Мақолалар

Ейиш-ичиш ҳақида

Чоп этилди Yanvar 13, 2020 Ейиш-ичиш ҳақидаda fikr bildirishni o'chirish

Ейиш-ичишнинг қатор одоблари бор.

Биринчи одоб. Кам таом ейиш. Очликни сезмагунча овқатланмаслик керак. Тўйиб овқат емаслик зарур.

Иккинчи одоб. Шубҳали таомдан ҳазар қилиш, мабодо, мажбур бўлиб қолса, жуда кам ейиш лозим. Шубҳали таомни мажбур бўлган ҳолда еса, сўнгра бунга пушаймон бўлиш керак.

Учинчи одоб. Ўзига хослаб лаззатли таом тайёрламаслик керак. Ходимларнинг тао­мига ёки камтарона ов­қатга қаноат қилиш лозим.

Тўртинчи одоб. Такал­луфсиз барча жам бўлса, лаззатли таомни тановул қилиш мумкин. Мунтазам равишда кўп гўшт истеъмол қилиш соғлиққа зарар. Қирқ кундан зиёд гўшт емаслик кишини ҳолдан тойдиради.

Бешинчи одоб. Айрим нарсалар борки, уларни бирга истеъмол қилиш соғлиққа зарар ва суннатга хилофдир. Улар: балиқ билан сутни, сут билан нордон нарсани, сут билан тухумни, сут билан гўштни, қовурилган гўшт билан қайнатилган гўштни, қоқгўшт (қотган) билан янги гўштни ейиш мумкин эмас.

Олтинчи одоб. Ични қо­тирувчи ва сурувчи нарсани еб бўлмайди. Жуда иссиқ ва жуда совуқ таомни тановул қилиш суннатга хилофдир. Пиёз ва саримсоқни хомлигича ейиш дуруст эмас.

Еттинчи одоб. Ўтириб таомланиш керак.

Саккизинчи одоб. Дастур­хон тўшаб таомланиш зарур. Иложи бўлса, жуда баланд бўлмаган хонтахта устида овқатланиш лозим.

Тўққизинчи одоб. Улуғ­лар таомга қўл узатмагунича бошқалар кутиб туриша­ди. Ёши катта киши таомни бошлаб беради.

Ўнинчи одоб. Таомни туз билан бошлаб, туз билан тугатишнинг фойдаси бор.

Ўн биринчи одоб. Таомла­ниш, сув ёки чой ичиш­да эҳ­тиёт бўлиш, хўриллатмаслик зарур.

Ўн иккинчи одоб. Суннат­га мувофиқ ўнг қўл би­лан ­таомланиш керак. Уч бар­моқ: бош, кўрсаткич ва ўрта бар­моқ билан таом тановул қи­линади. Айрим ҳолларда узук бармоқни ишлатса ҳам бўлади. Икки бармоқ билан овқатланиш ман этилган.

Ўн учинчи одоб. Таомни ўз олдидан олиб ейиш керак. Аммо меваларни ҳар қай­си тарафдан олса бўла­ди. Зеро, ҳадиси шарифда: «Умар ибн Абу Салама айта­ди: “Мен Расулуллоҳ сол­лал­ло­ҳу алайҳи ва саллам­нинг ёнларида таомланаётиб, қў­лим товоқнинг у ёғидан-бу ёғига бориб келарди. Шун­­да Пайғамбаримиз алайҳис­салом: “Эй бола, “Бис­мил­лаҳ”ни айт, ўнг қўлинг би­лан е, олдинг­дан е”, дедилар» (Имом Бухорий ривояти), дейилган.

Ўн тўртинчи одоб. Нон ва ушоқни увол қилмаслик керак. Нонни икки қўл би­лан синдириш, қўлнинг мойи­ни нонга, гарчи уни емоқчи бўлса-да, артмаслик зарур. Ушоқларни териб ейишнинг хосияти кўп.

Ўн бешинчи одоб. Таом­ни шошиб емаслик керак.

Ўн олтинчи одоб. Луқма­ни меъёрида олиб еган яхши. Таомни майда чайнаб, секин ейиш лозим. Таом иссиқ бўлса, пуфламасдан кутиш зарур. Таом ейишда оғизни меъёридан катта очмаслик лозим. Таомни ўнг тарафдаги тишлар билан чайнаш суннатдир. Агар ўнг тарафдаги тишлар яроқсиз бўлса, чап тарафдаги тишлар билан чайнаса ҳам бўлади. Оғзидаги луқмани ютмагунча, таомга қўл узатилмайди. Тишланган, чайналган луқма идишга ташланмайди. Овқат юқи бор қўл идишга силкитилмайди. Иликни зарб билан нон устига, товоққа ва дастурхонга силкитмаслик керак.

Ўн еттинчи одоб. Таом­ни кайфиятсиз ҳолда та­новул қилмаган маъқул. Та­омни ёмонламаслик керак.

Ўн саккизинчи одоб. Та­омни ёлғиз ҳолда емаслик керак. Кўпчилик билан ейилган таомда барака бор.

Ўн тўққизинчи одоб. Дас­турхон атрофида суҳбат аҳ­лига қўшилиб, уларнинг гапини, агар ҳақиқат бўлса, маъқуллаб ўтириш керак. Бирор узри бўлмаса, таомга дуо қилинмагунча ўрнидан қўзғалмаган маъқул.

Йигирманчи одоб. Агар таомланишда ҳамтовоқла­ри касал, яъни мохов, қўтир кишилар бўлса, соғлом киши таваккалчи бўлса, беморлар билан биргаликда бир идишда таомланиши мумкин. Агар таваккалчи бўлмаса, парҳез қилгани авлодир.

Йигирма биринчи одоб. Яхшироқ таомни шеригига бериш фидокорликдир.

Йигирма иккинчи одоб. Агар таом маромига етказиб пиширилган бўлса, уни қўл билан майдалаб ейиш сун­натдир.

Йигирма учинчи одоб. Саналадиган таомлар тановул қилмоқчи бўлса, тоқ сонни танлаган маъқул. Мисол учун, таомдан сомса, чучвара, манти, мевалардан олма, хурмо, анжир каби.

Қошиқ билан таомланишда ҳам тоқ сонга риоя қилган яхши. Масалан, икки киши бир товоқда шерик бўлса, навбат билан тоқ, яъни бир ёки уч қошиқдан таомланади. Агар бир киши таомланса, тоқ сонга риоя қилади. Қошиқни тўлдириб овқат ейилмайди. Бу очкўзликнинг белгисидир. Қошиқдаги шўрва ёки бошқа овқатлар кийимга томмаслиги керак. Таомланишда чорва молларига ўхшаб оғиз идишга яқин олиб борилмайди. Қошиқ оғизга бутунлай солинмайди.

Йигирма тўртинчи одоб. Қошиқ товоққа қат­тиқ ташланмайди. Овқат қолдиқлари бўлиши ҳамда бу қолдиқлар товоққа томиши мумкинлиги инобатга олиниб, қошиқ товоққа тўнкариб қўйилади.

Йигирма бешинчи одоб. Агар пўстли ёки данакли ме­валар истеъмол қилинса, уларнинг пўстлоғи ва данаги дастурхоннинг бир четига қўйилади ёки махсус идишга ташланади. Агар давра танг бўлиб, меванинг пўстлоқ ёки данакларини ташлаш имкони бўлмаса, салфетка ёки латтага ўраб, кишилар кўзи тушмайдиган жойга, бир четга қўйилади. Агар ўрашга нарса тополмаса, чап қўлида сақлайди.

Йигирма олтинчи одоб. Янги барпо этилган боғда­ги мевалар ҳосилга кирса, боғбон дуои хайр қилиб, ни­шона ҳосилни болаларга бе­ришдан бошлайди. Янги мевани кўзга суртиш ва ўпиш ҳам мандуб амалдир.

Йигирма еттинчи одоб. Таомдан сўнг тишни чўп билан кавлаш керак. Тил билан тишлар орасидан чиқарилган таом қолдиғини ейиш макруҳ эмас. Аммо тишкавлагич билан чиқарилган қолдиқни ейиш макруҳдир. Тишни кўп кавламаслик керак. Этга салбий таъсир кўрсатади. Тишни кавлаётиб бармоқлар билан бекитиб олиш керак.

Йигирма саккизинчи одоб. Таомдан аввал ҳам, кейин ҳам қўлни ювиш керак. Ювилган қўл силкитилмайди, тоза сочиққа артилади.

Йигирма тўққизинчи одоб. Ов­қатдан сўнг Аллоҳ таоло­га ҳамд айтилиб, таом соҳиби ҳақига дуо қилинади. Меҳ­монлардан улуғлари дуо қилади.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси ўринбосари

Иброҳимжон ИНОМОВ тайёрлади.

“Ҳидоят” журналининг 2019 йил, 12-сонидан

  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • padibet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor 777
  • slot gacor
  • ayamjp
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor hari ini
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • rejekibetapk77.online -hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • bandar togel
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot 5k
  • slot depo 5k
  • toto slot
  • slot gacor
  • toto
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • hongkong pools
  • depo 5k
  • situs toto
  • situs toto
  • situs togel
  • situs togel
  • hk pools
  • situs toto
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot gacor
  • bandar togel
  • desabet
  • toto togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4d
  • situs toto
  • desabet
  • toto slot
  • toto slot
  • slot gacor
  • judi bola
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4D
  • kudamania
  • rejekibet
  • situs togel
  • slot gacor
  • toto togel
  • Slot Gacor Hari Ini
  • toto togel
  • kudamania
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot dana
  • situs toto
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • situs toto
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • judi bola
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • situs togel
  • toto slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot resmi
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot dana
  • hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • desabet
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • slot gacor
  • desa bet
  • desabet
  • Kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot resmi
  • situs hk pools
  • desabet
  • slot gacor
  • slot hoki
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • kuda hoki
  • desabet
  • situs judi
  • desabet
  • situs gacor
  • desabet
  • situs gacor
  • desa bet
  • desabet
  • toto
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • desabet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot 5k
  • desa bet
  • slot gacor
  • situs gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet