Мақолалар

Сизларга уйлар, соялар, кийимлар қилди…

Чоп этилди May 20, 2026 Сизларга уйлар, соялар, кийимлар қилди…da fikr bildirishni o'chirish

Шояд, мусулмон бўлсангиз…

“Аллоҳ сизга уйларингизни оромгоҳ қилди. У сизга чорва ҳайвонларининг терисидан кўчадиган ва қўним топадиган кунингизда осон кўтариладиган уйлар қилди. Уларнинг жунлари, юнглари ва қилларидан маълум вақтгача фойда ва мато бўладиган қилди. Аллоҳ сизга Ўзи яратган нарсалардан соялар қилиб қўйди ва сизга тоғлардан бошпаналар, иссиқдан сақлайдиган кийимлар ва зарбадан сақлайдиган кийимлар қилиб қўйди. Шундай қилиб, У сизларга Ўз неъматини батамом қилиб берди. Шояд, мусулмон бўлсангиз” (Наҳл сураси, 80–81-оятлар).

“Аллоҳ сизга уйларингизни оромгоҳ қилди” оятининг зоҳири “Аллоҳ таоло уйлардан бошқа ором олинмайдиган жойларни ҳам яратиб берган”, деган маънони англатади. Чунки Аллоҳ таоло оятда: “Аллоҳ сизга уйларингизни оромгоҳ қилди”, деди.

Шу маъно қуйидаги оятда ҳам бор: “Маскан бўлмаган, сиз учун фойда бор уйларга (изнсиз) киришингизда гуноҳ йўқдир. Аллоҳ нимани ошкор қилаётганингизни ва нимани беркитаётганингизни билади” (Нур сураси, 29). Бундай жойларга масжидлар, работлар ва шунга ўхшаш бошқа жойлар ҳам киради.

Аллоҳ таоло Ўзи берган катта неъмат, инъомни башарият билиши учун бу оятни зикр қилган бўлиши мумкин. Зеро, Аллоҳ таоло Ерни инсониятга қароргоҳ, тоғлар билан мустаҳкамланган жой қилиб қўйди. Чунки Ер аввал бир жойда қарор топмайдиган нарса эди. Ояти карималарда айтилганидек, унда тоғларни қозиқ қилиб қўйди. Ёки оятдаги (من (зиёда ҳарф бўлиши мумкин. Шунда оятнинг маъноси бундай бўлади: “Ерда Аллоҳ таоло сизлар яшайдиган уйларни яратиб қўйди”.

“Аллоҳ сизга уйларингизни оромгоҳ қилди” оятининг икки хил талқини бор. Биринчиси, Аллоҳ таоло сизларга Ерни бўйсундириб қўйди ва ҳатто ундан ўзингизга яшайдиган маскан, жой қура олдингиз. Иккинчиси, оят “Ерда қандай бино қуришни Аллоҳ таоло сизларга таълим бер ди” маъносида бўлиши мумкин. Буни Аллоҳ таоло таълим бермаганида, албатта, сизлар Ерда уй қура олмасдингиз. Бу билан Аллоҳ таоло бандаларига Ўз неъматларини эслатмоқда.

Аллоҳ таолонинг “Аллоҳ сизга уйларингизни оромгоҳ қилди. У сизга чорва ҳайвонларининг терисидан кўчадиган ва қўнадиган кунингизда осон кўтариладиган уйлар қилди” ояти мўътазилийларнинг сўзига раддия бўлади. Чунки уй қуриш банданинг феъли бўлишига қарамай, оятда: “Аллоҳ таоло Ерда инсониятга уй қилди”, деб хабар берилди. Бу хабар банданинг феълига Аллоҳ таоло нинг таъсири борлигига далолат қилади.

“У сизга чорва ҳайвонларининг терисидан кўчадиган ва қўнадиган кунингизда енгил кўтариладиган уйлар қил ди”. Таъвил аҳли оятни “чорваларнинг юнгидан” деб изоҳ лаган. Юнги терисидан ўсиб чиққани, юнги терисидан ажратиб олингани сабабли Аллоҳ таоло оятда юнгни терига боғлаган.

“Асвафун” сўзидан қўйнинг юнги, “авбарун” сўзидан туянинг юнги, “ашъарун” сўзидан эчкининг юнги ирода қилинган.

“Кўчадиган… кунингизда…” Яъни, “сафарингиз, сайрингиз кунида” маъносини англатади. Абу Авсажа “кўчадиган… кунингизда…” иборасини “сайр қиладиган кунингиз” деб талқин этган. Араб тилида “зоъана, язъану” сўзлари “сайр қилиш” маъносини англатади. Баъзилар “қўним топадиган кунингизда” иборасини “шаҳарда истиқомат қиладиган кунингизда”, деб талқин этган. Яна баъзилар: “Сафарда бирор жой га тушган пайтингизда”, деб изоҳлаган.

Оятдаги “жаъала” сўзининг икки хил талқини бор. Мисол учун, “Аллоҳ сизга уйларингизни оромгоҳ қилди” оятида “жаъала” сўзи “бўйсундириш” ва “таълим бериш” маъноларида бўлиши мумкин. Аллоҳ таоло тупроқдан уй қуриш маъносида “уйларингизни оромгоҳ қилди” оятини зикр этган. Бироқ теридан, туя юнгидан, эчки юнгидан ясалган уйларга тўхталмаган. Балки тупроқдан бўлган уйларни зикр қилиб, шунинг ўзи билан кифояланиб, такрорламаган бўлиши мумкин. Ёки олдинига очиқ­ойдин баён қилиб, кейин қисқа тарзда зикр этган бўлиши мумкин.

“Асасун” сўзи билан “рийшун” сўзлари си ноним, яъни “уй жиҳозлари” маъносида келиши мумкин. Баъзилар “асасун” сўзини “ки йим­кечак”, “фойдали нарса” маъноларида қўллайди.

“Маълум вақтгача… мато бўладиган қилди”. Оятдаги “матаъан ила ҳийн” ибораси “Уй жиҳозлари чириб яроқсиз ҳолатга келиб қолгунча” ёки “йўқ бўлиб кетгунча” деган маъноларда бўлиши мумкин.

Оятдаги “соялар қилиб қўйди” ибораси “соя берадиган уйлар қилди” деган маънони англатади. Оят “дарахтлар”, “шалварлар”, “кўйлаклар” деган маъноларни ҳам англатади. “…Сақлайдиган”, яъни “авратингизни тўсадиган”. Имом Қуртубий “соялар қилиб қўйди” иборасини “дарахтлар” ва тоғларнинг соялари деб тафсир қилган.

“…Сизга тоғлардан бошпаналар… қилиб қўйди” ояти тоғлардаги иссиқ ва совуқдан сақлайдиган ғорлар, уйлар маъносида бўлиши мумкин. “…Сизларга иссиқдан сақлайдиган кийимлар… қилиб қўйди”, яъни кўйлак ва совутлар қилиб қўйди. Ояти каримада зикри келган уйлар, тоғдаги ғорлар, кийим­кечаклар инсонни иссиқдан, совуқдан, душманнинг ҳужумидан сақлайди. “ Шун дай қилиб, У сизларга Ўз неъматини батамом қилиб берди”, яъни турли ноз­неъматларни яратиб берди.

 “…Сизларга иссиқдан сақлайдиган кийимлар … қилиб қўйди”, яъни иссиқ ва совуқдан асрайдиган кийим­кечакларни Аллоҳ таоло яратиб берди. Оятда “иссиқ” сўзини зикр қилиш орқали Аллоҳ таоло “совуқ” сўзини ҳам ирода этган. Бироқ “иссиқ” сўзи унга ҳам далолат қилгани учун “совуқ” сўзи зикр қилинмади.

“Шундай қилиб, У сизларга Ўз неъматини батамом қилиб берди”. Ислом дини ва Ўзининг ҳужжатини иқрор қилишларингиз учун Аллоҳ таоло сизларга неъматларини тугал ато этганини зикр қилмоқда. Бу ўриндаги “неъмат” сўзи ҳам юқорида зикр қилинган маъноларни англатади. У сўз “расул” маъносида бўлиши ҳам мумкин.

“Шоядки, мусулмон бўлсангиз”. Бу сурадаги неъматлар, оятлар “лаъалла (шоядки)” сўзи билан зикр қилинган. Яъни “шоядки, мусулмон бўлсангиз”, “шоядки, шукр қилсангиз”, “шоядки, ҳидоят топсангиз” ва ҳоказо. Буларнинг барчасида “лаъалла” сўзи битта маънода бўлиши ҳам, ҳар бир ўринда ҳар хил маънода бўлиши ҳам мумкин.

“Шундай қилиб, У сизларга Ўз неъматини батамом қилиб берди. Шоядки, мусулмон бўлсангиз”. Аллоҳ таоло мазкур оят нарсаларга иймон келтиришини билган қавм ҳақида бўлиши мумкин. Бундай инсонларга турли ноз­неъматлар, инъом этилган бўлиб, улар Ислом Аллоҳ таолонинг энг улкан неъмати эканини билишади. Киши бунга фақат Аллоҳ таолонинг фазли ва инояти орқалигина эришади. Баъзи таъвил аҳли шу ҳақда айтади: «Наҳл сураси “Неъматлар” сураси деб ҳам номланган. Чунки суранинг бошидан охиригача турли неъматлар ва махлуқотлар учун турли манфаатлар зикр қилинган».

“Таъвилотул Қуръон” асаридан Алдулатиф АЛЛОҚУЛОВ таржимаси.

“Ҳидоят” журналининг 2025 йил 4-сонидан

http://hidoyatuz.taplink.ws

  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • padibet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor 777
  • slot gacor
  • ayamjp
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor hari ini
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • rejekibetapk77.online -hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • bandar togel
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot 5k
  • slot depo 5k
  • toto slot
  • slot gacor
  • toto
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • hongkong pools
  • depo 5k
  • situs toto
  • situs toto
  • situs togel
  • situs togel
  • hk pools
  • situs toto
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot gacor
  • bandar togel
  • desabet
  • toto togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4d
  • situs toto
  • desabet
  • toto slot
  • toto slot
  • slot gacor
  • judi bola
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4D
  • kudamania
  • rejekibet
  • situs togel
  • slot gacor
  • toto togel
  • Slot Gacor Hari Ini
  • toto togel
  • kudamania
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot dana
  • situs toto
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • situs toto
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • judi bola
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • situs togel
  • toto slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot resmi
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot dana
  • hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • desabet
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • slot gacor
  • desa bet
  • desabet
  • Kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot resmi
  • situs hk pools
  • desabet
  • slot gacor
  • slot hoki
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • kuda hoki
  • desabet
  • situs judi
  • desabet
  • situs gacor
  • desabet
  • situs gacor
  • desa bet
  • desabet
  • toto
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • desabet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot 5k
  • desa bet
  • slot gacor
  • situs gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet