Мақолалар

Масҳни бузадиган нарсалар

Чоп этилди May 13, 2020 Масҳни бузадиган нарсаларda fikr bildirishni o'chirish

Таҳоратни бузадиган нарса масҳни ҳам бузади. Чунки маҳсига масҳ қилиш ҳам таҳорат амалларидан биридир.

Ҳанафийлар, шофиъийлар ва жумҳур уламо наздида масҳни бузадиган нарсалардан бири маҳсини ечиш ёки уни суғуришдир. Ҳатто тўпиқнинг маҳсидан кўтарилиши билан масҳ бузилади.

«Иҳёу улумид-дин»да бундай дейилган:

Ҳар кимки муқимликда ёки сафарда маҳси киймоқчи бўлса, у маҳсини ағдармоғи ва ичида илон ёки чаён, ёки тикон бўлиши мумкинлигидан маҳсини эҳтиётан силкитиб қоқмоғи ва сўнг киймоғи мустаҳабдир.

Мусофирга берилган иккинчи рухсат: узрлик вақтда (сувга ўринбосар) тупроқ билан таяммум қилмоқдир.

Таяммум – пок тупроқ ила покланмоқдир. Таяммум сув йўқ бўлганда ёки сувни ишлатишга қодир бўлмаганда, рухсат этилган. Таяммум қўлни пок ерга икки маротаба уришдан иборат. Биринчи марта қўлларни тоза, пок тупроққа ёки ер жинсига уриб, юзини масҳ қилиш бўлса, иккинчи марта қўлларни ерга уриб, қўлларининг тирсагигача масҳ қилмоқдир. Таяммумнинг жоизлигига далил Аллоҳ таолонинг қуйидаги ояти каримасидир:

 «…Магар сафарда бўлсангиз (бу мустаснодир). Борди-ю, бетоб ё сафарда бўлсангиз ёки сизлардан бирортангиз ҳожатхонадан чиққан бўлса, ёхуд хотинларингиз билан яқинлик қилган бўлсангиз-у, (ғусл қилишга) сув топа олмасангиз, покиза ер (тупроқ, тош, қум, чанг кабилар) билан таяммум қилиб, юзларингиз ва қўлларингизга суртинг. Албатта, Аллоҳ афв этувчи ва кечирувчидир» (Нисо, 43).

Ҳазрат Ойша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинган ушбу ҳадис ҳам таяммум жоизлигига далил бўлади:

Ҳазрат Ойша (розияллоҳу анҳо) айтди: «Биз Набий (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) билан бирга сафарга чиқиб, Байдо мавзесига етиб борганимизда, (бўйнимдаги) марварид узилиб кетди. Набий (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) ва ул зот билан бирга бошқа одамлар ҳам (ўша марваридни) қидиришди. Ўша пайт улар сувлик ерда эмасдилар ва ўзлари билан бирга сувлари ҳам йўқ эди. Одамлар Абу Бакр (розияллоҳу анҳу) ҳузурларига келиб: “(Қизинг) Ойша нима қилганига қарамайсанми?” дедилар…

Отам Абу Бакр келганларида, Набий (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бошларини тиззам устига қўйиб, ухлаб қолгандилар. Шунда отам мени Аллоҳ хоҳлаганича нималардир деб айблаб, қўллари билан ниқтадилар. Ниқтаганларида менинг ҳаракат қилмасдан сокин туришимга Набий (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг тиззамга (бошларини қўйиб) ухлаганлари сабаб эди, холос. Шу марварид йўқолгани сабабли карвон аҳли сувсиз қолишди. Шунда Аллоҳ таоло таяммум оятини нозил қилди…

Ҳазрат Усайд ибн Ҳузайр: “Эй Абу Бакр яқинлари! Бу сизларнинг илк баракаларингиз эмас (яъни, Ҳазрат Ойша (розияллоҳу анҳо) бундан бошқа ҳукмларнинг тушишига ҳам сабабчи бўлган эди)”, деди. Миниб олган туямни қўзғатган эдик, марваридни унинг остидан топдик» (Имом Молик, Имом Муслим).

Таяммум жоиз бўлиши шартларидан бири сувнинг бир мил узоқда бўлишидир. Сув мавжуд бўлган жойни йиртқич ҳайвон ёки душман эгаллаган бўлса ҳам, таяммум қилинади, гарчи сув бор жой яқин бўлса ҳам. Шунга ўхшаш, бугунги кун ёки эртанги кун ичиш учунгина етарли даражада сув қолган бўлса ҳам, уни ичиш учун асраб, ортиқча сув бўлмагани учун таяммум қилинади. Шунингдек, ҳамроҳларининг бири чанқаб сув ичишга муҳтож бўлса, мавжуд сувдан таҳорат олинмайди ва чанқаган ҳамроҳига сув сотилади ёки ҳадя қилинади.

Агар ортиқча сув бўлса-ю, аммо уни шўрва (сувли таом) қил­моқчи бўлса, мусофир шўрва қилишни тарк қилиши лозим бўлади ва ўша сув билан таҳорат қилади, яъни бу ҳолатда таяммум жоиз бўлмайди. Унга сув ҳиба (ҳадя) қилинса, қабул қилиши вожиб бўлади. Агар сув пулга сотиладиган бўлса, сотиб олиш лозим бўла­ди. Агар ҳаром нарса эвазига сотилса, сотиб олиш лозим бўлмайди.

Агар мазкур имкониятлар топилмаса, дастлаб сувни излаши керак.

Агар сувни намоз вақтининг охирида топишни билса, намозни мустаҳаб вақтининг охиригача кечиктиради.

Намозга киришгандан сўнгра сув топилса, ҳанафий мазҳабига кўра намоз бузилади.

Қуйидаги икки ҳадисда келган ҳукмлар таяммумдаги масалаларни аниқ ҳужжатлар асосида ёритиб беради:

Ато Ибн Ясор Абу Саъид ал-Худрийдан ривоят қилади: «Икки киши сафарга чиқди. Сафарда намоз вақти бўлиб қолди, уларнинг суви йўқ эди. Иккови ҳам тоза жойга таяммум қилиб, намоз ўқидилар. Сўнгра ўша вақтда сув топилиб қолди: бири таҳорат қилиб, намозни қайта ўқиди, иккинчиси эса ўқимади. Сафардан сўнг у иккиси Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) ҳузурларига келиб, воқеани баён қилиш­ди. Шунда намозни қайтармаган кишига: “Ўқиган намозинг жоиз, сен суннатни бажарибсан”, дедилар ул зот. Таҳорат қилиб, намозни қайта ўқиган кишига эса: “Сен икки баравар савобга эга бўлдинг”, дедилар» (Абу Довуд ва Насоий).

Ҳазрат Амр ибн Ос (розияллоҳу анҳу)дан:

«У Салосил ғазотига юборилганида рўй берган ҳолатни айтиб берди: “Қаттиқ совуқ бўлган кечасида эҳтилом бўлиб қолдим. Ғусл қилсам, ҳалок бўлишимдан қўрқдим ва таяммум қилиб асҳобларим бирла бомдод намозини ўқидим. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) ҳузурларига келдик ва ул зотга дўстларим бу воқеани айтишди. Шунда ул зот: “Эй Амр! Жунобатли ҳолингда сен дўстларинг билан намоз ўқидингми?” дедилар. Мен Аллоҳ таолонинг:

«…Шунингдек, ўзларингизни (бир-бирингизни ноҳақ) ўлдирмангиз! Албатта, Аллоҳ сизларга раҳм-шафқатлидир»[1] (Нисо, 29), сўзини эсладим ва таяммум қилиб, сўнгра намоз ўқидим”, дедим. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) кулдилар ва бирон сўз айтмадилар» (Имом Аҳмад ва Абу Довуд ривояти).

Сув ичишга муҳтожлик бўлса ёки гўштининг истеъмоли жоиз бўлган ҳайвонларнинг (чорва моллари ва ҳ.к) ичишига керак бўлса, таяммум қилиш жоиз бўлади ва мавжуд сувни ичиш учун сақлаб қолади. Ҳазрат Али (розияллоҳу анҳу) сафарда жунуб бўлган ва ўзи билан суви оз бўлса ва чанқаб (сувсиз) қолишдан қўрқадиган киши ҳақида “Таяммум қилади ва ғусл қилмайди”, деб айтган.

Таҳоратни ботил қилувчи нарсалар таяммумни ҳам ботил қилади. Айни вақтда сувнинг топилиши ҳам таяммумни ботил қилади. Ким таяммум қилса ва намоз ўқишидан олдин сув топилса, унинг сув билан таҳорат қилиши вожиб бўлади ва бу таяммум билан намоз ўқимайди.

 

[1] 51Бу ердаги “ўзларингизни ўлдирмангиз!” жумласи бир неча хил тафсир қилинган:

  1. Бир-бирингизни ўлдиришингиз ўзингизни ўлдирганингиз билан баробардир. Зеро, ҳаммангиз мусулмон (яъни, бир динга) мансуб кишиларсиз.
  2. Ўз жонингизга ўзингиз қасд қилмангиз. Яъни, ҳаёт қийинчиликларига бардош бера олмай ёки бирор нарсанинг аламига чидаёлмай ўзини ўзи ўлдириш тақиқланмоқда.
  3. Мол-мулкларингизни ўзаро ноҳақ йўллар билан ейишингиз ўзингизни ўзингиз қатл қилишингиз билан баробардир.
  4. Ҳавойи нафсга берилмангиз. Зеро, бу сизларни ҳалокатга олиб келади. Аллоҳ таоло Муҳаммад (алайҳиссалом) умматига енгиллик бахш этди. Бани Исроил қавмига эса, жиноят қилганларида каффорат сифатида ўзларини ўзлари ўлдиришга буюрган эди (Мд.).

 

Усмонхон АЛИМОВнинг

“Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг муборак васиятлари” китобидан (2-жилд)

Асар “Мовароуннаҳр” нашриётида чоп этилган.

Нашриётдан харид нархи 26 000 сўм

  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • padibet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor 777
  • slot gacor
  • ayamjp
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor hari ini
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • rejekibetapk77.online -hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • bandar togel
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot 5k
  • slot depo 5k
  • toto slot
  • slot gacor
  • toto
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • hongkong pools
  • depo 5k
  • situs toto
  • situs toto
  • situs togel
  • situs togel
  • hk pools
  • situs toto
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot gacor
  • bandar togel
  • desabet
  • toto togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4d
  • situs toto
  • desabet
  • toto slot
  • toto slot
  • slot gacor
  • judi bola
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4D
  • kudamania
  • rejekibet
  • situs togel
  • slot gacor
  • toto togel
  • Slot Gacor Hari Ini
  • toto togel
  • kudamania
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot dana
  • situs toto
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • situs toto
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • judi bola
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • situs togel
  • toto slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot resmi
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot dana
  • hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • desabet
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • slot gacor
  • desa bet
  • desabet
  • Kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot resmi
  • situs hk pools
  • desabet
  • slot gacor
  • slot hoki
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • kuda hoki
  • desabet
  • situs judi
  • desabet
  • situs gacor
  • desabet
  • situs gacor
  • desa bet
  • desabet
  • toto
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • desabet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot 5k
  • desa bet
  • slot gacor
  • situs gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet