Мақолалар

Ҳожатни Аллоҳдан сўраш – шарт

Чоп этилди Dekabr 15, 2020 Ҳожатни Аллоҳдан сўраш – шартda fikr bildirishni o'chirish

Бухоро вилояти бош имом-хатиби Жобир ЭЛОВ билан суҳбат

– Ассалому алайкум, домла. Бухорои шариф қадимдан азиз авлиёлар, илмли, кароматли зотлар вояга етган замин ҳисобланади. Дунё аҳли бу маконни етти пирга бешик бўлган табаррук жой, дея ­эъзозлайди. Аммо етти пир кимлар эканини ҳамма ҳам билмайди. Шу боис, ав­вало, уларни эслаб ўтсак…

– Ва алайкум ассалом ва раҳматуллоҳ. Тўғри айтдингиз. Уларни эслаб ўтсак, билмаганлар учун билим, билганларга такрор бўлади. Кетма–кетликда биринчи Хожа Абдулхолиқ Ғиждувоний ҳазратларидир. У зот милодий 1103 йили Ғиждувонда та­валлуд топган. Хожа Юсуф Ҳамадонийнинг шогирди, халифаси бўлганлар. Хожагон тариқатининг беназир муршиди комилларидан. Тариқатининг услуби хуфя зикр­дир. Бизгача “Рисолаи тариқат”, “Рисолаи соҳибия”, “Васиятнома” асарлари етиб келган. 1179 йили вафот этган.

Хожа Муҳаммад Ориф Ревгарий ми­лодий 1132 йи­ли Ревгар қишлоғида туғил­ган. Умрла­рининг асосий қисмини шу қишлоқда ўтка­зиб, деҳқончилик билан шуғулланган. Юз йилдан зиёд умр кўриб, ١٢٣٤ йили вафот этган. Хожа Маҳмуд Ан­жир Фағ­навий Фағ­на қишлоғида ту­ғилган. Қиш­лоқнинг ҳозир­ги номи Анжир­боғ. Унинг касби гилкорлик (лой-сувоқ ишлари билан шуғулланувчи) бўлган. 1286 йили вафот этган. Хожа Али Ромитаний милодий 1191 йили Ромитан тумани Қўрғон қишлоғида туғилган. “Хожаи Азизон” номи билан машҳур бўлган. Мато тўқиш билан шуғулланган. ١٣٢١ йили вафот этган. Хожа Муҳаммад Бобойи Самосий милодий 1259 йили Самос қишлоғида ту­ғилган. Деҳқончилик билан шуғулланган. Ҳузурига янги туғилган Баҳоуддин Нақшбанд олиб ­келинганида ҳақига дуо қилиб: “Буни маъ­на­вий фарзандликка қабул айладик”, деган. 1354 йили вафот этган. Саййид Амир Кулол милодий 1281 йили Сухор қишлоғида дунёга келган. Манбаларда кулолчилик билан шуғуллангани, шу сабабдан “Кулол” тахаллусини олгани тўғрисида ёзилган. «Мақомоти Амир Кулол» асарида Соҳибқирон Амир Те­мур Саййид Амир Кулолнинг ҳузурларига келиб, дуо сўрагани келтирилган. 1370 йили боқий оламга кўчган. Еттинчи пир саналган Хожа Баҳоуддин Нақшбанд милодий 1318 йили Қасри Ҳиндувон қишлоғида ту­ғилган. Кейинчалик қишлоқнинг номи Қасри Орифонга айланади.

Халқ орасида Баҳоуддин, Хожа Баҳоуд­дин, Хожайи Бузрук, Шоҳи Нақшбанд ном­лари билан ҳам машҳур. Асл исми Му­ҳам­мад. Кимхобга нақш солиш ҳунари би­лан машғул бўлгани учун “Нақшбанд” тахал­лусини олган. “Баҳоуддин” сўзи “Дин­нинг нури” деган маънони англатиб, Хожа Нақш­бандга кейинчалик берилган фахрли ун­вондир. ١٣٨٩ йили 71 ёшида вафот этган.

– Баъзи кишилар тариқат соҳиб­лари, тасаввуф алломаларини диндан алоҳида тасаввур қилишади. Ҳолбуки, пири комиллар тариқатлари асоси Қуръони карим ва ҳадиси шарифдир. Шундай эмасми?

– Баҳоуддин Нақшбанд ҳазратлари ай­­тади: «Бизнинг тариқатимиз “Урватул вус­қо”, яъни, мустаҳкам тутқичдир». Мустаҳ­кам тутқич бу – Қуръони карим. Аллоҳ тао­ло Қуръони каримнинг Оли Имрон су­ра­си ١٠٣-оятида «Ҳаммангиз Аллоҳ­нинг“арқони”ни (Қуръонини) маҳкам ту­тинг ва фирқаларга бўлинманг», деб амр қилган.

Энди учта ҳадис келтирайлик. Абу Ҳу­рай­ра розийаллоҳу анҳудан ривоят қили­на­ди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва сал­лам: “Сизларга икки нарсани ташлаб кетмоқ­даман. Уларни маҳкам тутсангиз, ҳаргиз адашмайсиз: Аллоҳнинг Китоби ва менинг суннатимдир”, дедилар (Имом Аҳмад ривояти).

Нўъмон ибн Башир розийаллоҳу анҳумо­дан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллал­лоҳу алайҳи ва саллам: “Огоҳ бўлинглар! Инсон танасида бир гўшт парчаси бор. Агар у соғлом бўлса, бутун тана соғлом бўлади, у бузилса, бутун тана бузилади. У қалбдир”, дедилар (Имом Бухорий ва Имом Муслим ривояти).

Абу Ҳурайра розийаллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам бундай деганлар: “Мен яхши хулқларни камолига етказиш учун юборилдим” (Имом Бухорий ривояти).

Бу ҳадисларни нега келтирдим? Чунки пири комиллар тариқатининг асосини ма­на шу ҳадисларда кўраман. Абдулхолиқ Ғиждувоний: “Эй фарзанд, илм билан бир­га одобни ҳам ўрган. Зеро, одобсиз одам Аллоҳ лутфидан маҳрумдир”, дейди. Баҳоуд­дин Нақшбанд эса: “Бизнинг йўлимиз пай­ғамбар мутобаатига урмоқдур. Яъни, Пай­ғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам суннатларига эргашиш ва саҳобаи киром осорига иқтидо қилмоқ ва бу йўлда оз амал билан кўп футуҳга етишдур. Аммо сун­нат мутобаати улуғ ишдурки, ҳар киши бу тариқимиздин юз ўгирса, анга дин ха­тарлидур”, деганлар.

Уларнинг асосий вазифаларидан бири тариқат илмини суҳбат орқали етказиш ҳам бўлган. Тариқат пирлари инсонлар­га суҳбат орқали Аллоҳга етиш йўлини кўрсата билган ва уларни садақа билан кун кўриб яшашдан қайтарган. Яна бир тарғиботлари “Зикрул хафий”дир. Абдулхолиқ Ғиждувоний ва Баҳоуддин Нақшбанд инсонни ман­манликдан қайтариш учун паст овозда зикр қилишга чақирган. Аслида бу ҳақда Қуръонда оят бор. Шуларнинг ўзи нотўғри тушунча ва чигал тасаввурларни бартараф этишга кифоядир.

– Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва сал­ламнинг бир ҳадисларида дин деб ­дунёни, дунё деб дин ишини ташлаб қўй­маганлар ум­матнинг энг яхшилари экани ай­­тилади. Нақшбандия тари­қатининг улуғвор ғояси ҳам ҳаммага таниш – “Дил ба Ёру, даст ба кор”, яъни, “Қалбинг Ал­лоҳда, қўлинг меҳнатда бўлсин…”

– Ана кўрдингизми? Уларнинг йўли диндан айри бўлмагани учун ҳам Абдураҳ­мон Жомий, Алишер Навоий, Заҳириддин Муҳаммад Бобур, Бобораҳим Машраб каби аллома зотлар нақшбандия тариқатида бўлишган. Тариқат ўгитлари кенг тарғиб қилинган. Асрлар ўтса-да, ҳазрат Баҳоуддин Нақшбанднинг ўгитларига халқ орасида ҳали-ҳануз амал қилиб келинмоқда.

– Балки илм етишмаслигиданми, одамлар орасида бирор ҳожати борлар зиёрат асносида улуғ зотлар руҳига мурожаат қилиб, ёр­дам сўраган ҳоллари учрайди. Баъзан дарахт­га латта боғлаш ё қабр бошида жонлиқ сў­йишдай бидъат ишлар содир бўлади. Бу ишлар васила қилишни яхши билмасликдандир. Шунинг учун тавассул ҳақида ҳам тушунтириб ўтсангиз.

– Тавассул, яъни васила қилиш – бир ишни битириш учун бошқа кишига унинг яхши кўрган одами воситасида мурожаат қилиш. Шариатда бирор–бир ёмонликни даф қилиш ёки яхшиликни талаб этиш учун Аллоҳ таолога илтижо қилганда Аллоҳга яқин бандаларни васила қилишга айтилади. Жумҳур уламолар васила қилиш жоиз деб топган. Аллоҳ тао­ло Моида сураси, ٣٥–оятида: «Эй имон кел­тирганлар! Аллоҳдан қўрқингиз ва Унга (яқинлаштирувчи савобли ишлардан) васила (восита) излангиз», деб буюрилган.

Уламолармиз василани бир неча қисмга бўлади. Аллоҳ таолога Унинг гўзал исм ва сифатлари билан дуо қилиш: «Аллоҳнинг гўзал исмлари бордир. Унга ўша исмлар воситасида дуо қилинглар» (Аъроф сураси, 180-оят). Яхши ва солиҳ амалларни восита қилиб Аллоҳдан сўраш. Имом Бухорий ва Имом Муслим ривоят қилган машҳур саҳиҳ ҳадис шарифда уч киши ғорда экан, катта харсангтош ғор оғзини тўсиб қўяди. Шунда улар Аллоҳга солиҳ амаллари билан тавассул қилади. Аллоҳ уларни ғордан халос этади.

Ҳаёт бўлган солиҳ кишиларнинг дуолари билан тавассул қилиш. Ҳазрат Умар розий­аллоҳу анҳу қурғоқчилик йилларида Пай­ғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламни, амакилари Аббосни васила қилиб ёмғир сўраган. Бу ҳақда Имом Бу­хо­рийнинг китобларида саҳиҳ ривоятлар бор.

Абдулатиф АБДУЛЛАЕВ суҳбатлашди.

“Ҳидоят” журналининг 2020 йил 10-сонидан

  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • padibet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor 777
  • slot gacor
  • ayamjp
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor hari ini
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • rejekibetapk77.online -hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • bandar togel
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot 5k
  • slot depo 5k
  • toto slot
  • slot gacor
  • toto
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • hongkong pools
  • depo 5k
  • situs toto
  • situs toto
  • situs togel
  • situs togel
  • hk pools
  • situs toto
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot gacor
  • bandar togel
  • desabet
  • toto togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4d
  • situs toto
  • desabet
  • toto slot
  • toto slot
  • slot gacor
  • judi bola
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4D
  • kudamania
  • rejekibet
  • situs togel
  • slot gacor
  • toto togel
  • Slot Gacor Hari Ini
  • toto togel
  • kudamania
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot dana
  • situs toto
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • situs toto
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • judi bola
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • situs togel
  • toto slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot resmi
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot dana
  • hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • desabet
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • slot gacor
  • desa bet
  • desabet
  • Kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot resmi
  • situs hk pools
  • desabet
  • slot gacor
  • slot hoki
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • kuda hoki
  • desabet
  • situs judi
  • desabet
  • situs gacor
  • desabet
  • situs gacor
  • desa bet
  • desabet
  • toto
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • desabet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot 5k
  • desa bet
  • slot gacor
  • situs gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet