Мақолалар

Дафн ва зиёрат

Чоп этилди Fevral 17, 2021 Дафн ва зиёратda fikr bildirishni o'chirish

Тобутни олиб бориш
Маййитнинг ҳурматини жойига қўйиш учун унинг тобутини тўрт дастасидан тўрт киши елкасига олиб кўтари ши суннатдир. Акс ҳолда, яъни тобутни тўрт ки шидан кўп кишининг кўта риши юк кўтаришга ўхшаб қолади. Тобутни қирқ қадам, ҳар тарафдан ўн қадамдан, кўтариш суннатдир.

Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Ким тобутни қирқ қадам кўтарса, қирқ та катта гуноҳи кечири лади”, деганлар.

Тобутни кўтариб бораётганда, маййит тебранмайдиган даражада тез юриш мустаҳабдир.

Тобут ортидан юриш унинг олдида юришдан фарз намознинг нафл намоздан афзаллиги каби афзалдир.

Тобут ортида баланд овозда гапириш, зикр қилиш, қабристонда, тобут ерга қўйилмасдан олдин ўтириш макруҳдир.

Маййитни дафн қилиш
Қабр одамнинг ярим бўйи ёки кўксигача чуқур қилиб қазилади. Ундан ҳам чуқур бўлса, яхши. Ер қаттиқ бўлса, қибла тарафидан лаҳад қазилади.

Маййитни қабрга, имкони бўлса, қибла тарафидан киритиш мустаҳабдир. (Маййит аёл бўлса, уни қабрига маҳрам қариндоши қўяди.)

Маййитни қабрга қўяётган киши “Бисмиллаҳи ва ъала миллати Расулиллаҳ”, дей ди. Маъноси: “Аллоҳ таоло нинг номи билан қўйдик, Расулуллоҳнинг шариатида топширдик”.

Маййит ўнг томони билан қиблага қаратиб қўйилади ва кафанининг боғичлари ечиб қўйилади. Лаҳад туйнугини хомғишт ёки қамиш билан ёпиш мустаҳабдир.

Лаҳад туйнугини пишган ғишт ё тахта билан ёпиш макруҳ бўлади.

Маййит аёл бўлса, қабрга қўйилаётганида, лаҳад туйнуги ёпилгунича, усти тўсиб турилади.

Лаҳад туйнуги ёпилгач, қабр кўмилади.

Қабрнинг усти тўртбурчак қилинмайди, туянинг ўркачи каби қилинади.

Қабрни безаш учун бино қуриш ҳаромдир.

Қабр мустаҳкам бўлиши учун бино қуриш макруҳдир. Чунки мўминнинг қабрига тушган ҳар бир ёмғир томчиси ва унинг устидан эсган шамол унинг гуноҳларига каф форат бўлади.

Маййитни уйга кўмиш макруҳдир. Чунки фақат пайғам барлар вафот этган уйларига дафн этилган.

Маййитни ерга кўммасдан, бир неча жасад сиғадиган уйчага қўйиш макруҳдир.

Зарурат бўлганида, бир неча маййитни бир қабрга кўмишнинг зарари йўқ. Бунда ҳар бир маййит бошқасидан тупроқ (девор) билан тўсилиши лозим. 

* * *
Мусулмон киши кемада олам дан ўтса, соҳил узоқ бўлиб, қуруқликка етгунча маййитнинг бузилиш хавфи бўлса, кемада ювилиб, кафанланади ва жаноза намози ўқилади ва жасадига оғир нарса боғлаб, денгизга ташланади.
* * *
Маййитни ўлган ё ўлдирилган жойдаги қабристонга кўмиш мустаҳабдир. Уни бир ёки икки мил (тақрибан 1885 м.) узоқ жойдаги қабристонга кўмишнинг зарари йўқ. Ундан узоққа олиб бориб кўмиш, маййит ҳидланиши боис макруҳдир.

Маййит дафн қилингач, уни қабридан чиқариб, бошқа жойга кўмиш мумкин эмас. Аммо мажбурлаб олинган ёки ўзгага ўтган жойга дафн қилинган бўлса ва ер эгаси уни бошқа жойга дафн этишни талаб қилса, маййит у ердан чиқариб, бошқа жойга кўмилади.

Маййит ҳали вафот этмаган бошқа киши учун қазиб қўйилган қабрга дафн этилса, қабр очилмайди. У қолдирган молдан (тарокадан) қабр қазишга кетган пул қабр эгасига берилади. Агар ўзидан кейин мол қолдирмаган бўлса, қабр қазишга кетган пул хазинадан берилади.

* * *
Қабрга пул ё кийим тушиб кетиб маййит билан кўмиб юборилганда; маййит ўзгадан ноҳақ тортиб олинган мато билан кафанланиб кўмилган бўлса, мато эгаси рози бўлмаганда; маййит билан мол (узук, сирға) кўмилганда, уларни чиқариб олиш учун қабр очилиши мумкин. Маййитнинг юзи қиблага қаратиб қўйилмаган ёки чап ёнига қаратиб ётқизилган, ёки терс, яъни боши оёқ ўрнига қўйилган бўлса, қабр очилмайди.

Қабр зиёрати
Ибрат олиш мақсадида қабрларни зиёрат қилиш мустаҳабдир. Қабрларни босиш, устида ухлаш макруҳдир. Қабр ёнида ва устида ҳожат чиқариш таҳримий макруҳдир. Қабристондаги кўкариб турган дарахт ва ўтларини кесиш ва юлиш макруҳдир. Аммо улар қуриб қолган бўлса, кесиш ва юлишнинг зарари йўқ. 

Кимлар шаҳид дейилади?
Аҳли ҳарб (кофир) ё подшоҳга қарши бош кўтарганлар ёки йўлтўсарлар ўлдирган мусулмон; кечқурун ё кундузи уйига кирган ўғри тош каби оғир нарса билан уриб ўлдирган мусулмон; жанг майдонида ўлик, куйган, суяги синган, жароҳат олган, кўз ё қулоқларидан қон оққан ҳолида топилган мусулмон, шунингдек, мусулмон киши томонидан кескир қурол билан қасддан, ноҳақ ўлдирилган мусулмон жони узилганида болиғ, ҳайз ва нифосдан ҳамда жунубдан пок бўлган ҳамда ҳаётдан наф кўрмай, яъни урилган ё отилган замон жони узилган бўлса, шаҳид ҳисобланади.

Шаҳид қонли кийими билан, ювилмасдан жаноза намози ўқилиб дафн этилади. Шаҳид устидаги чопон, пўстин каби кафанликка ярамайдиган кийимлари, шунингдек, дубулға, зирҳ ва қуроллари ечиб олинади. Агар шаҳиднинг устидаги кийими, суннат бўлган кафан сонидан кам бўлса, қўшганда агар кўп бўлса, ортиғи ечиб олинади. Шаҳиднинг устидаги ҳамма кийимларини ечиб олиш макруҳдир.

Агар шаҳид бўлган жунуб, бола, жинни, ҳайз ва нифосдаги аёл бўлса, ювилади. Шунингдек, жароҳатланиб, жанг тугаганидан сўнг, ярадор ҳолатида топилгач: бирон нарса еб, ичган ё ухлаган ёки даволанган ёхуд бир намоз вақти қадар ҳушидан кетмаган; оёқ остида қолиб кетиш хавфи бўлмаганида жанг майдонидан олиб чиқилган; васият қилган, савдо­сотиқ қилган, кўп гапирган, сўнг жони узилган мусулмон ювилиб, кафанланиб, жаноза намози ўқилади.

Мазкур ҳолатлар жанг тугамасидан бўлса, жасади ювилмай, жаноза намози ўқилади. Ўч, қасос учун ўлдирилган, шаҳарда топилган, қотили номаълум жасад ювилади ва кафанланиб, жаноза намози ўқилади.

Ўлган кофир ва боғийлар ҳукми
Мусулмон кишининг кофир қариндоши ўлса, истаса, уни (кофирни) ювиб, матога ўраб, чуқурга ташлайди ёки қавмига беради. (Бу ерда кофирдан мурод асли кофир бўлган кишидир. Ислом динидан бошқа динга ўтган киши эмас).

Подшоҳга қарши ғалаён қилиб, тўқнашув чоғида ўлдирилган ғалаёнчиларга; йўлтўсарлик қилаётганда ўлдирилганга; шаҳарда кечаси қурол билан йўлтўсарлик қилинганда ўлдирилганга; кишиларни алдаб четга чақириб, ё уйларида бўғиб ўлдирганга; зулм қилаётган уруғига (қабиласига) ёрдам бераётганда ўлдирилганда (ювилсалар ҳам), жаноза намози ўқилмайди.

Ўзини ўзи ўлдирган киши, Абу Ҳанифа ва Имом Муҳаммад наздида, ювилади ва унга жаноза намози ўқилади. Имом Абу Юсуф ўзини ўлдирган кишига жаноза ўқилмайди, деган. Мусулмон ота­онасидан бирини қасддан ўлдирган кишига ҳам жаноза намози ўқилмайди. 

Муҳаммадшариф ЖУМАН
тайёрлади.

“Ҳидоят” журналининг 2020 йил 11-сонидан

  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • padibet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor 777
  • slot gacor
  • ayamjp
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor hari ini
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • rejekibetapk77.online -hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • bandar togel
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot 5k
  • slot depo 5k
  • toto slot
  • slot gacor
  • toto
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • hongkong pools
  • depo 5k
  • situs toto
  • situs toto
  • situs togel
  • situs togel
  • hk pools
  • situs toto
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot gacor
  • bandar togel
  • desabet
  • toto togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4d
  • situs toto
  • desabet
  • toto slot
  • toto slot
  • slot gacor
  • judi bola
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4D
  • kudamania
  • rejekibet
  • situs togel
  • slot gacor
  • toto togel
  • Slot Gacor Hari Ini
  • toto togel
  • kudamania
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot dana
  • situs toto
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • situs toto
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • judi bola
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • situs togel
  • toto slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot resmi
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot dana
  • hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • desabet
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • slot gacor
  • desa bet
  • desabet
  • Kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot resmi
  • situs hk pools
  • desabet
  • slot gacor
  • slot hoki
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • kuda hoki
  • desabet
  • situs judi
  • desabet
  • situs gacor
  • desabet
  • situs gacor
  • desa bet
  • desabet
  • toto
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • desabet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot 5k
  • desa bet
  • slot gacor
  • situs gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet