Мақолалар

“Кошки фалончини дўст тутмасам эди…”

Чоп этилди Yanvar 31, 2026 “Кошки фалончини дўст тутмасам эди…”da fikr bildirishni o'chirish

«У кунда золим икки қўлини тишлаб: “Эй воҳ! Кошки Расул билан бир йўлни тутганимда эди”, дер. “Эй воҳ! Кошки фалончини дўст тутмасам эди”, дер. “Батаҳқиқ, у (дўст) менга зикр (Қуръон) келгандан сўнг мени адаштирди. Шайтон инсонни ёрдамсиз ташлаб кетувчидир”»

(Фурқон сураси, 27–29-оятлар).

“У кунда золим икки қўлини тишлаб”, яъни “(бармоқларини) қаттиқ тишлаб олади”, деган маънода.

Ибн Аббос ва Саид ибн Мусаййиб раҳимаҳумаллоҳ оятдаги “золим” сўзидан мурод Уқба ибн Абу Муайт эканини айтганлар. У Қурайш мушрикларининг раисларидан бўлиб, Қурайшнинг Бани Абдушшамс уруғидан эди ҳамда Умайя ибн Халаф Жумаҳийнинг яқин дўсти ҳисобланарди.

Уқба ҳалим табиатли киши бўлиб, гоҳида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам билан суҳбатлашиб ҳам ўтирарди. Қурайшнинг бошқа вакиллари эса Набий алайҳиссаломга доим озор беришга уринишарди.

Уқба саховатпеша инсон бўлиб, дастурхон ёзиб, таомидан Қурайшнинг улуғ ва шарафли кишилари еб кетишини яхши кўрарди. Бир куни таом пишириб, дастурхон ёзди ва Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламни ҳам таклиф қилди. Пайғамбаримиз алайҳиссалом у Исломни қабул қилиши шарти билан боришга рози бўлдилар.

Қурайшнинг бирор шарафли кишиси зиёфатига келмай қолишини истамаган Уқба шаҳодат калимасини айтди. Шундан кейин Набий алайҳиссалом унинг хонадонларига бориб, таомидан едилар.

Уқба ибн Абу Муайтнинг дўсти Умайя ибн Халаф ўша пайтларда Шомда эди. Сафардан қайтиб келгач:

– Дўстим Абу Муайт нима қилди? – деб сўради.

Одамлар:
– Динидан қайтди, – дейишди.

Умайя эрта тонгданоқ дўстининг олдига борди. Норозилигини билдириш учун саломига ҳам алик олмади. Уқба ҳайрон ҳолда:

– Саломга алик олмайсанми? – деб сўради.

Умайя:
– Қандай қилиб алик олай? Ахир динингдан қайтибсан-ку! – деди.

Уқба:
– Йўқ, Аллоҳга қасам, бу ишни дастурхонимга Қурайшнинг барча улуғлари келиб, фақат битта шарафли киши келмай қолишини истамаганим учун қилдим, — деди.

Умайя дўстининг жавобидан қониқмади, балки:

– Агар Муҳаммад билан яна учрашадиган бўлсанг, менинг борлигимни буткул эсингдан чиқар! — деди.

Уқба:
– Нима қилсам, кўнглинг ёришади? – деганида, Умайя:

– Муҳаммаднинг олдига бориб, юзига тупурмагунча сендан рози бўлмайман. Энг ёмон сўзлар билан уни ҳақоратлайсан, кейин юзига тупуриб, бўйнини эгиб бўғасан! – деб шарт қўйди.

Аллоҳнинг душмани Абу Муайт дўстини рози қилиш учун унинг айтганларини қилди. Пайғамбаримиз алайҳиссаломнинг юзларига тупурди.

Имом Заҳҳок раҳимаҳуллоҳ айтадилар:

“Абу Муайт Набий алайҳиссаломнинг юзларига тупурганида, тупуги ўзининг юзига қайтди. Иккй турқини қизартириб, ёноғини куйдирди, “…ҳатто унинг башарасида куюк изи қолди. То ўлгунича ушбу чандиқ юзидан кетмади”, деган.

Кейин Абу Муайт Пайғамбаримиз алайҳиссаломнинг муборак бўйинларига оёғини шу даражада қаттиқ тираб босдики, Набий алайҳиссаломнинг кўзлари қинидан чиқайозди. Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу келиб, у зот алайҳиссаломни золимнинг қўлидан қутқариб олди.

Уқба дўстининг гапига кириб, Аллоҳнинг Расулига азоб бергани, ҳидоят йўлини тутмагани учун абадий ҳасратда қолди. Охиратда у ишидан қаттиқ пушаймон бўлган киши каби қўлларини (бармоқларини) тишлаб: “Эй воҳ! Расул ила бир йўлни тутганимда эди”, яъни жаннат йўлини тутганимда эди, деб фарёд қилади.

Инсон ҳар доим дўст танлашда эҳтиёт бўлиши керак. Чунки киши дўстига қараб ё саодат топади, ё ҳалок бўлади. Мева мевадан ранг олгани каби, бир жойда ёнма-ён ўтирган, узоқ вақт ҳамсуҳбат бўлган ҳамроҳлар бир-биридан яхши ёки ёмон маънода ўрнак олади. Бу ҳолат секин-аста рўй бергани учун инсон ўзининг ўзгарганини сезмай ҳам қолади.

Шу сабаб киши ўзига дўст танлашда диққатли бўлиши лозим. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам саҳобаларга доимо дўстлари, бирга ўтирган суҳбатдошларининг кимлигига эътибор қаратишлари ҳақида кўрсатма берганлар:
“Ким ўзини бирор қавмга ўхшатса, бас, у ўша қавмдандир”, деганлар
(Имом Аҳмад, Имом Абу Довуд, Имом Табароний ривояти).

Шунингдек, Абу Мусо Ашъарий розияллоҳу анҳу ривоят қилган ҳадисда Пайғамбаримиз алайҳиссалом:

“Солиҳ дўст билан ёмон дўст мушки анбар сотувчи аттор билан темирчининг дам ургичига ўхшайди. Мушки анбар соҳиби ё сизга (хушбўйидан) ҳадя беради, ё ундан сотиб оласиз, ё ундан хушбўй ҳид топасиз. Темирчининг дам уриши эса ё кийимингизни куйдиради ё ундан бадбўй ҳид топасиз”, деб таълим берганлар.

Ибн Атоуллоҳ Сакандарий раҳимаҳуллоҳ айтдилар:

“Сўзи сизни тўғри йўлга далолат қилмайдиган, амали эса Аллоҳ таоло томон йўналтирмайдиган киши билан дўст бўлманг!”

Аллоҳ барчамизни солиҳ дўстларга ҳамроҳ қилсин!

“Тафсири Қуртубий” ва бошқа манбалар асосида
Тошкент шаҳар “Убай ибн Каъб” жоме масжиди
имом-хатиби Наврўзжон ТЕМИРОВ тайёрлади.

“Ҳидоят” журналининг 2026 йил 1-сонидан

http://hidoyatuz.taplink.ws

  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • padibet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor 777
  • slot gacor
  • ayamjp
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor hari ini
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • rejekibetapk77.online -hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • bandar togel
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot 5k
  • slot depo 5k
  • toto slot
  • slot gacor
  • toto
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • hongkong pools
  • depo 5k
  • situs toto
  • situs toto
  • situs togel
  • situs togel
  • hk pools
  • situs toto
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot gacor
  • bandar togel
  • desabet
  • toto togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4d
  • situs toto
  • desabet
  • toto slot
  • toto slot
  • slot gacor
  • judi bola
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4D
  • kudamania
  • rejekibet
  • situs togel
  • slot gacor
  • toto togel
  • Slot Gacor Hari Ini
  • toto togel
  • kudamania
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot dana
  • situs toto
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • situs toto
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • judi bola
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • situs togel
  • toto slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot resmi
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot dana
  • hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • desabet
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • slot gacor
  • desa bet
  • desabet
  • Kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot resmi
  • situs hk pools
  • desabet
  • slot gacor
  • slot hoki
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • kuda hoki
  • desabet
  • situs judi
  • desabet
  • situs gacor
  • desabet
  • situs gacor
  • desa bet
  • desabet
  • toto
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • desabet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot 5k
  • desa bet
  • slot gacor
  • situs gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet