Мақолалар

Тилни тишла, токи бордир имконинг

Чоп этилди Dekabr 12, 2019 Тилни тишла, токи бордир имконингda fikr bildirishni o'chirish

БИСМИЛЛАҲИР РОҲМАНИР РОҲИМ

Тил – Аллоҳ таоло инсонга ато этган мукаммал неъмат. Инсон танасининг бош қисмида жойлашгани ҳамда лаб ва тишлар билан ҳимоялангани – тилнинг мақоми бошқа аъзоларга қараганда баланд эканига ишора бўлса, неажаб!

Тилни ҳамиша пок тутмоқ зарур. Негаки, тил билан Аллоҳ таолонинг, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг номи зикр қилинади, Илло, покиза тил покликдан сўзлайди.

Тилнинг юксаклигига сабаб, бошқа аъзолар – кўз-қулоқ ва ҳоказолар билан тарихда ўтган улуғларнинг тавсифини қилиш имкони қийин бўлган бир пайтда тил  – сўз орқали улуғларни, ҳатто Расулуллоҳ соллоллоҳу алайҳи ва саллам ва у зотнинг асҳобларини хатти-ҳаракатлари ва панд-насиҳатларини инсонларга етказиш, асосийси, Аллоҳнинг Сўзи – Қуръонни Раббимиз Расулига нозил қилганидек ўқиш имкониятини беради.

Баландликдан йиқилган қаттиқроқ шикастлангани каби баланд мақомга эга бўлган тилнинг тойилиши, тўғрироғи, тилидан кетганнинг  шикастланиши ҳам жиддий бўлиши аниқдир.

Яхши сўз чечакларга тўлган бир боғ бўлса, ёмон сўзлар ўша гул-лолалар атрофида ўсиб чиққан ўт-алафлардир. Гули парвариш қилинган боғда эса ўт-алафга жой қолмайди.

Тил қафасдаги қушга ўхшайди. Унинг бор каромати қафаснинг ичида кўринади. Қафас оғзини вақти-вақти билан эҳтиёж сабаб – қафас ичига сув, таом қўйиш учун очиш мумкин. Аммо эшиги ланг очилган қафаснинг ишдан чиққан – бузилган қафасдан фарқи йўқ. Инсон ўзини ишдан чиққан, бузилган деб билмас экан, оғзини юмиб юриши, арзимаган сўзларга уни очиб-ёпавермаслиги даркор.

Баъзан “сўз эркинлиги” деган гаплар қулоққа чалинади. Менимча бу атамани бошқачароқ – “асосли сўз эркинлиги” деб аташ тўғрироқ бўлади.

Яқинда таниқли бир ўзбек  режиссёрининг мана бу сўзлари эътиборимни тортди. У савиясиз фильмлар кўпайиб кетганидан нолир экан, жумладан, бундай деди: “Ҳозирги режиссёрлар актёрларга сўзни ўз ўрнида ишлатишни тушунтира олмаяпти, балки ўзлари ҳам буни яхши тушунмайдилар. Сўз ўз ўрнига тушмас экан, фильм харидоргир бўлиши мумкин, лекин сифатли бўлмайди”.

Бу – бир режиссёрнинг танқид аралаш фикрлари эди. Яна бир санъат вакили: “Ҳаёт – театр, одамлар ундаги актёрлардир!, деган эди. Топиб айтилган гап.

Хўш, бизлар бу ҳаётда ўз ролимизни қай тарзда бажармоқдамиз? Сўзларни ўз ўрнига қўйишимиз қай тарзда кечмоқда?

Чиндан ҳам ҳаётни саҳнага, ундаги воқеаларни спектаклга қиёс қилсак яна бир ҳақиқат юзага чиқади. Яъни, спектакль давомида аввалдан белгилаб ёд олинган сўзлар айтилади, қоғозда йўқ сўзларни ишлатиш, асосий сўзлар қолиб айтиш керак бўлмаган сўзларни сўзлаш ярамайди. Бу қоидага бўйинсунмаган актёр танбеҳ эшитади, керак бўлса  ишдан четлатилиши ҳам мумкин. Энди ана шу улкан оламда яшаётган инсонлар оғзиларидан чиқаётган ортиқча гаплар, маъносиз сўзлар учун жазо муқаррар эканига  қандай шубҳа қилишлари мумкин?

Сўз идиш ичидаги сув бўлса, сўзнинг асоси, унинг меъёри идишнинг устидаги қопқоқ кабидир. Усти ёпилмаган идишнинг суви қанча бўлишидан қатъи назар сал нарсага чайқалиши, тўкилиб исроф бўлиши, атрофга зиён келтириши мумкин. Айтаётган сўзимиз исроф бўлишини, нафақат ўзимизга, ўзгаларга ҳам зиён келтиришини истамас эканмиз, ҳар бир гапимизга меъёрни асос қилиб олишимиз керак бўлади.

Ҳаётининг бир қисмини шикоят, нолишларга сарфлаб юбораётган одамларни кўриб ҳайратга тушаман..

Дунё имтиҳон хонасидир. Асосий – яхши ёки ёмон давр Охират диёрида бошланади. Имтиҳон вақтида белгиланган бурчлардан бошқа нарсаларни ўйлаб ўтириш, ўз навбати келганда топшириши керак бўлган вазифалари қолиб унинг олдида арзимас бўлган нарсалар ва улар ҳақида кимга ва қай тарза шикоят қилиш режаларини тузаётган кимсаларга раҳмим келади.

Аллоҳ таоло юборган неъмат покиза юртга, унинг покдомон халқининг ҳузурига тушади. Бир вақтлар ўзи орзу қилган неъматни ўз қўлларида тутиб туриб яна янги шикоятлар учун оғиз жуфтлаган, меҳмон бўлиб келган неъматга ҳурматсизлик кўрсатиб, унга манзират қилмаганлар неъмат қўлларидан чиқиб кетгач қайғуга ботмасинлар. Неъмат ўзига ҳурмат-иззат кўрсатилмаган, шикоят, нолишлар билан ҳавоси бузилган маконда тура олмайди. У ўзига лойиқ жойни қидирганича ортига қайтади. Бас, асоссиз ёки кимнингдир буюртмаси эвазига шикоят китобини кўтариб юрганларнинг бу ишлари гуноҳ бўлса, Аллоҳ  таоло уларга ўзлари орзу қилган неъматни бергач, уни оёқости қилишлари яна бир гуноҳдир. Улкан гуноҳ.

Бу дунёда энг тўғри шикоят – инсон ўз нафси устидан қилган шикоятдир. Бу замонда юз йил умр кўриш амримаҳол. Аммо ўша юз йилнинг деярли ярмини яшаб қўйган одам боласини гуноҳлар уммонига чўктираётган, уни борган сари Парвардигоридан узоқлаштираётган нафсдан, бераҳм кўнгил устидан қилинган шикоят энг ҳақли шикоятдир.

Заҳириддин МАНСУР

  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • padibet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor 777
  • slot gacor
  • ayamjp
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor hari ini
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • rejekibetapk77.online -hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • bandar togel
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot 5k
  • slot depo 5k
  • toto slot
  • slot gacor
  • toto
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • hongkong pools
  • depo 5k
  • situs toto
  • situs toto
  • situs togel
  • situs togel
  • hk pools
  • situs toto
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot gacor
  • bandar togel
  • desabet
  • toto togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4d
  • situs toto
  • desabet
  • toto slot
  • toto slot
  • slot gacor
  • judi bola
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4D
  • kudamania
  • rejekibet
  • situs togel
  • slot gacor
  • toto togel
  • Slot Gacor Hari Ini
  • toto togel
  • kudamania
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot dana
  • situs toto
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • situs toto
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • judi bola
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • situs togel
  • toto slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot resmi
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot dana
  • hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • desabet
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • slot gacor
  • desa bet
  • desabet
  • Kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot resmi
  • situs hk pools
  • desabet
  • slot gacor
  • slot hoki
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • kuda hoki
  • desabet
  • situs judi
  • desabet
  • situs gacor
  • desabet
  • situs gacor
  • desa bet
  • desabet
  • toto
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • desabet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot 5k
  • desa bet
  • slot gacor
  • situs gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet