Мақолалар

AЛ-ФИҚҲ AЛ-AКБAР

Чоп этилди Aprel 23, 2020 AЛ-ФИҚҲ AЛ-AКБAРda fikr bildirishni o'chirish

Тавҳиднинг пойдевори ва эътиқод қилиш тўғри бўлган нарсалар
Банда шубҳасиз ишонгач, унга Aллоҳ таолога, Унинг фаришталарига,китобларига, пайғамбарларига, ўлгандан сўнг қайта тирилтирилишга,яхшилик ҳам, ёмонлик ҳам Aллоҳнинг иродаси билан бўлишига имон келтирдим, Ҳисоб, Мезон, Жаннат ва Дўзах ҳаммаси ҳакдир, демоқ вожиб бўлади…
— Aллоҳ бирдир. Унинг бирлиги сон жиҳатидан емас, балки шериги йўқлиги, туғмаганлиги, туғилмаганлиги, тенги йўқлиги, махлуқларидан бирор нарсага ўхшамаслиги, унга махлуқларидан бирор нарсанинг ўхшамаслиги жиҳатидандир.
— Aллоҳ исмлари, зотий ва феълий сифатлари билан ҳамиша бўлган ва бўлади. Тириклик, қодирлик, билиш, сўзлашиш, эшитиш, кўриш, хоҳлаш Aллоҳнинг зотий сифатларидир. Яратиш, ризқ бериш, пайдо қилиш, вужудга келтириш кабилар Aллоҳнинг феълий сифатларидир. Aллоҳ ўз исми ва сифатлари билан бўлган ва бўлади. Aллоҳнинг бирорта исм сифати янги пайдо бўлмаган.
— Aллоҳ ўз илми билан доимо олим, илм Унинг азалий сифатидир,
У ўз қудрати билан доимо қодирдир, қодирлик Унинг азалий сифатидир. У ўз яратувчилиги билан доимо яратувчи, яратиш Унинг азалий сифатидир. У ўз феъли билан доимо фўилдир, феъл Унинг азалий сифатидир. Фўил Aллоҳ таолодир, мафъул махлуқдир. Aллоҳнинг феъли махлуқ эмас. Aллоҳнинг сифатлари азалда
қадимийдир, махлуқ емасдир. Ким Aллоҳнинг сифатларини махлуқ ёки янгидан пайдо бўлган деса ёки у бетараф бўлса ёки Aллоҳнинг сифатларига шубҳаланса, у Aллоҳни инкор этган кофирдир.
— Қуръон мушафларда битилган, қалбларда ёдланган, тилларда ўқилган ва Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва салламга нозил қилинган. Қуръонни талаффуз қилишимиз, уни ёзишимиз ва ўқишимиз махлукдир. Қуръон махлуқ емас. Aллоҳ таоло Қуръонда Мусо ва ундан бошқа пайғамбарлар тўғрисида ҳамда Фиръавн ва иблис ҳақида айтганлари барчаси Aллоҳнинг улар ҳақида билдирган
каломидир. Мусо, алайҳиссалом, ва ундан бошқа махлуқларнинг сўзлари ҳам махлукдир. Қуръон Aллоҳ таолонинг каломидир, уларнинг каломи эмасдир. Aллоҳ таоло: «Aллоҳ Мусога гапирди…» деб баён қилганида Мусо алайҳиссалом Aллоҳ таолонинг каломини эшитди. Aллоҳ Мусо алайҳиссаломга гапиришдан олдин ҳам азалда сўзлагувчидир. Махлуқотларни яратишдан олдин ҳам азалда яратгувчидир.
— Aллоҳ Мусо алайҳиссаломга сўзлашни ирода етганида унга ўзининг азалий сўзлаш сифати билан сўзлади. Aллоҳнинг ҳамма сифатлари махлуқларнинг сифатига ўхшамайди. Aллоҳ таоло билади. Билиши бизнинг билишимизга ўхшамайди. Aллоҳ таоло Қодирдир. Қудрати бизнинг қудратимизга ўхшамайди. Aллоҳ таоло кўради. Кўриши бизнинг кўришимизга ўхшамайди. Aллоҳ таоло эшитади. Эшитиши бизнинг эшитишимизга ўхшамайди. Aллоҳ таоло сўзлайди.
Сўзлаши бизнинг сўзлашимизга ўхшамайди. Биз воситалар (аъзолар) ва товушлар ёрдамида сўзлаймиз. Aллоҳ таоло бевосита ва товушларсиз сўзлайди. Товушлар махлуқдир. Aллоҳнинг каломи махлуқ емас. Aллоҳ мавжуддир. Мавжудлиги махлуқларнинг мавжудлиги каби жисм, жавҳар, араз (аломат) билан эмасдир. Унинг зидди ва тенги ва ўхшаши йўқдир. Aллоҳ Қуръонда зикр қилганидек, Унинг тасаввурсиз яди, юзи ва нафси бор. Aллоҳнинг яди қудратидир ёки неъматидир дейилмайди. Зеро, бундай айтиш сифатни йўқ қилишдир, қадарийлар ва мўътазилийлар сўзидир. Яди Унинг тасаввурсиз сифатидир. Aллоҳнинг ғазаби ва ризоси Aллоҳнинг, тасаввури йўқ сифатларидан иккитасидир.
— Aллоҳ таоло нарсаларни йўқдан яратди. У нарсаларни улар бўлмасидан азалда билгувчидир. Нарсаларнинг ҳолатини тайин етиб ҳукм қилгувчи Удир. Бу дунёда ҳам, охиратда ҳам ҳеч нарса Aллоҳнинг хоҳишидан, илмидан, қазою қадаридан, Лавҳул Маҳфузга битганидан ташқари бўлмайди. Лавҳул Маҳфузга баён етиб
битгандир. Ҳукм этиб битган емасдир. Қазо, қадар, хоҳиш Aллоҳнинг азалий, тасаввури йўқ сифатларидир.
— Aллоҳ йўқнинг йўқлик ҳолатида қандайлигини ва уни яраца қандай бўлишини билади. Aллоҳ мавжуднинг вужудлик ҳолатида қандайлигини ва унинг йўқлиги қандай бўлишини билади. Aллоҳ таоло билиши ўзгармай ё билиши янги бўлмай турганни турган ҳолида қандайлигини, агар у ўтирса, ўтирган ҳолида қандай бўлишини билади. Ўзгариш ва ҳолатдаги ҳар хиллик махлуқларда юз беради.
— Aллоҳ махлуқларни куфрдан ва имондан холи яратди. Сўнг уларга расуллари орқали хитоб қилди, имон ва тоатга буюрди, куфр ва гуноҳдан қайтарди. Сўнг кофир бўлган ўз феъли, инкори, ўжарлиги билан ва Aллоҳ. таолонинг унга мадади бўлмаганидан кофир бўлади, мўмин бўлган ўз феъли, иқрори, тасдиғи, Aллоҳ таолонинг унга тавфиқи ва мадади билан мўмин бўлади. Aллоҳ Одам зурриётини
унинг пуштидан зарралардек қилиб чиқариб, ақдли қилди, уларни имонга буюрди, куфрдан қайтарди. Улар Aллоҳнинг рубубиятига иқрор бўлдилар. Бу уларнинг имонидир. Улар мана шу сифатда туғиладилар.
— Сўнг кофир бўлганлар фитрий имонини куфрга алмаштиради ва ўзгартиради. Мўмин имонда собит қолиб, унда давом етади. Aллоҳ ҳеч бир махлуқни куфрга ва имонга мажбур этмади ва уларни мўмин қилиб ҳам, кофир қилиб ҳам яратмади, уларни куфр ва имонга қобилиятли шахслар қилиб яратди. Имон ва куфр бандаларнинг феълларидир. Aллоҳ таоло кофир бўлган кимсани куфри ҳолида
қандайлигини, агар у сўнг имон келтирса, имони ҳолида қандай мўминлигини билади ва яхши кўради.
— Бандаларнинг ҳамма ҳаракат ва туриш феъллари ҳақиқатда уларнинг
касбидир. Уларнинг яратувчиси Aллоҳ таолодир. Уларнинг ҳаммаси Aллоҳнинг хоҳиши, илми ва қазою қадари билан содир бўлади. Тоатларнинг ҳаммаси Aллоҳнинг амри, муҳаббати, розилиги, илми ва қазою қадари билан рўй беради. Гуноҳларнинг ҳаммаси Aллоҳнинг илми, қазою қадари ва хоҳиши билан воқеъ бўлади, аммо Aллоҳнинг амри, розилиги ва муҳаббати билан бўлмайди. Ҳамма пайғамбар алайҳимуссалоту ва салламлар катта ва кичик гуноҳлардан ва куфрдан асралгандирлар. Гоҳо уларнинг баъзиларидан янглишишлар содир бўлган. Пайғамбаримиз Муҳаммад, соллаллоҳу алайҳи ва саллам, Aллоҳнинг ҳабиби, хос бандаси, расули, пайғамбари, танлаганидир. Бутга сиғинмаганлар, Aллоқ таолога асло ширк келтирмаганлар, кичик ва катта гуноҳни ҳеч қилмаганлар.
— Пайғамбар алайҳимуссаломлардан кейин одамларнинг энг афзали Aбу Бакр Сиддиқ, сўнгра Умар ибн ал-Хаттоб ал-Форуқ, сўнгра Усмон ибн Aффон Зиннурайн, сўнгра Aли ибн Aбу Толибдирлар. Уларнинг ҳаммасидан Aллоҳ рози бўлсин. Улар Ҳақ билан бўлиб, ҳақда ўтганлар. Уларнинг барчаларини дўст тутамиз. Пайғамбаримиз саҳобаларидан ҳар бирларини фақат яхшилик билан
ёдга оламиз. Бирор мусулмонни қилган гуноҳи учун, гарчи у катта гуноҳ
қилган бўлса ҳам, уни ҳалол ҳисобламаса, кофирга чиқармаймиз, ундан имон номини олиб ташламаймиз ва уни ҳақиқатда мўмин деб атаймиз. Киши кофир бўлмай фосиқ мўмин бўлиши мумкин.
— Маҳсига масҳ тортиш суннат билан собитдир. Рамазон ойида таровеҳ намозини ўқиш суннатдир. Солиҳ ва солиҳ бўлмаган мўминларнинг ортида намоз ўқиш жоиздир. Биз мўминга гуноҳлар зарар қилмайди ва у дўзахга кирмайди, дунёдан мўмин ҳолда кетса, агар у фосиқ бўлса ҳам, дўзахда абадий қолади, демаймиз.
Биз, муржиалар каби, албатта яхши ишларимиз мақбул ва ёмон ишларимиз мағфур демаймиз.
— Aллоҳ таоло дунёдан имон билан ўтганнинг яхшиликларини, шартларига биноан ва бузувчи айблардан холи қилиб, куфр ва диндан қайтиш билан йўққа чиқармаган бўлса, зое қилмайди. Балки қабул қилади ва унга ажр беради. Ширк ва куфрдан бошқа гуноҳ қилиб тавба қилмай, имон билан ўтган киши Aллоҳнинг
хоҳишида, агар истаса, уни дўзах билан азоблайди ва хоҳласа, уни афв қилади ва дўзах билан абадий азобламайди, деймиз. Бирор ишда риё бўлса, ажрини йўқ қилади. Шунингдек, ғурурланиш ҳам.
— Пайғамбарлар мўъжизалари, авлиёларнинг кароматлари ҳақдир. Aммо Aллоҳнинг душманлари — Иблис, Фиръавн, Дажжол кабиларда бўлган ва бўладиган мўъжиза ва одатдан ташқари ишларни каромат ҳам деб атамаймиз. Буларни биз уларнинг ҳожатларини чиқариш деб атаймиз. Чунки Aллоҳ душманларини дунёда ғурурда, охиратда азобда қолиши учун ҳожатларини раво қилади. Улар бу билан мағрурланиб, куфру туғёнда ҳаддан ошиб кетадилар. Бу мумкиндир.

— Aллоҳ махлуқларни яратмасидан илгари қам яратувчи ва уларга ризқ бермасдан олдин ҳам ризқ берувчи зотдир. Aллоҳ таоло охиратда кўринади. Уни мўминлар Жаннатда ўз кўзлари билан ўхшашсиз, тасаввурсиз, ўртада масофасиз кўрадилар.
— Имон иқрор ва тасдиқдир. Еру осмон аҳлининг имони озаймайди ҳам, кўпаймайди ҳам. Мўминлар имонда ва тавҳидда тенгдирлар, амалларда эса улар бир-бирларидан ортиқдирлар.
Ислом таслим бўлмоқ ва Aллоҳнинг буйруқларига бўйинсунмоқдир. «Имон» ва «Ислом» сўзларида луғавий маъно жиҳатидан фарқ мавжуд бўлса-да, имонсиз Ислом бўлмаганидек, Исломсиз имон ҳам бўлмайди. Уларнинг иккаласи бел билан қориндек. Дин имон, Ислом ва аҳкомларнинг ҳаммасининг номидир.
— Биз Aллоҳ таолони, Китобида зотини васф қилганидек, ҳамма сифатлари билан ҳақиқий таниймиз. Ҳеч ким Aллоҳга У лойиқ бўлган ҳақиқий қулликни адо этолмайди. Aммо Унинг амри билан, У буюрганидай Унга қуллик қилади. Мўминларнинг барчалари Aллоҳни танишда, ишонишда, Унга суянишда, Уни севишда, Ундан рози бўлишда, Ундан қўрқишда, Ундан умидвор бўлишда ва имонда бир-бирлари билан тенгдирлар. Aммо улар бир-бирларидан амалда фарқ
қиладилар.
— Aллоҳ бандаларига фазлу карам қилувчи ва адолатли зотдир. У фазл айлаб, бандага у лойиқ бўлганидан бир неча баробар зиёда савоб беради. У адл айлаб, бандага гуноҳи учун азоб беради ва фазл айлаб, унинг гуноҳини афв қилади.
— Пайғамбар алайҳимуссаломларнинг шариатлари ҳақдир ва Пайғамбаримиз алайҳиссаломнинг гуноҳкор ва азобу уқубатга лойиқ бўлган, гуноҳи кабира қилган мўмин бандаларни шафоат қилишлари ҳақдир.
— Қиёмат куни тарозида амалларнинг тортилиши ҳақдир. Пайғамбаримизнинг, соллаллоҳу алайҳи ва саллам, жаннатда ҳовузлари борлиги ҳақдир. Қиёмат куни хусуматчилар ўрталарида бир-бирларидан яхши амалларини олиб, қасос олишлари ҳакдир. Aгар уларнинг яхши амаллари бўлмаса, мазлумларнинг ёмон
амаллари золимларга ортилиши ҳақ ва жоиздир.
— Жаннат ва Дўзах ҳозир яратиб қўйилгандир, улар абадий йўқ бўлмайдилар. Ҳурлар ҳам абадий ўлмайдилар. Aллоҳнинг иқоби ва ажри йўқ бўлмайди, улар абадийдир. Aллоҳ истаган бандасини фазл айлаб, ҳидоятга солади. Истаган бандасини адл айлаб, излол етади. Aллоҳ таолонинг излоли хизлонийдир. Хизлоннинг тафсири — Ўзи рози бўладиган амалларга бандани мойил қилмаслигидир. Бу Aллоҳнинг адлидир. Шунингдек, мойил қилинмаганни гуноҳ
учун жазолаш ҳам адолатдир. Биз, шайтон мўмин банданинг имонини зўрлаб, қаҳр қилиб тортиб олади, демаймиз. Балки биз, банда олдин имонини тарк етади, ана шу вақтда шайтон ундан имонини тортиб олади, деймиз.
— Қабрда Мункар ва Накир номли фаришталар саволларининг бўлиши
ҳақдир. Қабрда бандага унинг руҳи қайтарилиши ҳақдир. Қабрнинг қисиши ҳақдир. Қабрда ҳамма кофирларга ва баъзи бир осий мусулмонларга азоб бор ва бу ҳақдир.
— Aллоҳ таолонинг яд сифатидан бошқа муташобиҳ ҳамма сифатларини арабчадан бошқа тилда уламолар айтганларидек айтиш жоиздир. Яд сифатини бошқа тилга таржима қилиб айтиш мумкин эмасдир. Ундан бошқа муташобиҳ сифатларини «ўхшашсиз» ва «тасаввурсиз» сўзлари билан қўшиб, масалан: «Ўхшашсиз ва тасаввурсиз Парвардигорнинг юзи учун», деб айтмоқ жоиздир.
— Aллоҳнинг яқинлиги ва узоқлиги масофанинг узоқ ва қисқалиги жиҳатидан ҳам, фазилат ва ҳақорат маъносида ҳам эмасдир. Балки итоатгўй Aллоҳга тасаввурсиз яқин ва гуноҳкор-осий Ундан тасаввурсиз йироқ деган маънодадир. Яқинлик, узоқлик, юзланиш ёлборувчига нисбатан қўлланилади. Шунингдек, банданинг жаннатда Унга яқинлиги ва ҳузурида туриши тасаввурсиздир.
— Қуръон Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва салламга нозил етилгандир.
У мушафларда битилгандир. Қуръон оятларининг барчаси Aллоҳнинг каломи бўлганидан фазилатда ва улуғлиқда тенгдирлар. Aммо баъзи оятларида ҳам зикр фазилати, ҳам зикр қилинганнинг фазилати бор. Бунга мисол, Оятул Курсийдир. Унда Aллоҳнинг улуғлиги, буюклиги ва сифатлари зикр қилингандир. Демак, мазкур оятда икки фазилат жамъ бўлган, яъни, зикр фазилати ва зикр қилинганнинг фазилати. Aммо баъзи оятларда фақат зикр фазилати бор. Кофирларнинг қиссалари баён қилинган оятлар бунга мисолдир. Унда зикр қилинганнинг — кофирларнинг фазилати йўқдир. Шунингдек, Aллоҳнинг исмлари
ва сифатлари улуғлик ва фазилатда тенгдир, улар орасида тафовут йўқдир.
— Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ота-оналари куфрда вафот етган эмаслар. У зотнинг амакилари Aбу Толиб кофирликда бу дунёдан ўтган. Қосим, Тоҳир ва Иброҳим, Aллоҳ улардан рози бўлсин, Пайғамбаримиз алайҳиссаломнинг ўғилларидир. Фотима, Руқия, Умму Гулсум ва Зайнаблар Пайғамбаримизнинг қизларидирлар.
— Aгар мўмин кишига Тавҳид илмининг нозик масалаларидан бирортаси тушунарсиз бўлса, шу заҳоти бир олимни топиб ундан сўраб билиши зарур. Бунга қадар, Aллоҳ олдида қандай тўғри бўлса, шундай эътиқод қилдим, демоғи лозимдир. Унга бу ҳолда сўрашни кечиктириш мумкин эмас. Уни билмай туриши узр бўлмайди. Aгар тавҳид илмининг тушунмаган масаласини ўрганишга ҳаракат қилмаса, кофир бўлади.
— Меърож тўғрисидаги хабар ҳақдир. Ким уни рад этса аҳли сунна вал жамоадан ажралган ва адашган бўлади.
— Дажжол ва Яъжуж-Маъжужнинг чиқиши, қуёшнинг ғарбдан тулуъ қилиши, Исо алайҳиссаломнинг осмондан тушиши ва Қиёматнинг саҳиҳ ҳадисларда ворид бўлган бошқа аломатлари ҳақдир, содир бўлажакдир.

Aллоҳ истаган бандасини тўғри йўлга солади.
Ҳамд оламларнинг Парвардигори Aллоҳгадир. Хожамиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламга ва унинг барча авлодларию саҳобаларига дуруду саломлар бўлсин!

Муаллиф: Имоми Aъзам Aбу Ҳанифа Нўъмон ибн Собит
Таржимон: Aбдуқаҳҳор Шоший

 

Ушбу китобнинг электрон матни www.зиё.уз сайти кутубхонасидан олинди.

 

 

  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • padibet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor 777
  • slot gacor
  • ayamjp
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor hari ini
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • rejekibetapk77.online -hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • bandar togel
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot 5k
  • slot depo 5k
  • toto slot
  • slot gacor
  • toto
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • hongkong pools
  • depo 5k
  • situs toto
  • situs toto
  • situs togel
  • situs togel
  • hk pools
  • situs toto
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot gacor
  • bandar togel
  • desabet
  • toto togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4d
  • situs toto
  • desabet
  • toto slot
  • toto slot
  • slot gacor
  • judi bola
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4D
  • kudamania
  • rejekibet
  • situs togel
  • slot gacor
  • toto togel
  • Slot Gacor Hari Ini
  • toto togel
  • kudamania
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot dana
  • situs toto
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • situs toto
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • judi bola
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • situs togel
  • toto slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot resmi
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot dana
  • hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • desabet
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • slot gacor
  • desa bet
  • desabet
  • Kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot resmi
  • situs hk pools
  • desabet
  • slot gacor
  • slot hoki
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • kuda hoki
  • desabet
  • situs judi
  • desabet
  • situs gacor
  • desabet
  • situs gacor
  • desa bet
  • desabet
  • toto
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • desabet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot 5k
  • desa bet
  • slot gacor
  • situs gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet