Мақолалар

Аллоҳнинг фазлига сабр билан эришилади

Чоп этилди Avgust 9, 2026 Аллоҳнинг фазлига сабр билан эришиладиda fikr bildirishni o'chirish

Абдуллоҳ ибн Амр розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Аллоҳ таоло халойиқнинг тақдирини осмонлар ва ерни яратишдан эллик минг йил аввал битиб қўйди. Ўшанда Аллоҳнинг Арши сув устида эди”», дедилар (Имом Муслим ривояти).

Ҳадис шарҳида бундай дейилади: «Тақдирнинг яхшию ёмонига иймон келтириш иймон шартларидан. Шунинг учун инсон ўзига етган яхши ёки ёмон кунлар учун Аллоҳга тўлиқ иймон келтирмагунича комил мўмин бўла олмайди. Чунки Аллоҳ таоло ҳамма бўладиган ишларни азалдан билган ва Лавҳул маҳфузга битган, вақти келганда унинг бўлишини ирода қилган».

Қисматимиздаги барча ишлар Аллоҳнинг хоҳиш-иродаси ила бўлади. Уни инкор қилиш ёки қарши бориш куфрдир. Орамизда бу масалани тушунмайдиган, ҳатто билмайдиган юртдошларимиз ҳам бор. Шу боисдан улар умр сўқмоқларида кўп адашадилар.

Аллоҳ таоло кимгадир мол-дунё беради, кимнидир серфарзанд қилади. Яна бировларни эса ночорлик ва бефарзандлик, ногиронлигу беморлик ва турли машаққатлар билан синайди. Хуллас, ҳар кимнинг тақдири ҳар хил. Лекин буни борича қабул қилмай, турмушидан нолидиганлар учрайди. Айниқса, бу жиҳат аксар ҳолларда мол-дунё масаласида кузатилади. Баъзилар Аллоҳнинг берган неъматларига қаноат қилмай, бойиш умидида ўзини ўққа-чўққа уриб, “Нега унда бор-у, менда йўқ”, дея куйиниб яшайди. Бунинг сабаби Қуръони каримда баён қилинган: “У Ўзи хоҳлаган кишиларнинг ризқини кенг қилур ва танг қилур” (Шўро сураси, 12-оят).

Киши қанча меҳнат қилса ҳам, бой бўлмаяптими, демак, унга берилгани шу. Ортиғини ололмайди. Аслида, мўмин киши ҳалол касб бошини тутиб, қолганини Аллоҳга таваккул қилиши керак. Неъматларга шукр қилиб, ҳаракатдан тўхтамаслиги зарур. У бунинг учун улкан ажр олади.

Ҳаётда бирор нохушликка дуч келсак ёки режамиз амалга ошмай қолса, “Агар ундай қилсам, бундай бўларди”, дея надомат қиламиз. Воқеани борича қабул қилмаймиз. Ҳатто неча йиллар ўтса-да, уни унутмайдиганларимиз бор. Ёки ўша муваффақиятсизлик учун бировларни айблаб, юзкўрмас бўлаётганлар ҳам кўп. Бундай тоифадаги кишилар ҳар бир иш Аллоҳнинг иродаси билан бўлишини англамайди. Бу эса тақдирга норозиликдир.

Яна бир нозик жиҳат. Икки ёш оила қурдими, бир йил нари-берисида фарзанд кутиш одатий ҳол. Бу муддат чўзилаётган бўлса, дарров келиндан шубҳа қилинади. Суриштирилганда айб агар келинда бўлса, маломат остида қолиб кетади. Агар куёв айбдор бўлса, ими-жимида босди-босди қилинади. Энг ачинарлиси, айрим оилалар ўғли бепушт ёки хасталигини билатуриб, бокира қизни келин қилади. Қуда томонга лом-мим демайди. Тўйдан сўнг ҳаммаси ошкор бўлгач, бир қиз бахтиқаро бўлади. Агар келин ҳуқуқини талаб қилса, талоғини бермай, унга зулм қилаётган нодонлар ҳам бор. Динимиз бундай ишлардан қаттиқ қайтаради ва аёлларга зулм қилмасликка буюради.

Афсуски, бугун турмушдан жабр чекиб, оқибатда қанчалаб хотин-қизлар оғир касалликларга чалинмоқда. Гоҳида Аллоҳнинг шундай синовига рози бўлиб турмуш қураётганлар ҳам йўқ эмас. Уларнинг орасида фарзанд асраб олганлари, 10–15, ҳатто 25 йил сабр қилиб, болали бўлганлар ҳам бор. Баъзилар фарзанд неъматини фақат Аллоҳ таоло Ўзи истаган бандасига беришини билмайди. Қуръони каримда бу аниқ баён қилинган: “(У Зот) хоҳлаган кишига қизлар ҳадя этур ва хоҳлаган кишига ўғиллар ҳадя этур. Ёки уларни жуфтлаб – ўғил-қиз қилиб берур ва хоҳлаган кишисини туғмас қилур. Албатта, У Алийм ва Қодийрдир” (Шўро сураси, 49–50-оятлар).

Мазкур оятга кўра, Аллоҳ таоло хоҳлаган бандасига қиз ё ўғил ато этади ёки умуман фарзанд бермаслиги ҳам мумкин. Бироқ буни англамаган кимсалар аёлини бепуштликда айблайди. Ёки кетма-кет қиз туғса, “фақат қиз туғасан”, дея хўрлайди. Ҳатто ҳомиланинг қиз эканини билиб қолса, уни олдириб ташлаш ҳаракатига тушади. Аммо бу билан бир инсоннинг ҳаётига зомин бўлишдек катта гуноҳга қўл ураётганини ҳам ўйлаб кўрмайди.

Ҳаёт йўлларида бирор муаммога дуч келдикми, уни тақдирдан деб қабул қилишимиз лозим. Исён қилиб, ўзгаларни айбламайлик, балки сабр билан Аллоҳдан яхшиликни умид қилайлик. Зеро, Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳу ривоят қилган ҳадисда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Мусулмонга бирор ҳорғинликми, беморликми, ташвишми, қайғуми, озорми, ғамми етса, ҳатто тикан кирса ҳам, албатта, Аллоҳ булар туфайли унинг хатоларини ўчиради”, деганлар (Имом Муслим ривояти).

Баҳодир МУҲАММАДИЕВ,

Юнусобод тумани “Кулол-Қўрғон” жоме масжиди имом ноиби

“Ҳидоят” журналининг 2025 йил 8-сонидан

http://hidoyatuz.taplink.ws

  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • padibet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor 777
  • slot gacor
  • ayamjp
  • ayamjp
  • ayamjp
  • slot gacor hari ini
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • rejekibetapk77.online -hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • bandar togel
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot 5k
  • slot depo 5k
  • toto slot
  • slot gacor
  • toto
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • hongkong pools
  • depo 5k
  • situs toto
  • situs toto
  • situs togel
  • situs togel
  • hk pools
  • situs toto
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot gacor
  • bandar togel
  • desabet
  • toto togel
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4d
  • situs toto
  • desabet
  • toto slot
  • toto slot
  • slot gacor
  • judi bola
  • toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel 4D
  • kudamania
  • rejekibet
  • situs togel
  • slot gacor
  • toto togel
  • Slot Gacor Hari Ini
  • toto togel
  • kudamania
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot dana
  • situs toto
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • situs toto
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot hoki
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot88
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • slot hoki
  • slot hoki
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desamania
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • judi bola
  • judi bola
  • situs hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto togel
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs toto
  • situs togel
  • toto slot
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • situs togel
  • situs togel
  • situs togel
  • bandar togel
  • slot resmi
  • slot gacor
  • slot hoki
  • slot gacor
  • slot resmi
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • toto slot
  • slot gacor
  • situs toto
  • slot gacor
  • slot dana
  • hk pools
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • slot gacor
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • desabet
  • slot gacor
  • situs toto
  • desabet
  • slot gacor
  • desa bet
  • desabet
  • Kudahoki
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • situs togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot maxwin
  • toto togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot gacor
  • slot resmi
  • situs hk pools
  • desabet
  • slot gacor
  • slot hoki
  • desabet
  • desabet
  • ayamjp
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot gacor
  • togel
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • togel
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs togel
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • kudahoki
  • desabet
  • slot gacor
  • slot gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • kuda hoki
  • desabet
  • situs judi
  • desabet
  • situs gacor
  • desabet
  • situs gacor
  • desa bet
  • desabet
  • toto
  • desabet
  • desabet
  • togel
  • desabet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desa bet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • situs toto
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • slot 5k
  • desa bet
  • slot gacor
  • situs gacor
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet
  • desabet