Мақолалар

Ҳасса билан юриш маданияти

Чоп этилди Mart 26, 2021 Ҳасса билан юриш маданиятиda fikr bildirishni o'chirish

Аллоҳнинг қудрати ва буюк мўъжизаси ила яралган биринчи инсон Одам Ато сафийюллоҳ ёруғ дунёга бунёд бўлгач, фойдаланган энг биринчи буюмлардан бири ҳасса бўлган экан. Зеро, бизгача етиб келган ривоят ва ҳадислардан маълумки, пайғамбарларимиз Одам Ато сафийюллоҳ, Нуҳ алайҳиссалом, Солиҳ алайҳиссалом, Шуъайб алайҳиссалом, Мусо алайҳиссалом, Шамъун алейҳиссалом, Сулаймон алайҳиссалом, Довуд алайҳиссалом ва Муҳаммад алайҳиссалом ҳассага таяниб юришган. Уларнинг айримлари қўдаги ҳассалари билан ўз қавмлари ва душманларига кўплаб мўъжизалар кўрсатишган. Пайғамбарлар вафот топишгач, уларнинг ҳассалари авлоддан авлодга ўтиб келган. Демак, ҳассага таяниш суннат амаллардан бўлиб, ҳасса билан юриш маданиятига ҳурмат-ла қараш керак экан.

Бинобарин, бугун мен ҳасса билан юриш маданияти борасида айрим мулоҳазалар билан ўртоқлашиб ўтишни ният қилдим. Зеро, ҳассага таяниб юрадиган кишига қулай бўлиши, унинг атрофидаги одамларга эса ноқулайлик туғилмаслиги учун ҳасса олиб юриш қоидаларидан бохабар бўлиш фойдадан холи бўлмайди. Чунки бундай қоидалар одоб-ахлоқ меъёрларига ҳам, оддий хавфсизлик ва санитария талабларига ҳам дахл қилади.

Аввало, одамларга жароҳат етказиб қўймаслик учун ҳассани силкитиб, айлантириш, бировнинг танасига ниқташ ёки ҳассадан таёқ ўрнида фойдаланиб, одам уриш мумкин эмаслиги ҳаммага тушунарли бўлиб, бу масалада ортиқча изоҳга ҳожат бўлмаса керак. Боадаб инсон ўз ҳассаси билан тўғри муомала қилиб, одоб-ахлоқ ва орасталик меъёрларига амал қилиб юради.

У ёки бу кишини ҳасса билан кўрсатиш, умуман айтганда, ҳассадан кўрсаткич таёқ сифатида фойдаланиш ҳам ношоён хатти-ҳаракат ҳисобланади. Чунки бундай ҳаракат одамни оёқ билан кўрсатиш билан баробар ҳаракатдир.

Ҳассага таянган шахс кўчада аёл киши билан юрар экан, ҳамроҳининг ергача тушган узун этагини ҳассаси билан босиб олиб, ноқулай аҳволга солиб қўймаслиги учун шундай қилиши лозимки, аёл киши унинг ҳасса ушламаган қўли томонида борсин.

Бирор-бир амални бажариш, дейлик қўл бериб саломлашиш, ҳамёндан пул чиқариб, харид қилинган мол пулини тўлаш учун ҳасса чап қўлга олинади ёки тутқаси билан чап қўл билагига осилади.

Ҳасса хонадонда, одатда, даҳлизга бадиий безак бериш вазифасини ҳам ўтайдиган ҳасса сақлаш таглиги ёки махсус сопол вазага жойлаштирилади. Агар бундай таглик бўлмаса, ҳасса даҳлиз бурчагига суяб ёки кийим илиш илгагига махсус сиртмоқ воситасида илиб қўйилади. Хонадон ичида ҳам ҳассасиз юра олмайдиган киши санитария нуқтаи назаридан иккита ҳассага: кўчада ва хонадон ичида тутиладиган ҳассаларга эга бўлгани маъқул.

Меҳмонга борганда ҳам ҳассани имкон қадар даҳлизда қолдирган яхши. Хонадон ичида ҳам ҳассасиз юра олмайдиган меҳмон ҳассанинг учини яхшилаб артиб, сўнг қўлни ювиб ўтиради. Мезбон ҳам ўз навбатида, меҳмоннинг даҳлизда қолган ҳассасига ёш болалар тегмаслигини кузатиб бориши лозим.

Намозхон кишининг ҳасса билан масжидга кириши борасида ҳам алоҳида тўхталиб ўтмоқчиман.

Ҳасса киши учун «қўшимча оёқ» вазифасини ўтар экан, унинг учини пояфзал сифатида кўрмоқ даркор. Пояфзал билан эса маълумки, хонақоҳга кирилмайди. Таассуфки, шахсан мен масжидларимизда, ҳар қалай ўзим кирган масжидларда, ҳасса учун атайин ясалган тагликлар кўрмаганман. Бинобарин, айримлар ҳассасини қаёққа қўйишни билмай, ўзи билан олиб юрганини, ё пояфзаллар токчасига бир амаллаб жойлаштирганини кузатганман. Ушбу масалани масжидларимиз маъмуриятлари бир ўйлаб кўришса бўлар экан.

Хонақоҳда ҳам ҳассасиз юра олмайдиган намозхонлар-чи, улар қандай йўл тутишлари керак? 

Ҳасса таяниб юрадиган қарияларимиз буни яхши билишади, албатта, аммо ушбу ортопедик буюмни мен каби эндигина қўлга олган намозхонларга қандай йўл тутиш кераклигини эслатиб ўтилса, ёмон бўлмайди, деб ўйлайман.

Ичкарида ҳам ҳассасиз юра олмайдиган намозхон ёнида алоҳида дастрўмол олиб юриши, хонақоҳга етганда ҳассасини тескарисига айлантириб, ерга теккизиладиган учини ушбу дастрўмол билан ушлаши, гилам-жойнамоз устида ҳассанинг тутқасини тираб кириши лозим.

Ҳасса олиб юриш маданияти борасида айтмоқчи бўлган гапим ҳозирча шу, қўшимча фикр-мулоҳазалар бўлса, марҳамат, изоҳларда кутиб қоламан.

Шокир Долимов
Azon.uz’нинг ҳарбий-сиёсий шарҳловчиси,
истеъфодаги подполковник

  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • padibet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor 777
  • slot gacor
  • ayamjp
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor hari ini
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • rejekibetapk77.online -hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • bandar togel
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot 5k
  • slot depo 5k
  • toto slot
  • slot gacor
  • toto
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • hongkong pools
  • depo 5k
  • situs toto
  • situs toto
  • situs togel
  • situs togel
  • hk pools
  • situs toto
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot gacor
  • bandar togel
  • desabet
  • toto togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4d
  • situs toto
  • desabet
  • toto slot
  • toto slot
  • slot gacor
  • judi bola
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4D
  • kudamania
  • rejekibet
  • situs togel
  • slot gacor
  • toto togel
  • Slot Gacor Hari Ini
  • toto togel
  • kudamania
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot dana
  • situs toto
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • situs toto
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • judi bola
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • situs togel
  • toto slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot resmi
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot dana
  • hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • desabet
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • slot gacor
  • desa bet
  • desabet
  • Kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot resmi
  • situs hk pools
  • desabet
  • slot gacor
  • slot hoki
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • kuda hoki
  • desabet
  • situs judi
  • desabet
  • situs gacor
  • desabet
  • situs gacor
  • desa bet
  • desabet
  • toto
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • desabet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot 5k
  • desa bet
  • slot gacor
  • situs gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet