Мақолалар

Будайл ибн Варқо розияллоҳу анҳу

Чоп этилди Dekabr 13, 2019 Будайл ибн Варқо розияллоҳу анҳуda fikr bildirishni o'chirish

Будайл ибн Варқо Хузоий. Набий алайҳиссалом уни ва ўғли Нофеъ ибн Будайлни Исломга чақириб, нома юбордилар. Нофеъ отасидан олдин Ислом билан шарафланди.

Будайлнинг ўғли Нофеъ кейинчалик Биъру Моуна жангида мусулмонлар сафида иштирок этиб, шаҳид бўлди. Абдуллоҳ исмли ўғли эса Сиффин жангида Али ибн Абу Толиб розияллоҳу анҳу билан иштирок этган (“Табақотул Кабир”).

Араб қабилалари ўртасида арзимас сабаблар билан уруш аланга оларди. Бану Бакр ва Хузоа уруғлари орасидаги уруш бундай бошланди: «Хазрамийлардан Молик ибн Аббод жоҳилиятда Асвад ибн Разн Бакрий билан иттифоқдош эди. Асвад ибн Разн бир гал тижорат учун сафарга чиқди. Хузоа қабиласидан ўтаётганда ўша ерликлар уни ўлдириб, молини талон-торож қилишди. Бу ишдан хабар топган Бани Бакр қавми хузоалик кишига тажовуз қилиб, уни ўлдиришди. Кейин Бани Хузоа аҳли Бани Асвад ибн Разн болалари билан адоватлашди ва уларни Арафотда ер тишлатишди. Ўлдирилганларнинг бари Бани Бакрнинг шарафли кишилари эди.

Бани Бакр билан Хузоа ўрта­сидаги ўзаро жанг Аллоҳ таоло Муҳаммад алайҳиссаломни комил шариат билан юборгунича давом этди. Рисолат келганида Бани Бакр қабиласи Қурайш томон, Хузоа эса, гарчи ота-боболарининг динида бўлишса-да, душманларига қасдма-қасд, Набий алайҳиссалом томон бўлишди.

* * *

Ҳудайбия сулҳида Будайл ибн Варқо Пайғамбаримиз алай­ҳиссалом ҳузурларига келиб: “Эй Муҳаммад, мен Каъб ибн Луай ва Омир ибн Луайни ташлаб келдим. Улар сизни Байтул Ҳаромга киргизмай, йўлингизни тўсишмоқчи”, деб айтди. Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Бирон кишини ўл­дириш учун келмадик. Биз эҳ­ромдамиз. Қурайш истаса, муд­датни чўзиб берамиз (яъни, улар билан ўртамизда бир муддат уруш бўлмаслигига келишиб олдик). Қурайш ҳам мен билан одамлар орасига дахл қилмай­ди. Мабодо, бўйсунишмаса, жоним измида бўлган Зотга қасамки, ўлгунимга қадар улар билан мана шу иш устида ку­рашаман”, дедилар.

Шундан кейин Будайл Қу­райш саййидларининг олдига борди. Набий алайҳиссалом айт­ган гапларни етказди.

Бу орада Бани Бакр Ҳудайбия сулҳини бузишни ўйлаб қолди. Бани Асвадни ўлдиргани учун Хузоадан ўч олишни дилига тугди. Ўша кунларда Бани Бакрдан бир киши Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламни масхаралаб ҳажвий шеър айтди. Хузоалик одам шеър айтганнинг ёнига келиб, бошини ёрди. Икки қа­била ўртасида яна адоват бош­ланди. Қурайш Бани Бакр билан бирлашиб, хузоаликлардан кўп инсонларни ўлдиришди.

Бани Бакр ва Қурайш Ҳудай­бия сулҳини бузишганидан ке­йин Будайл ибн Варқо бир неча хузоалик билан Мадина­га – Набий алайҳиссалом ҳузурларига келди. У зот келган­ларни очиқ юз билан қар­ши олдилар. Хузоаликлар у зот алайҳиссалом билан маслаҳат­лашиб, сўнг Маккага қайтиб кетишди.

Шундан кейин Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам қўшин билан Макка томон юрдилар. Маррузаҳронда Бу­дайл ва ўғли Абдуллоҳни учратдилар. Аббос розияллоҳу анҳу Набий алайҳиссаломга: “Кўриб турганингиз Будайл ибн Варқо”, деди. Набий алай­ҳиссалом унинг сочларини кўриб: “Ёшинг нечада?” деб сўрадилар. Будайл: “Тўқсон ет­тида”, деб жавоб қилди. Шунда Пайғамбаримиз алайҳиссалом: “Аллоҳ жамолингни ва қора сочларингни зиёда қилсин”, деб дуо қилдилар (“Ал-Исоба фий тамйизис саҳоба”).

* * *

Абу Умар айтади: “Будайл ибн Варқо ўғли Абдуллоҳ билан Макка фатҳи, Ҳунайн ғазо­тида иштирок этди. Набий алай­ҳиссалом Будайлга Тоифдан келгунларига қадар Ҳунайнда асир олинган болалар, ўлжа тушган мол ва чорваларни Жиъронада қўриқлаб туриш­ни буюрдилар. У зот Тоиф қамалидан қайтганларида Будайл топ­шириқларини бажариб тур­ганига гувоҳ бўлдилар. Кейин ўлжаларни тақсимлаб бердилар.

Будайл ва ўғли Абдуллоҳ Набий алайҳис­салом билан Табук ғазотига боришди. Сўнг у зот алайҳиссалом билан Видолашув ҳа­жида ҳам бирга бўлишди. Будайл ибн Вар­қо Авроқ исмли туяга миниб Минодаги ҳожилар ёнига келди ва улар атрофида айланаркан: “Набий алайҳиссалом сизни мана шу кунлар, яъни ташриқ кунларида рўза тутишдан қай­тармоқдалар. Чунки бу еб-ичиш ва байрам кунларидир”, дер эди.

* * *

Будайл ибн Варқонинг ажали яқинлаш­гач, ўғли Абдуллоҳга нома топшир­ди ва: “Эй ўғлим, бу Пайғамбаримиз алайҳисса­ломнинг мактублари, буни авайлаб-асранг. Шу хат сизда экан, яхшиликда бў­ласиз”, деди.

Мактубда Али ибн Абу Толиб розияллоҳу анҳунинг хати билан бундай ёзилган эди:

“Бисмиллаҳир роҳманир роҳим. Расулуллоҳ соллал­лоҳу алайҳи ва салламдан Будайл ибн Варқо ва Бани Амр улуғларига. Мен Ўзи­дан бошқа илоҳ бўлмаган Аллоҳ­га ҳамд айтаман. Аммо баъд: “Сизларни хавотирга қўймадим ва ёрдамсиз ҳам қолдирмадим. Тиҳома аҳлининг мен учун энг ҳурматлиси сизларсиз. Қа­риндошлик жиҳатидан ҳам менга энг яқини сизлар, яхшилар билан сизга эргашганлардир. Сизлардан ҳижрат қилганлардан ўзим учун (ансор­лардан олган аҳдимдек) аҳд ол­ган­ман. Модомики, қодир экан­ман, сизларни ёрдамсиз қолдирмай­ман ва сиз билан келишувни буз­майман”. 

Будайл ибн Варқо розияллоҳу анҳу Набий алайҳиссалом замонларида олам­дан ўтди.

Манбалар асосида Жиззах вилояти бош имом-хатиби

Меҳмонали ЖАББОРОВ тайёрлади.

«Ҳидоят» журналининг 2019 йил, 11-сонидан

  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • padibet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor 777
  • slot gacor
  • ayamjp
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor hari ini
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • rejekibetapk77.online -hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • bandar togel
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot 5k
  • slot depo 5k
  • toto slot
  • slot gacor
  • toto
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • hongkong pools
  • depo 5k
  • situs toto
  • situs toto
  • situs togel
  • situs togel
  • hk pools
  • situs toto
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot gacor
  • bandar togel
  • desabet
  • toto togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4d
  • situs toto
  • desabet
  • toto slot
  • toto slot
  • slot gacor
  • judi bola
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4D
  • kudamania
  • rejekibet
  • situs togel
  • slot gacor
  • toto togel
  • Slot Gacor Hari Ini
  • toto togel
  • kudamania
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot dana
  • situs toto
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • situs toto
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • judi bola
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • situs togel
  • toto slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot resmi
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot dana
  • hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • desabet
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • slot gacor
  • desa bet
  • desabet
  • Kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot resmi
  • situs hk pools
  • desabet
  • slot gacor
  • slot hoki
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • kuda hoki
  • desabet
  • situs judi
  • desabet
  • situs gacor
  • desabet
  • situs gacor
  • desa bet
  • desabet
  • toto
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • desabet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot 5k
  • desa bet
  • slot gacor
  • situs gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet