Қозоғистонда исломий молияга қизиқиш тез суръатлар билан ошиб бормоқда
Қозоғистонда исломий молиявий маҳсулотларга талаб жадал суръатлар билан ўсиб бормоқда – депозитлар ва ипотекалардан тортиб инвестицияларгача. Бундан ташқари, нафақат оддий фуқаролар, балки молиявий ташкилотлар ҳам қизиқиш билдирмоқда, дея хабар беради, “Kazpravda” нашри.
Ислом тараққиёт банки томонидан ўтказилган тадқиқот шуни кўрсатдики, айни пайтда мамлакатда 18 ёшдан 65 ёшгача бўлган 2,2 миллионга яқин мусулмонлар истиқомат қилади. Фақатгина ушбу тоифа орасида ислом депозитларига потенциал талаб 2,8 триллион қозоқ тенгесига баҳоланмоқда. Aйни пайтда мусулмонларнинг анъанавий банклардаги омонатлари 900 миллиард тенгега баҳоланмоқда ва уларнинг 1,9 триллион тенгега яқин жамғармалари ислом талабларига жавоб бермагани учун молия тизимидан ташқарида.
Мутахассисларнинг фикрича, бу нафақат ислом банк иши, балки бутун иқтисодиётнинг ривожланишини тезлаштириши мумкин бўлган улкан салоҳиятдир.
“Ислом молиясининг асосий афзаллиги унинг тамойилларидадир. У аҳолининг қарздорлигига эмас, балки иқтисодиётнинг реал секторини ривожлантиришга қаратилган. Бу фуқаролар ва корхоналар учун диний тамойиллар ва ахлоқий меъёрларни бузмасдан молиялаштириш имкониятидир. Ушбу ҳолат, айниқса, диний сабабларга кўра исломий молиялаштиришдан фойдаланмайдиган фуқароларнинг катта тоифаси – амал қилувчи мусулмонлар учун жуда муҳимдир”, -деб таъкидлади ислом молияси ишлари бўйича эксперт Мадина Тукулова.
Унинг сўзларига кўра, қозоғистонликлар энг кўп талаб 3 триллион тенгегача бўлган ислом ипотекаларига қизиқиш билдирмоқда. Фуқароларда ҳалол автокредитлар ва чакана инвестиция маҳсулотларига ҳам катта қизиқиш билдирилмоқда. Бундан ташқари, қизиқиш нафақат мижозлардан, балки тегишли таклифларни ишлаб чиқишга тайёр бўлган бозор иштирокчиларининг ўзидан ҳам келмоқда.
Ўсиб бораётган қизиқиш фонида инвестиция йўналиши ҳам ривожланмоқда. Мамлакатда исломий қимматли қоғозлар – сукук муомалага чиқарила бошланди, улар аллақачон кичик ва ўрта бизнес субсидиялари дастурига киритилган. Эндиликда сукук асосан йирик инвесторларга қаратилган – минимал чегара 100 минг АҚШ долларини ташкил қилади. Бироқ, бу масалада оддий фуқаролар учун янада қулайроқ ечимлар топиш аллақачон муҳокама қилинмоқда.