Мақолалар

Рост – юздан, ёлғон кўздан билинар

Чоп этилди Yanvar 17, 2026 Рост – юздан, ёлғон кўздан билинарda fikr bildirishni o'chirish

Одатда одамлар ёлғонга унчалик ҳам эътибор беравермайдилар. Кўпчилик ёлғон ёлғончининг ўзига маънавий зарар келтиради холос, деб ўйлайди. Аслида ёлғон йўлида учраган барча нарсага олов пуркаб, куйдириб, ёндириб, янчиб ўтувчи аждаҳо каби зарар етказади. Ҳатто ҳаётнинг барча соҳаларини бирин-сирин фалокатга учратиши ҳам мумкин. Шу сабабли Исломда ёлғон қатъий қораланган.

Қуръони каримда жаннат аҳлига бериладиган неъматлар таровати уларнинг юзида намоён бўлиши, шунингдек, дўзах эгаларининг тортадиган азоби ҳам юз ифодаларида акс этиши баён этилган.

Жаннат аҳли ҳақида келган оятларга назар солсак: “Уларнинг юзларини қоралик ҳам, хорлик ҳам қопламас” (Юнус сураси, 26-ояти); “Уларнинг юзларида сажда асоратидан (қолган) белгилари бордир” (Фатҳ сураси, 29-оят); “У кунда баъзи юзлар яшнаб турувчи” (Қиёмат сураси, 22-оят). “Уларнинг юзларида неъматларнинг тароватини (бир қарашда) билиб оласиз” (Мутоффифин сураси, 24-оят);“(Бошқа бир) юзлар эса у кунда (неъматлардан) мамнун” (Ғошия сураси, 8-оят).

Дўзах эгаларининг сифатлари ҳам турли оятларда бир хил, яъни юз ифодалари билан тасвирланган: “Уларнинг юзлари гўё зулматли туннинг бир бўлаги билан қоплангандекдир” (Юнус сураси, 27-оят); “Юзларини олов ўраб олур” (Иброҳим сураси, 50-оят); “Юзларини ўт куйдиргач, улар у ерда бадбашара бўлиб қолувчидирлар” (Муъминун сураси, 104-оят); “Юзлари оловда айлантириладиган кунда” (Аҳзоб сураси, 66-оят); “Қиёмат кунида Аллоҳ шаънига ёлғон сўзлаган кимсаларни юзлари қорайган ҳолда кўрасиз” (Зумар сураси, 60-оят).

* * *

Биринчидан: Қуръони каримда мунофиқларнинг ёлғон ва нифоқ аломатлари юзларида ошкор бўлиши баён қилинди. “(Эй Муҳаммад!) Агар хоҳласак, албатта, Сизга уларни (мунофиқларни) кўрсатиб (танитиб) қўйган бўлур эдик, у ҳолда Сиз уларни сиймоларидан таниб олган бўлур эдингиз. (Қасамки, энди) албатта, Сиз уларни сўз оҳанги (услуби)дан таниб олурсиз” (Муҳаммад сураси, 30-оят). Демак, мунофиқларни уларнинг турқи-тароватидан, яъни юз ифодаси, хатти-ҳаракати ёки сўз оҳангидан ажратиб олиш мумкин.

Иккинчидан: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Ёлғончиликдан сақланинглар. Зеро, ёлғончилик фожирликка (гуноҳкорликка), фожирлик эса дўзахга бошлайди. Банда ёлғон гапириш ва ёлғончиликка интилишда давом этаверади, ниҳоят Аллоҳ ҳузурида ёлғончи деб ёзилади», деб огоҳлантирганлар (Имом Бухорий ривояти).

Абдуллоҳ ибн Маъсуд розияллоҳу анҳу: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам доимо кишининг рост ёки ёлғон гапираётганини билганлар”, деган (Имом Ибн Саъд ривояти). Яна Набий алайҳиссалом: “Мўминнинг фаросатидан қўрқинглар, у Аллоҳнинг нури (назари) билан қарайди”, дёб марҳамат қилганлар (Имом Термизий ривояти). Ушбу ҳадис мўмин киши ақли билан юздаги ифода, овоздаги тараддуд каби хатти-ҳаракат орқали ёлғонни пайқаб олиши мумкинлигига ишора қилинмоқда.

Учинчидан: Имом Ғаззолий раҳимаҳуллоҳ “Иҳёу улумуд дин” асарида: “Ёлғончи гапини яшириши мумкин, лекин ҳолатини яширолмайди. Кўзда ёлғон сўзламайдиган нутқ, юзда назардан яшириб бўлмайдиган ўзгаришлар бор”, деган.

Тўртинчидан: Тадқиқотлардан маълум бўлишича, киши ёлғон гапираётганида назарини олиб қочишга уринади. Чунки бу вақтда юзи ёки оғзи атрофида майда-майда қисилишлар кўпаяди. Пешона ва оғиз мускулларнинг таранг тортилиши кузатилади. Бу кашфиётлар асрлар оша мусулмон уламоларнинг “Ёлғон юзда акс этади”, деган қарашларига мувофиқ келади.

Дёмак, Қуръон, суннат ва ула моларнинг сўзлари ҳамда тадқи қотлар натижаси шуни кўрсатадики, киши ёлғонини яширолмайди. Аллоҳ таоло ёлғонни юз ифодаси ва овоз оҳангидан фош қилади: “Жинояткорлар сиймоларидан билиниб турар” (Раҳмон сураси, 41-оят). Аллоҳ барчамизни гуноҳ ишлардан четлаштирсин, Ўзи рози бўладиган ишларга йўлласин. У марҳаматли ва саховатли Зотдир.

Исломшунос Раъно ЗОКИРОВА (Вобкент тумани) тайёрлади.

(Ю. Комилова уюштирди).

“Ҳидоят” журналининг 2025 йил 12-сонидан

http://hidoyatuz.taplink.ws

  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • padibet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor 777
  • slot gacor
  • ayamjp
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor hari ini
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • rejekibetapk77.online -hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • bandar togel
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot 5k
  • slot depo 5k
  • toto slot
  • slot gacor
  • toto
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • hongkong pools
  • depo 5k
  • situs toto
  • situs toto
  • situs togel
  • situs togel
  • hk pools
  • situs toto
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot gacor
  • bandar togel
  • desabet
  • toto togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4d
  • situs toto
  • desabet
  • toto slot
  • toto slot
  • slot gacor
  • judi bola
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4D
  • kudamania
  • rejekibet
  • situs togel
  • slot gacor
  • toto togel
  • Slot Gacor Hari Ini
  • toto togel
  • kudamania
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot dana
  • situs toto
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • situs toto
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • judi bola
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • situs togel
  • toto slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot resmi
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot dana
  • hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • desabet
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • slot gacor
  • desa bet
  • desabet
  • Kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot resmi
  • situs hk pools
  • desabet
  • slot gacor
  • slot hoki
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • kuda hoki
  • desabet
  • situs judi
  • desabet
  • situs gacor
  • desabet
  • situs gacor
  • desa bet
  • desabet
  • toto
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • desabet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot 5k
  • desa bet
  • slot gacor
  • situs gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet