Мақолалар

“Касалларингизни садақа билан даволанг…”

Чоп этилди Avgust 24, 2022 “Касалларингизни садақа билан даволанг…”da fikr bildirishni o'chirish

Жиззах вилояти бош имом-хатиби Меҳмонали ЖАББОРОВ билан суҳбат

– Ассалому алайкум, домла. Яқинда Қурбон ҳайити нишонланиб, қурбонликлар қилинди. Афсус, одамлар орасида “бир кун олдин ўлган яқи­нининг номидан қурбонлик қилиниши керак”, “Қўчқор ундай, бундай сифатларга эга бўлиши шарт”, “Қурбонлик қилишни бошлабди, биринчи қурбонлигида икки хил таом тортиши лозим” каби янглиш тушунчалар учрайди. Яна “Қурбонлик ҳам садақа. Уни бойлар емаслиги керак”, деган қарашлар ҳам йўқ эмас. Умуман, садақанинг маз­мун-моҳияти ҳақида суҳбатлашсак…

– Ва алайкум ассалом ва раҳматуллоҳ. Бугун шариат масалаларида кўплаб рисолалар чоп этилган ёки аҳли илмлар ижтимоий тармоқлар орқали динимиз ҳукмларини очиқ-ойдин баён қилиб туришган бўлса-да, халқимиз орасида тушунмовчиликлар бўлгани ачинарли ҳол. “Бир кун олдин ўлган яқинининг номидан қурбонлик қилиниши керак экан”, “Қўчқор ундай, бундай сифат­ларга эга бўлиши шарт”, “Қурбонлик қи­лишни бошлабди, биринчи қурбонлигида икки хил таом тортиш керак” сингари кўр­сатмалар динимизда йўқ.

Қурбонлик гўштини учдан бир қисмидан камайтириб юбормаган ҳолда садақа қилиш мустаҳабдир. Аммо мазҳабимизда унинг бирор қисмини садақа қилиш шарт эмас. Чунки қурбат (ибодат) қон оқизиш билан юзага чиқади. Одатда, қурбонлик гўштидан садақа қилганлар ҳақдор кишиларга улашганидан қолган қисмидан (таом тариқасида) эҳсон дастурхони ёзади. Шундай экан, қурбонлик гўштидан истаган киши ейиши мумкин.

“Садақа” сўзи луғатда “яхшилик, эҳсон” маъноларини билдиради. Истилоҳда эса, Аллоҳ таоло розилиги учун бериладиган ҳар қандай нарса ёки бажариладиган амал садақа саналади. Одатда, садақа дейилса, фақат муҳтожларга, фақирларга бериладиган нарса тушунилади. Аслида, хайр-эҳсоннинг барча турини шу сўз билан атаса бўлаверади.

Садақа мажбурий ва ихтиёрий бўлади. Маж­бурий бўлган садақа турига фарз ва вожиб бўлган закот, ушр, фитр, каффорат кабилар киради. Фарзу вожибдан кейинги ўринда турадиган ихтиёрий садақага ҳар қандай хайр-эҳсон (таом тариқасида бериш ҳам), хайрия ташкилотлари, жамғармалар, етимхона ва қариялар уйлари, эҳтиёжманд оилаларга ёрдам бериш кабилар киради.

– Садақа беришнинг фазилатлари ҳақида ҳадислар ворид бўлган. Шулардан мисоллар келтирсангиз…

– “Садақа қилинглар, зеро, садақа сиз­ларни дўзахдан қутқаради”, “Садақа қи­линглар, бас, садақа жасадингизни дўзах оташидан сақлайди” (Имом Табароний ривояти). Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Кишининг топган молини ўз оиласига сарфлаши ҳам садақа ва эҳ­сондир”, деганлар. .

– Халқимизда ҳурматга сазовор, жа­мият­га кўп манфаати теккан, аҳли илм, эшон боболарни ҳурмат қилиб, улардан дуо олиш мақсадида бирор нарса бериш, назр қи­лиш одати бор. Ди­нимизда бунга муносабат қандай?

– Бундай кишиларга ўз хоҳишлари билан бирор нарсани (пул, таом ёки жонлиқ) бериш ёки назр қилишнинг ёмон жойи йўқ. Лекин динимизда фалон кишига фалон нарсани бермасам ишим юришмайди, берсам, ўйлаган нарсамга эришаман, деган тушунчалар мутлақо йўқ.

– Абдуллоҳ ибн Масъуддан ривоят қили­нади: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам бундай деганлар: “Молларингизни закот билан қўринг. Касалларингизни сада­қа билан даволанг. Тур­ли балоларни дуо би­лан даф қилинг” (Имом Табароний ривояти). Хасталикдан фориғ бўлишда садақанинг аҳа­мияти нечоғлик?

– Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг: “Бетоб (касал)ларингизни садақа бериш билан даволанглар”, деганлари дори-дармон қилиш баробарида хайру эҳсон ва садақа қилиш, иншоаллоҳ, дардлардан шифо топишда ёрдам қилади, деганларидир. Зеро, у зот соллаллоҳу алайҳи ва саллам қалблар табиби эдилар. Агар инсоннинг қалби касал бўлса, унинг зарари аъзоларининг зараридан кучлироқ. Чунки қалб барча аъзоларнинг моликидир. Садақа эса инсонни бахиллик, тама, очкўзлик каби иллатлардан фориғ қилади. Садақа берган инсоннинг қалби равшан, кўнгли мунаввар, руҳи хуррам бўлади.

Абдуллоҳ ибн Муборакнинг ҳузурига бир киши келиб, етти йилдан бери тиззамда яра бор, ҳамма муолажани олдим, кўп табиблар даволади, аммо шифо топмадим, деди. Абдуллоҳ ибн Муборак: “Фалон жойга бор, у ерда инсонлар сувга зор, уларга қудуқ қазиб, сув чиқариб берсанг, дардингга шифо топасан, деб умид қиламан”, деди. У киши шу ишни қилганида оёғидаги яраси тузалди. Демак, садақа чиқариб, Аллоҳ таолога илтижо қилса, Аллоҳ дардманнинг дардига енгиллик беради.

– “Садақа ё закот берсам молим камайиб қолади”, деган фикр олдинги даврларда ҳам бўлган. Ҳатто динни тан олиб, закотни қабул қилмаслик каби хато ўйлар сабабли зиддият­лар юзага келган. Бугун ҳам “ишлаб топган молимдан ажратиб нега бировга беришим керак?” деб ўйлайдиганлар топилади…

– Икрима Ибн Аббос розийаллоҳу анҳумо­дан бундай деганини ривоят қилади: «Икки нарса Аллоҳдан, икки нарса эса шайтондандир”. Сўнг мана бу оятни ўқиди: “Шайтон сизларни (хайр-эҳсон қилишда) камбағал бўлиб қолишдан қўрқитади ва фаҳш ишларга ундайди. Аллоҳ (эса) сизларга Ўзидан мағфират ва фазл (бойлик) ваъда қилади. Аллоҳ (карами) кенг ва билимдон Зотдир” (Бақара сураси, 268-оят). Яъни, Аллоҳнинг лутфи кенг ва садақа қилувчининг савобини мисли билан беради.

Садақа қилинмай, закот берилмай қўйган қавмларда эса танглик ҳолатлари кузатилиши мумкин. Ибн Бурайда отасидан келтиради. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам бундай деганлар: “Бир қавм берган аҳдини бузса, ўрталарида ўлдириш ҳодисалари ­кузатилади. Бир қавм фаҳшга ботса, Аллоҳ уларга ўлимни мусаллат қилади. Бир қавм закотни бермай қўйса, Аллоҳ улардан ёмғирни узоқлаштиради” (Имом Ҳоким ривояти).

– Машҳур ҳадисда битта хурмони садақа қилиб бўлса ҳам, дўзахдан сақланишга чақи­рилади. Демак, киши савобли иш, хусусан, садақа, эҳсон қилишда катта ҳажм ё қиймат­ли нарса топишни кутмасдан, имкон қадар улашавериш лозим экан-да?..

– Шундай. Шу ўринда улуғлардан ривоят келтирсак. Фақиҳ Абу Лайс Самарқандий айтади: отам раҳматуллоҳи алайҳдан эшитганман: “Ҳазрати Исо алайҳиссалом даврида бир одам бор эди. Уни ўта хасислигидан “Малъун”, деб аташарди. Бир куни жангда қатнашмоқчи бўлган бир киши унинг ёнига келиб:

– Эй Малъун, менга бир қурол бер. У билан жанг қилай. Шу ишинг туфайли сен ҳам зора жаҳаннамдан қутулиб қолсанг, – деди. Малъун ундан юз буриб, ҳеч нарса бермади. Ҳалиги одам ортига қайтди. Малъун қилган ишига пушаймон бўлиб, уни чақирди ва ўз қиличини берди. Одам қилични олиб кетаркан, Исо алайҳиссалом етмиш йил ибодат қилган бир обид билан бирга унинг олдидан чиқди ва:

– Бу қилични қаердан олдинг? – деб сўради. Ҳалиги одам:

– Буни Малъун берди, – деди. Исо алайҳис­салом унинг садақасидан қувонди. Малъун эшиги ёнида ўтирган эди. Исо алайҳиссалом обид ҳамроҳи билан унинг ёнидан ўтди. Малъун ичида “Исо ва ҳамроҳига пешвоз чиқай” деб ўрнидан турди. Шунда обид:

– Мен бу Малъундан узоқ турай, токи оташи мени ҳам ёқмасин, – деди.

Аллоҳ таоло Исо алайҳиссаломга ваҳий қилиб: “Бу гуноҳкор бандамга айт, қиличини садақа қилгани ва сени маҳбуб кўриб, эҳтиром кўрсатгани учун унинг гуноҳларини кечир­дим. Обидга айт, шу одам унинг жаннатдаги биродаридир”, деди. Исо алайҳиссалом обидга бу хабарни етказган эди, у:

– Аллоҳга қасамки, мен у билан жаннатга бирга киришни истамайман, – деди.

Аллоҳ таоло Исо алайҳиссалом орқали обидга бундай деди: “Сен менинг қазойимга рози бўлмадинг. Ўзинг сингари бир қулимга паст назар билан қарадинг. Бунинг учун энди сени малъун қилдим ва жаҳаннам аҳлидан бўлдинг. Сизларнинг жаннат ва дўзахдаги ерларингизни алмаштириб қўйдим…”

– Мазмунли суҳбатингиз учун ташаккур.

Абдулатиф АБДУЛЛАЕВ суҳбатлашди.

Ҳидоят журналидан

  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • padibet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor 777
  • slot gacor
  • ayamjp
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor hari ini
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • rejekibetapk77.online -hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • bandar togel
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot 5k
  • slot depo 5k
  • toto slot
  • slot gacor
  • toto
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • hongkong pools
  • depo 5k
  • situs toto
  • situs toto
  • situs togel
  • situs togel
  • hk pools
  • situs toto
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot gacor
  • bandar togel
  • desabet
  • toto togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4d
  • situs toto
  • desabet
  • toto slot
  • toto slot
  • slot gacor
  • judi bola
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4D
  • kudamania
  • rejekibet
  • situs togel
  • slot gacor
  • toto togel
  • Slot Gacor Hari Ini
  • toto togel
  • kudamania
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot dana
  • situs toto
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • situs toto
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • judi bola
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • situs togel
  • toto slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot resmi
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot dana
  • hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • desabet
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • slot gacor
  • desa bet
  • desabet
  • Kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot resmi
  • situs hk pools
  • desabet
  • slot gacor
  • slot hoki
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • kuda hoki
  • desabet
  • situs judi
  • desabet
  • situs gacor
  • desabet
  • situs gacor
  • desa bet
  • desabet
  • toto
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • desabet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot 5k
  • desa bet
  • slot gacor
  • situs gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet