Мақолалар

Гуноҳларнинг каттаси

Чоп этилди Mart 7, 2026 Гуноҳларнинг каттасиda fikr bildirishni o'chirish

Бозорда у-бу харид қила туриб, тўсатдан икки аёлнинг жанжаллашаётганига кўзим тушди. Бир-бирини шундай ҳақоратлар эдики, ўтган-кетганлар бу сўзлардан хижолат бўлиб, уларга тескари қараганча ўтарди. Ўшанда инсон тили билан қанчалик тубанликка юз тутишию у орқали қиёфаси буткул бошқа тусга киришини англадим.

Бир танишникига меҳмонга бордик. У тили энди чиққан неварасини эркалаб, “бир сўкиб қўйинг”, дея уни гапиришга ундади. Гўдак, нимадир деб ғудради. Невараси ҳақиқий эркакнинг ишини қилгандек бобо ғурурланиб қўйди. Биз учун оддий туюлган бу ҳолат аслида катта фожиа. Чунки сўкиш нималигини билмаган бола эртага бундан-да уятли сўзларни ўрганиб, ахлоқсиз бўлиб улғаяди.

Бугун сўкиниш кимлар учундир оддий сўзлашув услуби, кимлар учун эса ўта уятли. Аммо кўпчиликнинг жаҳли чиққанида сўкиниш одати бор. Айниқса, кўча-кўйда ёшларнинг бир-бирига уят сўзлар билан муомала қилаётганини кўриб, дилинг хира бўлади. Нима деяётганини англаяптмикин, деб ўйлайсан, киши. Баъзи эс-ҳушини таниган кишилар ёки кекса отахонларнинг ҳам оғзидан шундай сўзлар чиқиши ачинарли. Улар фарзанду неваралари олдида бемалол уят сўзларни қўшиб гапиради. Бу билан уларга намуна бўлаётганларини англаб етмайдилар ҳам. Аёллар орасида ҳам шундай бадхулқлик учраётгани ташвишлидир. Бундай оналар боласига қандай тарбия беради?

Динимиз инсонни хушхулқ бўлишга чақиради. Бу борада Расулуллоҳ алайҳи ва саллам барчамизга ўрнакдир. Қуръони каримда: “Албатта, Сиз буюк хулқ узрадирсиз!” (Қалам сураси 4-оят), дея марҳамат қилингани ҳам шундан. Набий алайҳиссаломнинг ўзлари эса: “Мен гўзал хулқларн такомиллаштириш учун юборилганман” деганлар ва умматга намуна бўладиган ҳаёт кечирганлар.

Алҳамдулиллаҳ, кейинги йилларда кўплаб юртдошларимизнинг диний саводи ошиб, масжидларимизда эмин-эркин намоз ўқияпти, ҳалол-ҳаромга эътибор бериб, имкон қадар динимиз арконларига амал қиляпти. Оммавий ахборот воситалари, интернет ва ижтимоий тармоқларда ҳам доимий диний-маърифий сабоқлар бериб бориляпти. Шундай бўлса-да, юртдошларимиз орасида динимиз мазмун-моҳиятини тўлиқ англаб етмаган, динни фақат ибодат қилиш деб тушунадиган кишилар учрамоқда. Улар ўзларини мўмин санайди, лекин ўзгалар билан арзимас нарса учун тортишади, ҳақорат қилиб сўкади, ҳатто ёқалашишгача боради. Туришидан мўмин-қобилдек кўринган йигит эса вақти келганда шундай фаҳш сўзлар билан гапирадики, унинг оғзига қараб қоласан, киши. Ижтимоий тармоқларда ҳам айримлар беҳаё сўзлар билан чиқиш қилишига нима дейиш мумкин?

– Шариатимизда сўкинишнинг ҳукми – ҳаром. У ижтимоий алоқаларнинг бузилишига, инсонларнинг ҳақоратланишига олиб келадиган бадхулқликдир. Шунинг учун ҳам Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам сўкишни қаттиқ қоралаганлар, – дейди Фатво маркази бош мутахассиси Ҳикматуллоҳ домла Тоштемиров. – Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Мусулмон кишини сўкиш фосиқликдир. У билан уришиш эса куфрдир”, деганлар (Имом Бухорий ривояти). Фосиқлик – катта гуноҳ. Шариат кўрсатган чегарадан чиқиб, гуноҳ ишларни қилувчилар фосиқ ҳисобланади. Фисқ диндан чиқишнинг бошланиши бўлиб, тавба қилмасдан, ўша гуноҳни давом эттирса ва уни ҳалол санаса, диндан чиқади. Шунинг учун ҳам ҳадиси шарифда сўкиш фисқ, уриши эса куфр дейилмоқда. Чунки фисқ куфрга олиб борганидек, сўкиш ҳам уришга олиб боради.

Икки киши ўзаро тортишиб қолса, биринчи бўлиб сўкинган одамга иккинчи киши ҳам қўшилмаслиги керак. Биринчи шахс уни сўкиш билан катта гуноҳ қилди, ўзининг беодоб, пасткаш эканлигини кўрсатди. Энди иккинчи киши у билан тенглашмаслиги шарт. Ниёз ибн Ҳимор розияллоҳу анҳу қуйидагиларни айтади: «Мен Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва салламга: “Ё Расулуллоҳ! Бир одам мени сўкса, у ўзимдан паст бўлса, ундан ғолиб келадиган бўлсам, менга бирор нарса бўладими?” деб сўрадим. У зот: “Икки сўкишган, обрўсини тўкаётган ва ёлғон гапираётган кишилар икки шайтондир”», дедилар (Имом Ибн Ҳиббон ривояти).

Бу билан Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам ўзини сўккан одамга жавоб қайтаришга изн бермай, агар шундай қилса, икки беодоб шайтоннинг бири бўлиб қолишини тушунтирдилар.

Абдуллоҳ ибн Амр розияллоҳу анҳу ривоят қилган ҳадисда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Кабира гуноҳларнинг каттаси инсоннинг ўз ота-онасини лаънатламоғидир”, дедилар. Шунда: “Эй Аллоҳнинг Расули! Қандай қилиб одам ўз ота-онасини лаънатлайди”, деб сўралди. У зот соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Бир одам бировнинг отасини сўкса, у ҳам бунинг отасини сўкади, онасини сўкса, онасини сўкади”, дедилар (Имоми Бухорий ривояти).

Каҳф сурасида бундай баён қилинади: «Бас, гуноҳкорларнинг унда (битилган) нарсалардан даҳшатга тушиб: “Ҳолимизга вой! Бу қандай китобки, на кичик ва на катта (гуноҳни) қолдирмай, барчасини ҳисоблаб қўйибди? ” дейишларини кўрурсиз » (49-оят).

Эрта биз ҳам шу аламли ҳолга тушмаслик учун одобимизни, муомаламизни ислоҳ қилайлик. Тилимиздан Аллоҳ қаҳр қиладиган сўзлар эмас, балки У рози бўладиган калому зикрлар чиқсин. 

Бобур МУҲАММАД

  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • padibet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor 777
  • slot gacor
  • ayamjp
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor hari ini
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • rejekibetapk77.online -hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • bandar togel
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot 5k
  • slot depo 5k
  • toto slot
  • slot gacor
  • toto
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • hongkong pools
  • depo 5k
  • situs toto
  • situs toto
  • situs togel
  • situs togel
  • hk pools
  • situs toto
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot gacor
  • bandar togel
  • desabet
  • toto togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4d
  • situs toto
  • desabet
  • toto slot
  • toto slot
  • slot gacor
  • judi bola
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4D
  • kudamania
  • rejekibet
  • situs togel
  • slot gacor
  • toto togel
  • Slot Gacor Hari Ini
  • toto togel
  • kudamania
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot dana
  • situs toto
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • situs toto
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • judi bola
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • situs togel
  • toto slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot resmi
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot dana
  • hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • desabet
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • slot gacor
  • desa bet
  • desabet
  • Kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot resmi
  • situs hk pools
  • desabet
  • slot gacor
  • slot hoki
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • kuda hoki
  • desabet
  • situs judi
  • desabet
  • situs gacor
  • desabet
  • situs gacor
  • desa bet
  • desabet
  • toto
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • desabet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot 5k
  • desa bet
  • slot gacor
  • situs gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet