Мақолалар

«Асал бор жойга дард келмайди…»

Чоп этилди Noyabr 10, 2026 «Асал бор жойга дард келмайди…»da fikr bildirishni o'chirish

– Асал – кони шифо, барака, – дея гап бошлади 65 ёшли асалчи-табиб, самарқандлик Ориф бобо Илёсов. – Охирги марта икки йил олдин тиббий кўрикдан ўтгандим. Қон босимимни ўлчаган шифокор: «Таҳлил натижаларингиз аъло. Бундай ҳолатни ҳатто ёш йигитларда ҳам кам учратамиз. Бунинг сири нимада?» деб қолди. «Сири асаларичилик касбида», – дедим.

У болалик пайтларим эди. Ёз келдими, бир қўшни отахон билан асалари қутиларини олиб, тоғу чўлларга кетардик. Шифо излаб қишлоқ аҳолиси чодиримизга келар, асаларига чақтириб ёки гул чанги, она асалари сути ва асалнинг ўзидан соғайиб, миннатдор бўлиб, дуо қилиб кетишарди. Шундан асаларичиликка қизиқиб, қирқ йилдан буён шу касб билан машғулман. Уч ўғлим ҳам шу соҳани танлаган.

«(Эй Муҳаммад!) Раббингиз асалариларга ваҳий (буйруқ) қилди: “Тоғларга, дарахтларга ва (одамлар) барпо қиладиган нарсаларга ин қурингиз. Сўнгра турли мевалардан еб, Парвардигорингиз (сиз учун) қулай қилиб қўйган йўллардан юрингиз!” Уларнинг қоринларидан одамлар учун шифо бўлган турли рангдаги шарбат (асал) чиқур. Албатта, бунда фикр юритадиган қавм учун аломат бордир» (Наҳл сураси, 68–69-оятлар).

Бу мўъжизавий ҳашаротнинг илоҳий неъмат эканини англаш учун унинг кўпайишига назар солиш кифоя. Бир оилада 10 мингдан 100 мингтагача ишчи ари бўлади. Она арилар озуқа етарли ва ҳарорат мўътадил шароитларда кунига 1500–2500 тача тухум қўяди. Тухум қўйиш олдидан она ари катакча ичини прополис билан тозалайди. Уч кунда личинкалар чиқади. 5–6 кун давомида асал ва гул чанги билан озиқланиб, 7–12 кун оралиғида асаларига айланади. 15–20 кундан сўнг учиб, «меҳнат сафари»га чиқади.

Ишчи асалари қоринчасида йиғилган гул чанглари, нектарларни уядаги бошқа асалариларга топширади. Асаларининг иккита қоринчаси бор. Биридаги асални ўзи учун ишлатса, иккинчисидаги нектарни уяга олиб келиб, захирага тўплайди. Уядаги асаларилар эса нектарни қайта ишлаб, яъни ферментлар, витаминлар, гормонлар, минераллар қўшиб, катакларга жойлайди. Қанотлари билан шамоллатиб, ортиқча сувни камайтиради. Оқибатда тенги йўқ қуюқ шифобахш неъмат ҳосил бўлади.

Бу ишлаб чиқарувчи фабрика шу қадар тўкис ва тартиб билан фаолият юритадики, бир дақиқа бўлса-да тўхташ, чарчаш ёки тартибсизликни кўрмайсиз.

Бу интизомли жониворлар микроскопдагина кўриш мумкин бўлган чанглардан нектар йиғишдан ташқари, курраи заминнинг тириклиги йўлида ҳам катта хизмат қилади. Агар тўрт йил асаларилар ўсимликларни чанглатмаса, инсоният очликдан қирилиб кетар экан. Чунки улар 70 фоиздан зиёд ўсимликлар ва дарахтларни чанглатади.

Айрим асаларилар нектар йиғиш жараёнида пишган меваларнинг бижғиши, ачишидан ҳосил бўладиган «этанол» моддасини ялаб қўяди ва худди одамларда бўлгани каби маст бўлади. Тажовузкор ва зарарли бўлиб қолган ари қорнидаги асални заҳарлайди. Асалариларнинг уяси ёнида огоҳлантирувчи белги берадиган махсус жиҳозга эга бўлган асаларилар маст асаларининг ҳидини сезиш қобилиятига эга. Улар маст асаларини аниқлайди, уни уядан узоқлаштиради. Аммо мастлиги тарқаса, уяга киришга рухсат берилади. Асалнинг тозалиги ҳамда шифобахшлигини Яратган ана шу йўл билан асрайди.

Асал кўплаб дардларга шифо. Масалан, уруғлантиришдан кейин ҳалок бўлаётган эркак ариларни музлатиб, уларни сиркага аралаштирсак, шифобахш — тестостерон моддасига бой малҳамга айланади.

Асалга нисбатан асалари нони (перга)нинг таркиби шифобахшлиги жиҳатидан 14 марта кучли. У қаришнинг олдини олади. Иммунитетни кучайтириб, танадаги вирусларга қарши курашади, яллиғланишларни даволайди. Аллергия, ўт пуфаги, пешоб йўли яллиғланишлари ва онкологик хасталикларда тавсия қилинади.

Прополис, асалари заҳри, ачитқилар, она асалари сути қўшиб ҳосил бўладиган «она ари асали»нинг бир чой қошиғини эрталаб тил остига солиб, 5–10 дақиқа қимирламай ётиш тавсия этилади. Бу усул кун давомида етарли куч-қувват беради, қаҳва ичишга ҳожат қолмайди. Ошқозон касалликларига шифо бўлади.

Асал етиштириш машаққатли касб. Балки бунинг ортидан бойиб кетмассиз, аммо бировдан кам бўлмайсиз, соғлиғингиз мустаҳкам бўлади. Кўплаб инсонларнинг дуосидан баҳра олиб, дилингиз шодланади.

Нафиса ПАРДАЕВА ёзиб олди.

“Ҳидоят” журналининг 2026 йил 5-сонидан

http://hidoyatuz.taplink.ws

  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • padibet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor 777
  • slot gacor
  • ayamjp
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor hari ini
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • rejekibetapk77.online -hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • bandar togel
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot 5k
  • slot depo 5k
  • toto slot
  • slot gacor
  • toto
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • hongkong pools
  • depo 5k
  • situs toto
  • situs toto
  • situs togel
  • situs togel
  • hk pools
  • situs toto
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot gacor
  • bandar togel
  • desabet
  • toto togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4d
  • situs toto
  • desabet
  • toto slot
  • toto slot
  • slot gacor
  • judi bola
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4D
  • kudamania
  • rejekibet
  • situs togel
  • slot gacor
  • toto togel
  • Slot Gacor Hari Ini
  • toto togel
  • kudamania
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot dana
  • situs toto
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • situs toto
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • judi bola
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • situs togel
  • toto slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot resmi
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot dana
  • hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • desabet
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • slot gacor
  • desa bet
  • desabet
  • Kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot resmi
  • situs hk pools
  • desabet
  • slot gacor
  • slot hoki
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • kuda hoki
  • desabet
  • situs judi
  • desabet
  • situs gacor
  • desabet
  • situs gacor
  • desa bet
  • desabet
  • toto
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • desabet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot 5k
  • desa bet
  • slot gacor
  • situs gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet