Мақолалар

Бедарак йўқолганнинг меросдаги ҳақи

Чоп этилди Aprel 14, 2026 Бедарак йўқолганнинг меросдаги ҳақиda fikr bildirishni o'chirish

Ҳаёт ёки вафот этгани номаълум, хат-хабари бўлмаган киши йўқолган – мафқуд ҳисобланади. Ҳанафий мазҳабида йўқолган кишининг тирик экани аниқ бўлмагунча ёки қози уни вафот этган деб ҳукм қилмагунича, хотини унинг никоҳида ҳисобланади, тузган ижара шартномалари бекор бўлмайди ва мол-мулки меросхўрларига тақсимланмайди. У бошқадан мерос олмайди. Бу ҳукмлар унинг ҳаёт ёки вафот этгани маълум бўлгунича давом этади.

Агар у тирик қайтиб келса, меросдан улушини ва унга қилинган васиятни олади. Агар вафот этгани аниқ бўлса ёки қози уни вафот топган деб ҳукм қилса, мероси ва унга қилинган васият меросхўрларига тақсимлаб берилади.

Йўқолган шахснинг тенгқурлари ҳаётда қолмаса, у вафот этган деб ҳукм қилинади. Баъзи уламолар у туғилганидан 90 йил ўтса, у вафот этган деб ҳукм қилинади, дейишган.

Агар вафот этган шахс ортида туғишган ука, туғишган сингил ва йўқолган бир ўғил қолса, ўғилнинг тириклиги маълум бўлса, ука ва сингил мерос олмайди. Шунинг учун мазкур ҳолатда ўғилнинг тирик ёки ўлик экани аниқ бўлмагунча мерос тақсим қилинмайди. Ўғил тирик бўлса, барча молни олади. Агар қози уни ўлган деб ҳукм қилса, бошқа ворислар улушлари миқдорида мерос олади.

Агарда маййит ортида хотини, онаси, ота бир акаси ва бедарак йўқолган туғишган укаси қолса, мафқуднинг ҳаёт ёки вафот экани аниқ бўлмагунча мерос тақсимоти тўхтатилади. Бедарак йўқолган туғишган ука тирик топилса, хотин тўртдан бир (1/4), она олтидан бир (1/6) олади. Туғишган ука асабалик жиҳатидан улардан қолган барча меросни олади.

Агар туғишган ука вафот топгани аниқланса ёки вафот топган деб ҳукм қилинса, ота бир ака асабалик жиҳатидан маййитнинг хотини ва онаси улушидан қолган барча меросни олади.

Талоқ қилинган аёлнинг меросга ҳақдор бўлиши

Эр соғломлигида ёки бетоблигида, ёки оғир (ўлим) касаллигида хотинини ражъий талоқ қилса ва вафот этса, унинг иддаси чиқмаган бўлса, собиқ эридан мерос олади. Аксинча, яъни ражъий талоқ қилинган хотин эридан олдин вафот этса, эри ундан мерос олади. Зеро, ражъий талоқда эр-хотин ўртасидаги никоҳ идда ичида тугамайди, бекор бўлмайди.

Агар эр хотинини соғлигида боин талоқ қилса, хотиннинг иддаси ичида иккаласидан бири вафот этса, бир-биридан мерос ололмайди.

Эр ўлим касаллигида боин талоқ қилса, ҳолатга қаралади. Агар у хотинини мерос олмаслигига ҳаракат қилгани гумон қилинмаса (масалан, хотинининг ўзи ажрашишни сўраса ёки шаръий сабаб билан қози уларни ажратса), улар орасида меросхўрлик бўлмайди.

Агар эр ўлим касаллигида хотинини меросдан маҳрум қилиш мақсадида боин талоқ қилса ва сўнг вафот этса, хотинининг иддаси тугамаган бўлса, меросдан улушини олади. Бу ҳолатда талоқ боин ёки ражъий бўлишининг фарқи йўқ. Агар иддаси тугаган бўлса, мерос олмайди.

Аммо хотини аввал вафот этса, эри ундан мерос ололмайди.

Ораларида ботил ва фосид никоҳ бор эркак ва аёл бир-бирига меросхўр бўлмайди.

Ўзаро меросхўр бўлганларнинг баробар вафот этиши

Икки ва ундан кўп ўзаро меросхўр кишилар денгизда ғарқ бўлиш, ёнғинда ёниб кетиш, девор босиб қолиш, автоҳалокатга учраш каби ҳолатларда ҳалок бўлишса ва қайси бири олдин вафот этгани маълум бўлмаса, барчаси бир вақтда вафот этган деб ҳукм қилинади.

Уларнинг мол-мулки меросхўрларига тақсимлаб берилади. Бир вақтда вафот этганлар бир-биридан мерос олмайди.

Аммо баъзилари аввал вафот этгани аниқ бўлса ёки мерос қолдирувчи вафот топганидан сўнг, унинг мероси тақсимланмасдан аввал меросхўрлардан бири вафот этса, муносаха юзага келади.

Мерос тақсимланмасдан олдин бир ёки бир неча меросхўр вафот этса, уларнинг меросдаги ҳақи бошқа меросхўрларга ўтиши муносаха дейилади.

Саиджамол МАСАЙИТОВ
ЎзМИ ҳузуридаги Фатво маркази бош мутахассиси,
Уламолар кенгаши аъзоси, ТИИ доценти

“Ҳидоят” журналининг 2026 йил3-сонидан

http://hidoyatuz.taplink.ws

  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • padibet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor 777
  • slot gacor
  • ayamjp
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor hari ini
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • rejekibetapk77.online -hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • bandar togel
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot 5k
  • slot depo 5k
  • toto slot
  • slot gacor
  • toto
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • hongkong pools
  • depo 5k
  • situs toto
  • situs toto
  • situs togel
  • situs togel
  • hk pools
  • situs toto
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot gacor
  • bandar togel
  • desabet
  • toto togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4d
  • situs toto
  • desabet
  • toto slot
  • toto slot
  • slot gacor
  • judi bola
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4D
  • kudamania
  • rejekibet
  • situs togel
  • slot gacor
  • toto togel
  • Slot Gacor Hari Ini
  • toto togel
  • kudamania
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot dana
  • situs toto
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • situs toto
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • judi bola
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • situs togel
  • toto slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot resmi
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot dana
  • hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • desabet
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • slot gacor
  • desa bet
  • desabet
  • Kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot resmi
  • situs hk pools
  • desabet
  • slot gacor
  • slot hoki
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • kuda hoki
  • desabet
  • situs judi
  • desabet
  • situs gacor
  • desabet
  • situs gacor
  • desa bet
  • desabet
  • toto
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • desabet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot 5k
  • desa bet
  • slot gacor
  • situs gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet