривояти).

Чуқур тафаккур ва ҳассос қалб соҳибаси бўлган Қайла розияллоҳу анҳонинг ички дунёси ниҳоятда бой эди.  Аллоҳ таоло ундан рози бўлсин!

  Нигора МИРЗАЕВА тайёрлади.

“Мўминалар” журналининг 2026 йил 1-сонидан

http://hidoyatuz.taplink.ws

  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • padibet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor 777
  • slot gacor
  • ayamjp
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor hari ini
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • rejekibetapk77.online -hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • bandar togel
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot 5k
  • slot depo 5k
  • toto slot
  • slot gacor
  • toto
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • hongkong pools
  • depo 5k
  • situs toto
  • situs toto
  • situs togel
  • situs togel
  • hk pools
  • situs toto
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot gacor
  • bandar togel
  • desabet
  • toto togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4d
  • situs toto
  • desabet
  • toto slot
  • toto slot
  • slot gacor
  • judi bola
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4D
  • kudamania
  • rejekibet
  • situs togel
  • slot gacor
  • toto togel
  • Slot Gacor Hari Ini
  • toto togel
  • kudamania
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot dana
  • situs toto
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • situs toto
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • judi bola
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • situs togel
  • toto slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot resmi
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot dana
  • hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • desabet
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • slot gacor
  • desa bet
  • desabet
  • Kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot resmi
  • situs hk pools
  • desabet
  • slot gacor
  • slot hoki
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • kuda hoki
  • desabet
  • situs judi
  • desabet
  • situs gacor
  • desabet
  • situs gacor
  • desa bet
  • desabet
  • toto
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • desabet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot 5k
  • desa bet
  • slot gacor
  • situs gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet