Мақолалар

Сафардан қайтиш одоблари

Чоп этилди Iyun 15, 2020 Сафардан қайтиш одоблариda fikr bildirishni o'chirish

Сафардан келган кишига аввало масжидга кириб, икки ракат намоз ўқимоқ, сўнгра унга салом беришни қасд қилганларга ва зиёратчиларга кўринадиган жойга ўтирмоқ муста­ҳабдир. Уйига тўсатдан кирмаслик ҳам мустаҳаб амалдир.

Ҳазрат Жобир ибн Абдуллоҳ айтади: Жаноб Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) билан бирга бир сафарда бўлдим. Мадинага келганимизда, ул зот менга: “Масжидга киргин ва икки ракат намоз ўқигин”, дедилар (Имом Бухорий ва Имом Муслим ривояти).

Ҳазрат Каъб ибн Молик айтди: “Набий (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) сафардан фақатгина кундузи[1] тонг вақтида келардилар. Сафардан келсалар, масжиддан бошлардилар ва унда икки ракат нафл намоз ўқиб, сўнгра ўтирардилар. Одамлар у кишига келиб салом беришар эди” (Имом Аҳмад, Имом Бухорий ва Имом Муслим ривояти).

Ҳазрат Ибн Умар (розияллоҳу анҳу)дан: жаноб Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) Ақиққа[2] етиб келганларида, бизни кечаси аёлларнинг эшикларини қоқишдан қайтардилар[3]. Икки йигит ул зотнинг сўзларига кирмай, осий бўлди ва икка­ла­си ҳам ўз уйларида ёмон ҳолатни кўришди” (Имом Аҳмад ривояти).

Бу ҳадисларда узоқ сафарда бўлган киши сафардан кечаси келиб аёлининг ҳузурига тўсатдан кириши макруҳ эканлиги айтилган. Аммо яқин сафарда бўлган киши кечаси хотинининг ҳузурига киришининг зарари йўқдир.

Шунингдек, хотини эрининг қачон келишини билса, хоҳлаган вақтда киришининг зарари йўқдир. Қайтариқнинг сабаби зоил бўлгани учун. Бу қайтариқ эса, тўсатдан келиб қолиш ва унинг келиши кутилмаган ҳолда рўй бериши сабаблидир.

Бу қарашни Ҳазрат Жобирнинг юқорида айтилган ҳадиси қувватлайди: “Аёлинг олдига чиройли ҳолатга келмагунингча ва у тўзиган сочларини тарамагунича кирмагин”.

Сафардан қайтиб келиб уйига кирган киши қуйидаги ҳадисда келтирилган сўзни айтмоғи мустаҳабдир.

Ҳазрат Ибн Аббос (розияллоҳу анҳу)дан: «Жаноб Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) сафардан қайтиб, аҳлларига кирганларида: “Тавбан, тавбан, ли-Раббино авбан, ла йуғодиру ҳуббан”, дер эдилар. (Маъноси: «Қайтганимизда Раббимизга “тавба-тавба”, деб айтурмиз. (Номаи аъмолимизда бирор) гуноҳ қолдирмаслигини тилаймиз».) (Ибн Сунний ривояти).

Сафардан келган кишига: “Алҳамду лиллаҳиллазий са­ламака, алҳамду лиллаҳиллазий жамаъа ашшамла бика”, дейишлари мустаҳабдир. (Маъноси: “Сени саломат қилган Аллоҳга ҳамд бўлсин! Сен билан тўплаб, жам қилган Аллоҳга ҳамд бўлсин!”)

Ҳазрат Ойша (розияллоҳу анҳо) бундай деган: «Жаноб Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) ғазотдан келиб, уйга кирганларида, ул зотга пешвоз чиқиб, қўлларидан ушладим-да: “Алҳамду лиллаҳиллазий насорака ва аъаззака ва акрамака” деб айтдим». (Маъноси: “Сизга нусрат бериб, азиз қилиб, ҳурмат этган Аллоҳ таолога ҳамд бўлсин!”) (Ибн Сунний ри­вояти).

Дунёвий сафар турлари ва одоблари, зикр-дуолари ва ҳукмларига тўхталиб ўтганимиздан сўнгра абадий бўлган охират сафарига боғлиқ энг муҳим мавъизаларнинг баъзисига тўхталмоқни ирода қилдик. Бу мавъизаларни улуғ саҳобий Ҳазрат Абу Дардо (розияллоҳу анҳу) айтганлар.

Бир кун Абу Дардо Каъбаи муаззама ёнида туриб, атрофдагиларга қараб: “Биронтангиз сафарга чиқмоқчи бўлса, йўл тадорикини кўрмайдими?” дедилар.

“Ҳа, таъминот ҳозирлайди”, дейишди.

Шунда Абу Дардо: “Охират сафари сизнинг сафарингиздан узоқроқ ва оғирроқдир”, деди. Улар: “Бизга охират сафари таъминоти хусусида айтинг!” дейишди.

Шунда Абу Дардо (розияллоҳу анҳу): “Ишларнинг улуғлиги учун ҳаж қилинглар, қабрдаги ёлғизликни даф этиш учун кечаси лоақал икки ракат намоз ўқинглар, ҳамма тўпланадиган Кун (Маҳшар куни) узунлиги учун қаттиқ иссиқ бўлган кунларда рўза тутинглар”, дедилар.

Луқмони Ҳакимнинг ўғлига қилган васиятларидан:

“Эй ўғлим! Мен сенга саккиз ишни васият қиламан. Агар сен уларни қилсанг, дунё ва охиратда бахтли бўлурсан. Намозда қалбингни сақла (яъни, қалбинг намозда дунёни ўйламасин), одамлар уйидан кўзингни сақла (яъни, кўзинг ҳар томонга боқавермасин), одамлар ичида тилингни сақла (яъни, жим тургин), ҳалқумингни пок сақла.

Икки нарсани доим эсла, икки нарсани эса унут. Аллоҳни ва ўлимни мудом эсла, одамларга қилган яхшилигингни ва одамларнинг сенга қилган ёмонликларини унут”.

Умар ибн Абдулазиз (розияллоҳу анҳу) айтади:

“Албатта, ҳар қандай сафар учун, шак-шубҳасиз, тайёргарлик кўрилади. Шундай экан, дунёдан охиратга қиладиган сафарларингиз учун тақвони йўл озуқаси қилинглар. Савоб ва азобдан ни­мани тайёрлаб қўйилганини ўз кўзи билан кўрган кишидек бўлингларки, шунда (яхши амалга) қизиқиб, (ёмон ишлар қилишдан) қўрқурсизлар. Орзуни узоқ қилмангларки, қалбларингиз қо­тади. Аллоҳга қасамки, бирон орзуни узун қилган одам, кечасидан сўнг тонгни қарши оладими ёки йўқми, тонг отгандан сўнг кечани ўтказадими-йўқми, киши буни билолмайди. Кўпинча булар ўртасида ўлим чангаллари бўлади…”

Умар ибн Абдулазиз (розияллоҳу анҳу)нинг яна бир васиятларидан:

“Аллоҳ таоло сизларни беҳуда яратмади. Ишларингиздан биронтасини бекорга қўймади. Ким Аллоҳ раҳматидан чиқса, у зиёнга учрайди ва кенглиги осмонлар ва Ердай бўлган Жаннатдан маҳрум бўлибди. Кўп нарса эвазига оз нарсани, боқийнинг эвазига фонийни ва тинчлик эвазига эса хавф-хатарни сотиб олибди…”

Бир замонлар Балх шаҳзодаси бўлган, кейинчалик солиҳ зот бўлиб танилган Иброҳим Адҳамдан: “Нима учун мол-дунёдан, салтанатдан воз кечдингиз?” деб сўрашганда, ул зот: “Уч нарса учун”, деб жавоб берган:

Биринчи: Йўлнинг узоқ эканин кўрдим, ваҳоланки, мен билан озуқа йўқ.

Иккинчи: Қабрни қўрқинчли бўлишини кўрдим ва мен билан у ерда ҳамроҳ йўқ.

Учинчи: Жаббор Аллоҳ таолонинг ҳукм чиқарувчи эканлигини билардим ва мен билан (фойдамга) ҳужжат йўқ, мендан уни тўсувчи ҳам йўқ”.

Сўзимиз сўнгида айтамизки, азиз биродарлар, бу дунё зийнатлари ва матоҳлари нечоғли гўзал бўлмасин, бу дунё ҳаёти қанчалар узун кўринмасин, бизлар бир нарсани асло унутмаслигимиз лозим: барчамиз бу дунёга охират ҳаёти учун тайёргарлик кўриш мақсадида келган мусофирлармиз. Шу боис, бу дунёда қиладиган ишларимиз фақатгина эзгулик ва савобли ишлардан иборат бўлган нурафшон йўл бўлмоғи, қабиҳлик ва зулм каби залолат­дан сақланмоғимиз жуда зарур.

Аллоҳ таоло охиратимиз хайрли бўлмоғини насиб айласин!

[1] 91Кундузи деб қайдланиши аксар ҳолатларда келганларига эътиборандир.

[2]20 Мадина яқинидаги жой номи.

[3]21 Яъни, кечаси аёллар (хотинлар)и олдига кириб боришдан қайтардилар.

 

Усмонхон АЛИМОВнинг

“Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг муборак васиятлари” китобидан (2-жилд)

Асар “Мовароуннаҳр” нашриётида чоп этилган.

Нашриётдан харид нархи 26 000 сўм

  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • padibet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor 777
  • slot gacor
  • ayamjp
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor hari ini
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • rejekibetapk77.online -hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • bandar togel
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot 5k
  • slot depo 5k
  • toto slot
  • slot gacor
  • toto
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • hongkong pools
  • depo 5k
  • situs toto
  • situs toto
  • situs togel
  • situs togel
  • hk pools
  • situs toto
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot gacor
  • bandar togel
  • desabet
  • toto togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4d
  • situs toto
  • desabet
  • toto slot
  • toto slot
  • slot gacor
  • judi bola
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4D
  • kudamania
  • rejekibet
  • situs togel
  • slot gacor
  • toto togel
  • Slot Gacor Hari Ini
  • toto togel
  • kudamania
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot dana
  • situs toto
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • situs toto
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • judi bola
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • situs togel
  • toto slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot resmi
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot dana
  • hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • desabet
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • slot gacor
  • desa bet
  • desabet
  • Kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot resmi
  • situs hk pools
  • desabet
  • slot gacor
  • slot hoki
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • kuda hoki
  • desabet
  • situs judi
  • desabet
  • situs gacor
  • desabet
  • situs gacor
  • desa bet
  • desabet
  • toto
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • desabet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot 5k
  • desa bet
  • slot gacor
  • situs gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet