Мақолалар

Ризқнинг тор, умрнинг қисқа бўлиши нимадан?

Чоп этилди Oktabr 3, 2022 Ризқнинг тор, умрнинг қисқа бўлиши нимадан?da fikr bildirishni o'chirish

Кейинги пайтларда одам­лар яхши яшаш, бойлик орттириш йўлида юз-хотир, меҳр-оқибат каби тушунчаларни унутмоқдалар. Лекин тўплана­ётган бойлик вақти келса, яқин инсоннинг бир оғиз ши­ринсўзичалик тасалли бўла олмаслиги англашилмаяпти.

Яқинда бир отахон оламдан ўтиб, унинг қабри совумасдан, икки ўғли ер талашиб ёқалашди. Бу машмашалар ҳовури пасаймасдан маҳаллада яна бир оилавий низо ҳақидаги хабар тарқалди. Жиянига яхши ниятда қарз берган амаки пулдан дарак бўлавермагач, ўз жигарини судга берибди. Суд залидаги ҳолат ниҳоятда аянчли эди. Бир ота-она фарзандлари бир-бирига терс бўлиб, туғишганларини ёмонотлиқ қилиш билан овора. Ота-бола, ака-ука, яқин қариндош, қўни-қўшниларнинг ер, мерос талашиш ёки қарз сабаб судлашишлари бизга ёт бўлиши керак.
Ўйлаб қаралса, тортишишга сабаб бўлаётган еру мол-дунё инсондан устун эмас. Вақти келганда ўрни ҳам тўлиб кетади. Бироқ томонларнинг оқибатини ўйламасдан қилаётган бундай хатти-ҳаракатлари натижасида қариндошлик муносабатларига дарз кетиб, оилаларни бир-бирига душман, ҳатто йиллар мобайнида юзкўрмас бўлишига сабаб бўлмоқда.
Динимиз таълимотида киши ўз нафсини жиловлаши, мол-дунёга ҳирс қўймаслиги кўп бор такрорланиб, яқинларига меҳр-оқибатли бўлишга даъват этилган.
Демак, бу дунё бойликлари фақат одамзод эҳтиёжи учунгина яратилган. Ундан фойдаланиш керак, холос, тўплаб-йиққан билан вафо қилмаслиги тайин. Бу ҳақда қанча гапирилмасин, жума мавъизаларида айтилмасин, ­барибир нафс қурғур йўл бермаяпти. Қариндош­лик алоқаларини узиш, орага совуқчилик тушиши ёмон оқибатларга олиб келмоқда.
Ҳадиси шарифларда силаи раҳм қилиш тарғиб этилиб, қариндошлик ришталарини узмаслик­ка чақирилади. Жубайр ибн Мутъим розийаллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ сол­лаллоҳу алайҳи ва салламнинг “Қариндошлик алоқа­сини узган одам жаннатга кирмайди”, деган­ларини эшитганман», дедилар. Бошқа бир ҳа­дисда Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Албатта, ораларида қариндошлик алоқа­сини узган кимса бор қавмга раҳмат туш­майди”; “Аллоҳ таоло бу дунёда уқубатини тезлатиб, охиратга ҳам олиб қўйишига ло­йиқ гуноҳ қа­риндошлик алоқасини узиш ва бо­ғийликдир”, дейилган.
Уламоларимиз бу ҳадисларни шарҳлар экан, қариндошлари билан алоқани узган кимса охиратда жуда оғир аҳволга тушиб, унинг биронта яхши амали, ҳатто ҳаж ва умралари ҳам қабул бўлмайди, дейдилар. Бундай банда Аллоҳнинг раҳматидан буткул бенасиб қолиб, унинг касри барча яқинлари, қавм-қариндошлари ва маҳалладошларига таъсир этади. Шунинг учун ҳар бир қавм ораларида бундай кишилар бўлмаслиги учун доимо яқинларини силаи раҳмга ундаб туриши лозим.
Ота-боболаримиз қариндошлик ришталарини муҳим санаб, яхши-ёмон кунларда доимо елкадош бўлиб, борди-келдини узмаганлар. Шу боис хонадонларда файз-барака, кишилар орасида меҳр-оқибат кучли бўлган. Бу урф-одатлар яқин йилларгача ҳаётимизни безаб турарди. Бугун эса қариндошлар тугул ота-она, ака-укалар билан ҳам борди-келди масалаларига ҳавас қи­либ бўлмайди. Чунки барча му­носабатлар телефону виртуал тармоқларга кўчган. Орамизда силаи раҳм – қариндошларга ғамхўрлик қилиш ва меҳр-эъти­борли бўлиш сусаяр экан, Аллоҳнинг раҳматидан қандай умидвор бўламиз?
Наҳл сурасининг 90-оятида бундай дейилади: “Албатта, Аллоҳ адолатга, эзгу ишларга ва қа­риндошга яхшилик қилишга буюради ҳамда бузғунчилик, ёвуз ишлар ва зулмдан қайтаради. Эслатма олурсиз деб (У) сизларга (доимо) насиҳат қилур!”
Демак, қариндошларни зиёрат қилиш ва ҳадялар улашиш, борди-келди қилиб туриши вожиб. Агар инсон ҳадя беришга қодир бўлмаса, зиёрат қилиши, бирор юмушига кўмаклашиши, ҳолидан хабар олиши лозим. Буни ҳам иложи бўлмаса алоқа воситалари орқали боғланиб туриши керак, дейилади.
Хулоса шуки, ўзини мўмин-му­сулмон ҳисоблаган одам “Ким Ал­лоҳга ва охират кунига имон келтирган бўлса, қариндошлик алоқаларини боғласин…” (Имом Бухорий ва Имом Муслим ривоят­лари);“Ким ризқи кенг, умри узун бўлишини хуш кўрса, қарин­дошлик алоқаларини боғ­ласин” (Имом Бухорий ва Имом Муслим ривоятлари), деган ҳадисларга қатъий амал қилиши шарт. Шун­да Аллоҳнинг раҳматидан баҳра­манд бўлиб, умри узун, ризқи бутун бўлади.

Хатирчи тумани
«Учқора» жоме масжиди имом-хатиби Абдуғани УМАРОВ тайёрлади.

“Ҳидоят” журналидан

  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • padibet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor 777
  • slot gacor
  • ayamjp
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor hari ini
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • rejekibetapk77.online -hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • bandar togel
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot 5k
  • slot depo 5k
  • toto slot
  • slot gacor
  • toto
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • hongkong pools
  • depo 5k
  • situs toto
  • situs toto
  • situs togel
  • situs togel
  • hk pools
  • situs toto
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot gacor
  • bandar togel
  • desabet
  • toto togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4d
  • situs toto
  • desabet
  • toto slot
  • toto slot
  • slot gacor
  • judi bola
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4D
  • kudamania
  • rejekibet
  • situs togel
  • slot gacor
  • toto togel
  • Slot Gacor Hari Ini
  • toto togel
  • kudamania
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot dana
  • situs toto
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • situs toto
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • judi bola
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • situs togel
  • toto slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot resmi
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot dana
  • hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • desabet
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • slot gacor
  • desa bet
  • desabet
  • Kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot resmi
  • situs hk pools
  • desabet
  • slot gacor
  • slot hoki
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • kuda hoki
  • desabet
  • situs judi
  • desabet
  • situs gacor
  • desabet
  • situs gacor
  • desa bet
  • desabet
  • toto
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • desabet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot 5k
  • desa bet
  • slot gacor
  • situs gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet